معامله ارز دیجیتال چگونه است؟ مراحل، هزینه و ریسک
تصور رایج این است که معامله ارز دیجیتال با یک دکمهٔ خرید تمام میشود. پشت همین دکمه دو لایه کار میکند: صرافی که سفارش را اجرا میکند و بلاکچینی که جابهجایی دارایی را تأیید میکند. هر لایه هزینه و ریسک خودش را دارد و این مقاله هر دو را قدمبهقدم باز میکند.
این مقاله برای کسی است که میخواهد نقشهٔ کامل یک معامله را یکجا ببیند. بعد از آن، از نقشهٔ پایان همین صفحه به مقالهٔ تخصصی هر موضوع بروید.
در یک نگاه
- ترید یعنی خرید و فروش برای سود از تغییر قیمت
- مراحل: حساب، جفتارز، سفارش، اجرا و تسویه
- کارمزد صرافی و کارمزد شبکه دو هزینهٔ جداست
- امضای تراکنش با کلید خصوصی انجام میشود
- اهرم میتواند به لیکوییدیشن و بستن اجباری موقعیت برسد
معامله ارز دیجیتال دقیقا چیست و با خرید و نگهداری ساده چه فرقی دارد؟
معامله ارز دیجیتال یعنی خرید و فروش داراییهای دیجیتال با هدف کسب سود از تغییر قیمت، نه صرفاً نگهداری بلندمدت. شما در یک صرافی حساب میسازید، جفتارز را انتخاب میکنید، سفارش خرید یا فروش ثبت میکنید و هنگام اجرای سفارش کارمزد میپردازید. این کار ریسک نوسان و نگهداری دارایی نزد صرافی و در معاملهٔ اهرمی ریسک اهرم را دارد.
فرق اصلی ترید با خرید و نگهداری در هدف و تعداد تصمیمهاست. کسی که میخرد و نگه میدارد، یک بار تصمیم میگیرد و بیشتر منتظر میماند. معاملهگر بارها تصمیم میگیرد: کِی وارد شود، کِی بیرون بیاید و اگر قیمت برخلاف انتظارش رفت چه کند. برای همین معاملهگری به قاعدهٔ تصمیم نیاز دارد؛ یعنی قاعدهای که از پیش بگوید کِی وارد شوید و کِی بیرون بیایید.
یک قیاس ساده تفاوت را روشن میکند. کسی که خانهای میخرد تا سالها در آن زندگی کند، با مغازهداری که جنس را از بازار عمده میخرد تا زود بفروشد فرق دارد. اولی به ارزش بلندمدت فکر میکند. دومی به فاصلهٔ قیمت خرید و فروش، سرعت گردش جنس و هزینهٔ هر بار خرید و فروش فکر میکند. معاملهگر ارز دیجیتال به مغازهدار شبیهتر است، با این تفاوت که قیمت جنس او ممکن است در مدتی کوتاه تغییر بزرگی کند.
بخشی از داراییهایی که معامله میشوند ارز بومی یک بلاکچیناند؛ یعنی ارزی که در خود همان شبکه ساخته و جابهجا میشود. برای نمونه، به گفتهٔ Ethereum.org، اتر (ETH) ارز بومی اتریوم است و اتریوم بلاکچینی است که یک کامپیوتر درونی دارد. بیت کوین هم ارز شبکهٔ بیتکوین است و مثال آشنای دیگری از همین دسته است.
اگر با خود این مفهومها تازه آشنا شدهاید، مقالههای ارز دیجیتال چیست و ترید چیست پایهٔ این مقاله را میسازند.
فهرست مطالب: مسیر یک معامله از صفر تا ریسک
این مقاله نقشهٔ کامل ترید کریپتو است و به ترتیب مسیر واقعی یک معامله چیده شده است. هر بخش خودبسنده است؛ یعنی میتوانید مستقیم سراغ پرسش خودتان بروید و چیزی را از دست ندهید.
- مراحل معامله: از ساخت حساب و واریز تا ثبت سفارش، اجرا و تسویه.
- جفتارز، لانگ و شورت، اسپات و مشتقه: سه مفهوم پایهای که در صفحهٔ هر صرافی میبینید.
- دفتر سفارش: سفارشها چطور به هم میرسند و سفارش خرید چطور ثبت میشود.
- هزینهها: چرا کارمزد صرافی و کارمزد شبکه دو چیز جدا هستند.
- کلید خصوصی و کاستدی: دارایی شما در عمل دست کیست.
- تأیید تراکنش: بلاکچین چطور جابهجایی دارایی را ثبت میکند.
- ترید فیوچرز: نرخ فاندینگ و اوپن اینترست چه چیزی را توصیف میکنند.
- لیکوییدیشن: چرا اهرم میتواند موقعیت را بهاجبار ببندد.
- سبکها: فرق ترید روزانه و سوئینگ ترید در عمل.
- ریسکها: ریسکهای اصلی ترید در یک نگاه.
- مقررات: نمونهٔ VARA در دبی.
- نقشهٔ مطالعه: هر موضوع را در کدام مقالهٔ عمیقتر بخوانید.
اگر بیشتر به قدم اول عملی فکر میکنید تا به سازوکار، مقالهٔ چگونه ترید را شروع کنیم را هم کنار این نقشه نگه دارید.
مراحل یک معامله از حساب صرافی تا ثبت سفارش و تسویه چیست؟
یک معامله ارز دیجیتال در صرافی از چند گام پشتسرهم ساخته میشود. ترتیب گامها در بیشتر صرافیها شبیه هم است، هرچند نام دکمهها و صفحهها فرق میکند.
- ساخت حساب: در صرافی ثبتنام میکنید و حساب کاربری میسازید.
- احراز هویت: صرافی هویت شما را بررسی میکند و دامنهٔ این بررسی به قوانین محل فعالیت صرافی بستگی دارد.
- واریز: پول یا دارایی دیجیتال را به حساب صرافی منتقل میکنید؛ واریز از کیف پول شخصی یک تراکنش روی بلاکچین است.
- انتخاب جفتارز: مشخص میکنید کدام دارایی را با کدام دارایی عوض میکنید.
- ثبت سفارش: نوع سفارش و مقدار را وارد میکنید و در سفارش حدی، قیمت دلخواه را هم مینویسید.
- اجرا: صرافی سفارش شما را با سفارش مخالف در دفتر سفارش جفت میکند و کارمزد خودش را برمیدارد.
- تسویه و برداشت: موجودی تازه در حساب صرافی ثبت میشود؛ اگر آن را به کیف پول شخصی ببرید، تراکنش باید امضا و روی بلاکچین تأیید شود.
این گامها روی دو لایهٔ جدا اتفاق میافتند. ثبت سفارش، جفت شدن سفارشها و کارمزد صرافی در لایهٔ صرافی است؛ یعنی در سامانه و دفتر حساب خود صرافی. امضا، تأیید و کارمزد شبکه در لایهٔ پروتکل است؛ یعنی روی خود بلاکچین. بیشتر سوءبرداشتها دربارهٔ زمان و هزینهٔ معامله از قاطی کردن همین دو لایه میآید.
وقتی دارایی روی بلاکچین جابهجا میشود، کیف پول تراکنش را امضا میکند. به گفتهٔ Bitcoin.org، امضا اثبات ریاضی است که نشان میدهد تراکنش از مالک کیف پول آمده و پس از صدور نمیشود آن را دستکاری کرد. بعد، در بیتکوین، شبکه با استخراج، که سازوکار اجماع توزیعشده است، تراکنشهای در انتظار را تأیید میکند؛ شبکههای دیگر قواعد تأیید خودشان را دارند. همین منبع زمان نخستین تأیید تراکنش بیتکوین را معمولاً حدود ۱۰ تا ۶۰ دقیقه برآورد میکند. این عدد برآورد است، نه تضمین و به شلوغی شبکه بستگی دارد.
نتیجهٔ عملی ساده است. چون تراکنش امضاشده بعداً قابل تغییر نیست، نشانی مقصد را پیش از تأیید برداشت با دقت بررسی کنید. برای تمرین گامهای لایهٔ صرافی بدون پول واقعی، مقالهٔ حساب دمو را ببینید.
چرخهٔ یک معامله: گامهای لایهٔ صرافی در بالا و گامهای لایهٔ پروتکل در پایین
جفتارز، لانگ و شورت و انواع بازار (اسپات و مشتقه) چه معنایی دارند؟
این سه مفهوم سه پرسش را جواب میدهند: چه چیزی را با چه چیزی معامله میکنید، از کدام جهت حرکت قیمت نفع میبرید و آیا خود دارایی را میخرید یا قراردادی بر پایهٔ قیمت آن.
جفتارز یعنی چه؟
جفتارز (trading pair) دو دارایی است که در برابر هم معامله میشوند. دارایی اول همان چیزی است که میخرید یا میفروشید و دارایی دوم واحدی است که قیمت با آن بیان میشود. در جفت ETH/BTC، قیمت اتر به بیتکوین نوشته شده است؛ اگر اتر بخرید، بیتکوین میدهید و اتر میگیرید. تابلوی یک صرافی سر گذر را تصور کنید که میگوید هر واحد از یک ارز چند واحد از ارز دیگر میارزد. جفتارز همان تابلو است، فقط برای داراییهای دیجیتال.
لانگ و شورت یعنی چه؟
لانگ (long) موقعیتی است که با بالا رفتن قیمت سود و با پایین آمدنش زیان میدهد. شورت (short) برعکس است: با پایین آمدن قیمت سود و با بالا رفتنش زیان میدهد. در بازار اسپات، سادهترین لانگ همان خرید دارایی است. شورت معمولاً به ابزاری نیاز دارد که بدون داشتن دارایی، از کاهش قیمت اثر بگیرد؛ مثل قراردادهای مشتقه. سازوکار کامل هر دو در مقالهٔ پوزیشن لانگ و شورت آمده است.
بازار اسپات و بازار مشتقه چه فرقی دارند؟
در بازار اسپات (spot) خود دارایی را میخرید و پس از تسویه مالک آن میشوید. در بازار مشتقه (derivatives) قراردادی را معامله میکنید که ارزشش از قیمت یک دارایی گرفته میشود و خود دارایی به شما منتقل نمیشود. قرارداد آتی یا فیوچرز (futures) یکی از ابزارهای مشتقهٔ رایج در صرافیهای کریپتو است و معمولاً با اهرم معامله میشود. همین اهرم ریسکی میسازد که در بازار اسپات بدون اهرم وجود ندارد: بستن اجباری موقعیت.
مقایسهٔ ساختاری بازار اسپات و بازار مشتقه در صرافیهای کریپتو
| ویژگی | بازار اسپات | بازار مشتقه |
|---|---|---|
| موضوع معامله | خود دارایی | قرارداد بر پایهٔ قیمت دارایی |
| مالکیت | پس از تسویه با شماست | دارایی منتقل نمیشود |
| جهت معامله | معمولاً فقط لانگ (خرید) | لانگ و شورت |
| اهرم | معمولاً ندارد | رایج است |
| بستن اجباری موقعیت | در معاملهٔ بدون اهرم رخ نمیدهد | با کمبود مارجین رخ میدهد |
دفتر سفارش چیست و ثبت سفارش خرید در صرافی چگونه انجام میشود؟
دفتر سفارش (order book) فهرست زندهٔ سفارشهای خرید و فروشی است که هنوز اجرا نشدهاند. ثبت سفارش خرید یعنی سفارش شما یا به این فهرست اضافه میشود یا در برابر سفارشهای موجود اجرا میشود. سمت خرید را بید (bid) و سمت فروش را اسک (ask) میگویند. بالاترین پیشنهاد خرید و پایینترین پیشنهاد فروش در صدر فهرست مینشینند و فاصلهٔ آنها اسپرد است؛ یعنی فاصلهٔ قیمت خرید و قیمت فروش.
دفتر سفارش را مثل نانواییای تصور کنید که دو صف دارد، یکی برای خریداران و یکی برای فروشندگان. در هر صف، کسی که قیمت بهتری پیشنهاد میدهد جلوتر میایستد. در بیشتر صرافیها، اگر دو پیشنهاد همقیمت باشند، آن که زودتر رسیده جلوتر است.
سفارش بازار (market order) بیدرنگ با بهترین سفارشهای صف مقابل اجرا میشود. سریع است، ولی قیمت نهایی را از پیش نمیدانید. سفارش حدی (limit order) فقط در قیمتی که خودتان تعیین کردهاید یا بهتر از آن اجرا میشود. قیمت را کنترل میکنید، ولی ممکن است اصلاً اجرا نشود.
ثبت سفارش خرید در صرافی معمولاً این گامها را دارد:
- جفتارز موردنظر را در صفحهٔ معامله انتخاب کنید.
- سمت خرید را بزنید و نوع سفارش را بازار یا حدی بگذارید.
- در سفارش حدی، قیمت دلخواه خود را وارد کنید.
- مقدار را بنویسید و پیشنمایش کارمزد را ببینید.
- سفارش را تأیید کنید و وضعیتش را در بخش سفارشهای باز یا تاریخچه دنبال کنید.
جزئیات قیمت خرید و قیمت فروش در مقالهٔ بید و اسک آمده است.
هزینههای معامله (کارمزد صرافی و کارمزد شبکه) چگونه شکل میگیرد؟
هزینهٔ معامله از دو جای جدا میآید: کارمزد صرافی که برای اجرای سفارش میپردازید و کارمزد شبکه که برای ثبت تراکنش روی بلاکچین پرداخت میشود. خطای رایج این است که این دو را یکی بگیرید. کارمزد صرافی را خود صرافی تعیین میکند و در جدول کارمزد همان صرافی منتشر میشود. کارمزد شبکه را قواعد پروتکل شکل میدهند و وقتی پرداخت میشود که دارایی روی بلاکچین جابهجا شود، مثل واریز از کیف پول یا برداشت به آن. در برداشت از صرافی، مبلغ کارمزد را خود صرافی تعیین میکند و این مبلغ لزوماً با کارمزد شبکه برابر نیست.
یک قیاس روزمره کمک میکند. کارمزد صرافی شبیه حقالعملی است که مغازهدار برای فروش جنس میگیرد. کارمزد شبکه شبیه کرایهٔ ماشینی است که جنس را به خانهٔ شما میبرد. تا وقتی جنس در مغازه امانت است، کرایهای در کار نیست؛ همین که بخواهید جابهجایش کنید، کرایه میدهید.
در اتریوم، کارمزد شبکه با واحدی به نام گس (gas) سنجیده میشود. به گفتهٔ Ethereum.org، کارمزد برابر است با مقدار گس مصرفی ضرب در قیمت هر واحد گس. این همان منطق بنزین است: لیتر مصرفی ضرب در قیمت هر لیتر. مقدار گس به عملیاتی بستگی دارد که انجام میدهید، از یک انتقال ساده تا اجرای یک قرارداد هوشمند.
کارمزد شبکه در اتریوم دو بخش دارد. کارمزد پایه (base fee) را خود پروتکل تعیین میکند. کارمزد اولویت (priority fee) انعامی اختیاری است که میپردازید تا تراکنش زودتر در بلاک قرار بگیرد. نکتهٔ کمتر شناختهشده این است که طبق همان مستند، کارمزد چه تراکنش موفق شود چه ناموفق، پرداخت میشود. پس تراکنشی که شکست میخورد هم برای شما هزینه دارد.
دو هزینهٔ جدای یک معامله و لایهای که هر کدام از آن میآید
| ویژگی | کارمزد صرافی | کارمزد شبکه |
|---|---|---|
| لایه | لایهٔ صرافی | لایهٔ پروتکل |
| تعیینکننده | خود صرافی | پروتکل برای کارمزد پایه و شما برای کارمزد اولویت |
| زمان پرداخت | هنگام اجرای سفارش و، در برداشت، طبق جدول کارمزد صرافی | هنگام ثبت تراکنش روی بلاکچین |
| تراکنش ناموفق | سفارش اجرانشده کارمزد اجرا ندارد | در اتریوم کارمزد باز هم پرداخت میشود |
محاسبهٔ کامل گس در مقالهٔ کارمزد گس و تصویر کلی هزینهها در هزینههای واقعی ترید آمده است. یکی از هدفهای راهکارهای لایهٔ دوم هم کم کردن همین کارمزد شبکه است.
کلید خصوصی و کاستدی چیست و تفاوت نگهداری در صرافی با کیف پول شخصی چه پیامدی دارد؟
هر کس کلید خصوصی را داشته باشد، اختیار جابهجایی دارایی را دارد؛ پس پرسش اصلی کاستدی این است که کلید دست کیست. به گفتهٔ Bitcoin.org، کیف پول بیتکوین یک دادهٔ محرمانه به نام کلید خصوصی (private key) نگه میدارد و تراکنش با همین کلید امضا میشود. این امضا به شبکه ثابت میکند که درخواست جابهجایی واقعاً از صاحب کیف پول صادر شده است.
از همین سازوکار امضا نتیجه میشود که در کریپتو، نگهداری یا کاستدی (custody) دارایی در عمل به این برمیگردد که کلید خصوصی دست کیست. برای معاملهگر دو حالت اصلی وجود دارد.
وقتی دارایی را در حساب صرافی نگه میدارید، کلیدهای کیف پولهای صرافی دست خود صرافی است. شما موجودی را در حساب میبینید، ولی امضای هر برداشت روی بلاکچین با صرافی است. پس دسترسی شما به دارایی به عملکرد، سلامت مالی و قواعد همان صرافی وابسته است. مثل این است که کالایی را در انبار کسی بگذارید و کلید انبار دست انباردار باشد؛ برای برداشتن کالا به او وابستهاید.
وقتی دارایی در کیف پول شخصی است و کلید را خودتان نگه میدارید، برای امضا به هیچ واسطهای نیاز ندارید. در عوض، همهٔ مسئولیت با خودتان است. اگر کلید را گم کنید، دیگر امضای معتبری نمیتوانید بسازید. اگر کسی کلید را به دست آورد، میتواند به جای شما امضا کند.
مهم
کلید یعنی اختیار
کلید خصوصی را با هیچکس در میان نگذارید. هر کس آن را داشته باشد میتواند تراکنش امضا کند و تراکنشی که امضا و صادر شد، دیگر دستکاریشدنی نیست.
پیامد عملی برای معاملهگر روشن است. داراییای که برای معامله در صرافی میماند، ریسک وابستگی به صرافی را دارد. داراییای که به کیف پول شخصی میرود، ریسک نگهداری کلید و کارمزد برداشت را دارد. انتخاب میان این دو یعنی انتخاب اینکه کدام ریسک را خودتان مدیریت کنید.
تأیید تراکنش روی بلاکچین چگونه انجام میشود؟
تأیید یعنی شبکه تراکنش شما را پذیرفته و در بلاکچین ثبت کرده است. در بیتکوین این کار با استخراج یا ماینینگ انجام میشود. طبق توضیح Bitcoin.org، استخراج سامانهٔ اجماع توزیعشدهای است که تراکنشهای در انتظار را تأیید میکند. اجماع توزیعشده یعنی هیچ نهاد مرکزی بهتنهایی تصمیم نمیگیرد و شرکتکنندگان شبکه طبق قاعدهای مشترک به توافق میرسند. سازوکار این توافق در مقالهٔ مکانیزم اجماع آمده است.
مدت تأیید ثابت نیست. برای بیتکوین، برآورد Bitcoin.org این است که نخستین تأیید معمولاً در حدود ۱۰ تا ۶۰ دقیقه میرسد. این بازه برآورد عمومی است و با شلوغی شبکه تغییر میکند.
شبکهها برای رسیدن به اجماع روشهای متفاوتی دارند؛ دو روش شناختهشده اثبات کار و اثبات سهام است. اتریوم، که اتر ارز بومی آن است، شبکهای جدا با قواعد تأیید و کارمزد خودش است. برای همین زمان و هزینهٔ جابهجایی اتر را نباید با بیتکوین یکی گرفت.
برای معاملهگر، تأیید یک پیامد عملی دارد. واریزی که از کیف پول شخصی به صرافی میفرستید، معمولاً تا وقتی تأییدهای لازم شبکه کامل نشود در حساب قابل معامله نیست. تعداد تأیید لازم را هر صرافی در قواعد خودش اعلام میکند.
ترید فیوچرز: نرخ فاندینگ و اوپن اینترست چه چیزی نشان میدهند؟
به گفتهٔ CoinGlass، نرخ فاندینگ کمک میکند قدرت نسبی لانگها و شورتها و هزینهٔ نگهداشتن موقعیت را بسنجید و اوپن اینترست سطح کلی اهرم در بازار را آشکار میکند. هر دو از دنیای ترید فیوچرز میآیند؛ یعنی معامله روی قرارداد آتی به جای خود دارایی.
- نرخ فاندینگ (funding rate): طبق توضیح CoinGlass، این شاخص کمک میکند قدرت نسبی موقعیتهای لانگ و شورت در بازار و هزینهٔ نگهداری آنها را بسنجید. هزینهٔ نگهداری یعنی هزینهای که باز نگهداشتن یک موقعیت در طول زمان دارد.
- اوپن اینترست (open interest): مجموع موقعیتهایی است که در قراردادهای آتی باز شده و هنوز بسته نشدهاند. در همان منبع CoinGlass، روند کلی اوپن اینترست سطح اهرم موجود در بازار را آشکار میکند.
این دو شاخص وضعیت بازار را توصیف میکنند، نه آیندهاش را. نرخ فاندینگ بالا یا اوپن اینترست رو به افزایش بهتنهایی جهت بعدی قیمت را نشان نمیدهد و نباید از آن قاعدهٔ ورود یا خروج ساخت.
کاربرد آموزشی این شاخصها فهم ریسک است. وقتی سطح اهرم بازار بالاست، موقعیتهای بیشتری در معرض سازوکار لیکوییدیشن قرار دارند؛ سازوکاری که در بخش بعد آمده است. فهم این رابطه کمک میکند بدانید وقتی وارد بازار فیوچرز میشوید، کنار چه حجمی از موقعیتهای اهرمی دیگر معامله میکنید.
جزئیات محاسبه و زمانبندی نرخ فاندینگ در هر صرافی در مشخصات قرارداد همان صرافی آمده است. پیش از هر معامله فیوچرز، این مشخصات را بخوانید تا هزینهٔ نگهداری برایتان غافلگیرکننده نباشد.
لیکوییدیشن چگونه رخ میدهد و اهرم چه نقشی دارد؟
لیکوییدیشن (liquidation) وقتی رخ میدهد که مارجین موقعیت اهرمی شما ناکافی شود و صرافی موقعیت را بهاجبار ببندد. برای فهم آن، دو واژه لازم است. مارجین (margin) وثیقهای است که برای باز نگهداشتن موقعیت اهرمی کنار میگذارید. اهرم یعنی موقعیتی بزرگتر از این وثیقه؛ هرچه نسبت اندازهٔ موقعیت به وثیقه بیشتر باشد، اهرم بیشتر است.
سازوکار ساده است. زیان موقعیت از مارجین کم میشود. هرچه اهرم بیشتر باشد، موقعیت نسبت به وثیقه بزرگتر است؛ پس حرکت کوچکتری از قیمت در جهت مخالف کافی است تا مارجین به حد ناکافی برسد. به گفتهٔ CoinGlass، وقتی مارجین ناکافی شود، صرافی موقعیت معاملهگر را بهاجبار میبندد؛ یعنی آن را میفروشد یا میخرد.
قیاس اجاره این سازوکار را ملموس میکند. فرض کنید مغازهای را با ودیعهٔ کم اجاره کردهاید. اگر پس از کسر خسارتها، ودیعهٔ باقیمانده از حد لازم کمتر شود، صاحبملک دیگر منتظر شما نمیماند و قرارداد را فسخ میکند. مارجین همان ودیعه است و صرافی همان صاحبملک، با این تفاوت که صرافی برای بستن موقعیت از شما اجازه نمیگیرد.
حالا یک مثال کیفی. فرض کنید با اهرم یک موقعیت لانگ باز کردهاید و قیمت برخلاف انتظار پایین میآید. زیان از مارجین کم میشود. اگر پیش از رسیدن به حد ناکافی مارجین اضافه نکنید یا خودتان موقعیت را نبندید، صرافی آن را میبندد و زیان قطعی میشود.
این سازوکار فقط به یک نفر محدود نیست. وقتی اوپن اینترست نشان میدهد سطح اهرم کل بازار بالاست، موقعیتهای بیشتری با همین قاعده اداره میشوند. برای معاملهگر تازهکار، مهمترین درس این است که اهرم فقط اندازهٔ موقعیت را بزرگ نمیکند؛ فاصلهٔ شما تا بستن اجباری را هم کوتاه میکند.
ترید روزانه و سوئینگ ترید در عمل چه تفاوتی دارند؟
تفاوت اصلی این دو سبک در مدت نگهداری موقعیت و تعداد تصمیمهاست. در ترید روزانه (day trading) موقعیتها در همان روز باز و بسته میشوند. معاملهگر روزانه تصمیمهای زیادی میگیرد، زمان زیادی پای نمودار میگذراند و با حرکتهای کوتاه قیمت سروکار دارد. چون هر اجرای سفارش کارمزد صرافی دارد، تعداد زیاد معامله یعنی جمع شدن کارمزد.
در سوئینگ ترید (swing trading) موقعیت برای چند روز یا بیشتر باز میماند تا یک حرکت بزرگتر قیمت شکل بگیرد. تصمیمها کمترند، ولی موقعیت مدت بیشتری در معرض نوسان میماند. اگر این موقعیت اهرمی باشد، زمان بیشتر ممکن است هزینهٔ نگهداری بیشتری به همراه داشته باشد و فرصت بیشتری برای رسیدن به حد لیکوییدیشن بدهد.
هیچکدام از این دو سبک ذاتاً بهتر نیست. انتخاب به وقت آزاد، تحمل نوسان و قاعدهٔ تصمیم شما بستگی دارد. هر سبک باید در یک طرح معاملاتی نوشته شود: کِی وارد میشوید، کِی بیرون میآیید و حداکثر چقدر زیان را میپذیرید. ترتیب یادگیری این مهارتها در نقشهٔ راه یادگیری ترید آمده است.
ریسکهای اصلی ترید (نوسان، اهرم، لیکوییدیشن، کاستدی، مقررات) کداماند؟
ریسکهای اصلی ترید ارز دیجیتال در پنج دسته جا میگیرند و هر کدام سازوکار خودش را دارد.
- نوسان: قیمت داراییهای دیجیتال ممکن است در مدتی کوتاه تغییر بزرگی کند و زیان پیش از واکنش شما رخ دهد.
- اهرم: اهرم اندازهٔ موقعیت را از سرمایهٔ شما بزرگتر میکند و زیان هم به همان نسبت بزرگتر میشود.
- لیکوییدیشن: اگر مارجین کافی نماند، صرافی موقعیت را بهاجبار میبندد و زیان قطعی میشود.
- کاستدی: دارایی در صرافی به سلامت صرافی وابسته است و دارایی در کیف پول شخصی به نگهداری درست کلید؛ تراکنش امضاشده را هم بعداً نمیشود تغییر داد.
- مقررات: قواعد از کشوری به کشور دیگر فرق دارد؛ برای نمونه VARA فقط در حوزهٔ دبی، بدون DIFC، تنظیمگر داراییهای مجازی است.
این ریسکها روی هم اثر میگذارند. اهرم بالا فاصله تا لیکوییدیشن را کم میکند و نگهداری دارایی در صرافی، ریسک کاستدی را به هر معامله اضافه میکند. اوپن اینترست هم یادآوری میکند که ریسک اهرم را میشود در سطح کل بازار دید، نه فقط در حساب یک نفر.
هشدار
پیش از هر معامله
معامله ارز دیجیتال، بهویژه با اهرم، میتواند باعث شود شما بخشی از سرمایه یا همهٔ آن را از دست بدهید. فقط با پولی معامله کنید که از دست رفتنش زندگی روزمرهتان را مختل نکند.
اینکه با چه مقدار پول شروع کنید، موضوع مقالهٔ با چه سرمایهای شروع کنیم است.
مقررات معامله ارز دیجیتال: نمونه VARA در دبی چه میگوید؟
در دبی، بیرون از مرکز مالی بینالمللی دبی (DIFC)، خدمات دارایی مجازی زیر نظر نهادی به نام VARA است و مقررات آن فهرست مشخصی از فعالیتهای مجاز دارد. طبق کتاب قواعد VARA، این نهاد تنها مرجع تنظیمگری داراییهای مجازی در مناطق آزاد و سرزمین اصلی دبی است.
مقررات فعالیتهای مرتبط با دارایی مجازی را VARA در ۷ فوریهٔ ۲۰۲۳ منتشر کرد. طبق بیانیهٔ همان تاریخ، این مقررات هنگام انتشار ۷ فعالیت مجاز را در بر میگرفت:
- خدمات مشاوره
- خدمات کارگزار-معاملهگر
- خدمات کاستدی
- خدمات صرافی
- وامدهی و وامگیری
- پرداخت و حواله
- مدیریت و سرمایهگذاری
برای معاملهگر، نکتهٔ مهم این فهرست جدا بودن صرافی و کاستدی است. در چارچوب مقررات ۲۰۲۳ دبی، اجرای معامله و نگهداری دارایی دو فعالیت جدا نام برده شدهاند؛ همان دو نقشی که در بخشهای مراحل معامله و کاستدی از هم جدا شدند.
نکته
این نمونه فقط برای دبی است
آنچه دربارهٔ VARA آمد فقط حوزهٔ دبی بدون DIFC را پوشش میدهد و قاعدهٔ کشورهای دیگر نیست. پیش از معامله، تنظیمگر محل اقامت خودتان و محل فعالیت صرافی را جداگانه بررسی کنید.
منطق کلی نظارت بر واسطههای مالی در مقالهٔ رگولاتوری بروکر آمده است.
نقشه خوشه: هر موضوع را کجا عمیقتر بخوانید؟
هر مفهومی که اینجا کوتاه آمد، مقالهٔ جداگانهای دارد. نقشهٔ زیر این مقالهها را بر پایهٔ همان دو لایه و ریسکهایشان کنار هم میگذارد.
لایهٔ پروتکل جایی است که تراکنش ساخته، امضا و تأیید میشود. برای این لایه از ساختار بلاکچین شروع کنید و بعد سراغ محاسبهٔ کارمزد گس و استخراج بروید.
لایهٔ صرافی جایی است که سفارش ثبت و اجرا میشود. مدلهای اجرای سفارش و هزینههای واقعی ترید این لایه را کامل میکنند.
بازار مشتقه با اهرم معنا پیدا میکند. پیش از هر معامله فیوچرز، مقالههای اهرم مالی و لانگ و شورت را بخوانید.
تحلیل بازار ابزار جداگانهای است که روی همهٔ این لایهها سوار میشود. پرایس اکشن، اندیکاتورها، میانگین متحرک و شاخص RSI نقطههای شروع این بخشاند.
برای مسیر یادگیری، شروع ترید، تمرین با حساب دمو و نقشهٔ راه یادگیری را به همین ترتیب دنبال کنید. ترتیب منطقی ساده است: اول دو لایهٔ پروتکل و صرافی، بعد ریسک اهرم و فقط پس از آن ابزارهای تحلیل.
نقشهٔ مفهومی موضوعهای معامله ارز دیجیتال: لایهها، بازار مشتقه، ریسک، مقررات و مسیر یادگیری
هرچه اینجا میخوانید آموزشی است — نه سیگنالِ ترید، نه توصیهٔ خرید و فروش، نه وعدهٔ نتیجه. تصمیم آخر با خود شماست.
مرجع و تمرین مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
پرسشهای پرتکرار
ترید ارز دیجیتال چیست؟
چطور در صرافی ارز دیجیتال معامله کنیم؟
آموزش ترید ارز دیجیتال برای مبتدی از کجا شروع کنم؟
کیف پول و صرافی چه فرقی دارند؟
ریسک ترید ارز دیجیتال چیست؟
واژههای این مقاله
منابع
این مقاله با کمکِ ابزارهای هوش مصنوعی تهیه شده است. سیاست تحریریه
دیدگاه خود را ارسال کن
ارسال دیدگاهمطالب مرتبط
ارسال دیدگاه
دیدگاهها پیش از انتشار بررسی میشوند. به پرسشهای معاملاتی پاسخ نمیدهیم و سیگنال نمیدهیم.
دیدگاهها (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باش.