پیپ چیست؟ اندازه، فرمول ارزش و تفاوت با پیپت و پوینت
روی صفحهٔ هر پلتفرم معاملاتی، نرخ جفتارزها مدام در رقمهای آخر اعشار عوض میشود. این تغییرهای کوچک با واحدی به نام پیپ شمرده میشوند و همین واحد، فاصلهٔ دو قیمت را به زبان مشترک معاملهگران ترجمه میکند. این مقاله اندازهٔ پیپ در جفتارزهای معمولی و ین، فرق آن با پیپت و پوینت و راه تبدیلش به ارزش پولی را با مثال عددی توضیح میدهد.
این مقاله برای کسی است که واژهٔ پیپ را در پلتفرم یا آموزش دیده و میخواهد اندازه و ارزش آن را حساب کند. پس از آن، میتواند مقالههای فارکس چیست و ترید چیست را بخواند.
در یک نگاه
- پیپ آخرین رقم اعشاری معنادار نرخ جفتارز است.
- در بیشتر جفتارزها پیپ ۰٫۰۰۰۱ و در جفتارزهای ین ۰٫۰۱ است.
- پیپت یکدهم پیپ است.
- ارزش پولی پیپ با اندازهٔ لات تغییر میکند.
- ارزش ۱۰ دلاری پیپ فقط برای جفتارزهای با ارز دوم دلار برقرار است.
پیپ چیست؟
پیپ واحد قیمتگذاری ارز و آخرین رقم اعشاری معنادار در نمایش پایهٔ نرخ جفتارز است. نرخ بیشتر جفتارزها با چهار رقم اعشار اعلام میشود و پیپ آنها ۰٫۰۰۰۱ است؛ در جفتارزهای دو رقم اعشاری مانند USD/JPY پیپ ۰٫۰۱ است. ارزش پولی هر پیپ به حجم معامله و جفتارز بستگی دارد. [S1,S3]
در واژهنامهٔ گزارش فصلی بانک تسویهحسابهای بینالمللی (BIS)، پیپ (Pip) واحدی برای قیمتگذاری ارز معرفی شده که اندازهاش در بیشتر جفتارزها، با نمایش چهار رقم اعشار، ۰٫۰۰۰۱ است. واژهنامهٔ کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) هم جایگاه پیپ را در خود نرخ نشان میدهد و آن را آخرین رقم اعشاری معنادار در مذاکرهٔ قیمت و معاملات ارزی توصیف میکند. [S1,S3]
یک مثال عددی تعریف را ملموس میکند. فرض کنید نرخی از ۴۳٫۶۷۵۰ به ۴۳٫۶۷۵۵ برسد؛ قیمت ۵ پیپ جابهجا شده است، چون رقم چهارم اعشار همان جایی است که پیپ در آن شمرده میشود. [S2]
برای کسی که تازه با فارکس آشنا شده، پیپ زبان مشترک اندازهگیری حرکت قیمت است. بهجای گفتن اینکه نرخ چند دههزارم بالا یا پایین رفت، کافی است گفته شود چند پیپ حرکت کرد. پلتفرمها همین واحد را برای بیان فاصلهٔ دو قیمت، اختلاف نرخ خرید و فروش و اندازهٔ حرکت یک جفتارز در یک بازهٔ معین به کار میبرند و بخش بزرگی از محاسبههای روزمرهٔ ترید بر آن بنا شده است.
چرا پیپ در جفتارزهای ین رقم دوم اعشار است؟
نرخ USD/JPY را کنار نرخ EUR/USD بگذارید تا تفاوت فوراً دیده شود. نرخ EUR/USD با چهار رقم پس از ممیز اعلام میشود، اما نرخ USD/JPY در قرارداد رایج نمایش تنها دو رقم اعشار دارد. همین تفاوت در شیوهٔ قیمتدهی، جایگاه پیپ را جابهجا میکند.
تعریف بالا کلید ماجراست: پیپ آخرین رقم اعشاری معنادار نرخ است، نه یک رقم ثابت در همهٔ نرخها. وقتی نرخ جفتارزی با دو رقم اعشار اعلام شود، آخرین رقم معنادارش رقم دوم است و پیپ هم همانجا مینشیند. به همین دلیل در جفتارزهایی که مانند USD/JPY با دو رقم اعشار قیمتدهی میشوند، پیپ بهجای ۰٫۰۰۰۱ برابر ۰٫۰۱ است. [S1,S3]
یک مثال ساده موضوع را روشن میکند. در USD/JPY حرکت نرخ از ۱۲۳٫۴۵ به ۱۲۳٫۴۶ یک پیپ است. رقمی که تغییر کرده رقم دوم اعشار است و در این جفتارز، همین رقم واحد شمارش حرکت قیمت است.
همین مثال نشان میدهد چرا دو رقم اعشار برای ین کافی است. نرخ ۱۲۳٫۴۵ عددی بالای صد است و یک پیپ ۰٫۰۱ در آن حدود یکدوازدههزارم نرخ است (۱۲۳٫۴۵ ÷ ۰٫۰۱ = ۱۲٬۳۴۵). در نرخ آموزشی ۱٫۳۰ که در بخش اشتباه رایج برای GBP/USD به کار میرود، یک پیپ ۰٫۰۰۰۱ حدود یکسیزدههزارم نرخ است (۱٫۳۰ ÷ ۰٫۰۰۰۱ = ۱۳٬۰۰۰). پس دو رقم اعشار در نرخ بزرگ ین تقریباً همان دقت نسبی را میدهد که چهار رقم اعشار در نرخی نزدیک به ۱٫۳۰. [S1,S3]
خطایی که از اینجا زاده میشود قابل پیشبینی است. اگر کسی قاعدهٔ چهار رقمی را بر نرخ ین اعمال کند، بهدنبال رقمی میگردد که در نمایش رایج این نرخ وجود ندارد و شمارش پیپهایش با واقعیت جور درنمیآید.
قاعدهٔ عملی کوتاه است. پیش از شمارش پیپ ببینید نرخ آن جفتارز با چند رقم اعشار اعلام شده است. آخرین رقم معنادار جایگاه پیپ را نشان میدهد و رقم اضافهای که برخی پلتفرمها پس از آن نمایش میدهند، پیپت است که در بخش بعد توضیح داده میشود.
تفاوت پیپ، پیپت و پوینت چیست؟
سه واژهای که روی صفحهٔ پلتفرم کنار هم دیده میشوند را نباید بهجای هم به کار برد. اگر پیپ و پیپت با هم اشتباه گرفته شوند، شمارش حرکت قیمت ده برابر بزرگتر یا کوچکتر از واقع درمیآید.
پیپ همان واحدی است که در دو بخش قبل تعریف شد. پیپت (Pipette) یکدهم پیپ است و برای اندازهگیری دقیقتر قیمت به کار میرود. در بیشتر جفتارزها پیپت ۰٫۰۰۰۰۱ و در جفتارزهای ین ۰٫۰۰۱ است. پلتفرمی که پیپت را نمایش میدهد، یک رقم بیشتر از قرارداد پایهٔ نرخ نشان میدهد و همین رقم اضافه گاهی تازهواردها را به اشتباه میاندازد.
اندازهٔ پیپ و پیپت؛ پیپت در هر دو گروه یکدهم پیپ است.
| نوع جفتارز | نمایش پایهٔ نرخ | اندازهٔ پیپ | اندازهٔ پیپت |
|---|---|---|---|
| بیشتر جفتارزها مانند EUR/USD | چهار رقم اعشار | ۰٫۰۰۰۱ | ۰٫۰۰۰۰۱ |
| جفتارزهای ین مانند USD/JPY | دو رقم اعشار | ۰٫۰۱ | ۰٫۰۰۱ |
پوینت (Point) وضعیت دیگری دارد و در جدول بالا نیامده است.
راه درست این است که پیش از تبدیل پوینت به پیپ، مشخصات قرارداد همان نماد را در همان بروکر بخوانید. در این مشخصات اندازهٔ کوچکترین تغییر قیمت و تعداد ارقام اعشار نماد مشخص شده است و هر تبدیلی باید بر همین داده تکیه کند.
ارزش هر پیپ چگونه محاسبه میشود؟
پیپ اندازهٔ حرکت قیمت را میشمارد، اما معاملهگر میخواهد بداند هر واحد از این حرکت چه معادل پولی دارد. پاسخ از یک ضرب ساده به دست میآید.
ارزش هر پیپ برابر است با اندازهٔ پیپ ضربدر حجم معامله. حجم برحسب واحد ارز اول جفتارز سنجیده میشود و نتیجهٔ ضرب به ارز دوم (ارز مظنه) است. در EUR/USD ارز دوم دلار است و نتیجه مستقیماً به دلار درمیآید.
حجم معاملات ارزی معمولاً با لات (Lot) بیان میشود. یک لات استاندارد ۱۰۰٬۰۰۰ واحد از ارز اول است. با اندازهٔ پیپ ۰٫۰۰۰۱ در EUR/USD محاسبه چنین است: [S3,S1]
ارزش هر پیپ = ۰٫۰۰۰۱ × ۱۰۰٬۰۰۰ = ۱۰ دلار [S1,S3]
لاتهای کوچکتر همین منطق را با حجم کمتر دنبال میکنند. جدول زیر ارزش هر پیپ را برای سه اندازهٔ رایج لات در EUR/USD نشان میدهد.
ارزش هر پیپ برای جفتارزی که ارز دومش دلار است.
| نوع لات | حجم برحسب واحد ارز اول | ارزش هر پیپ در EUR/USD |
|---|---|---|
| استاندارد | ۱۰۰٬۰۰۰ | ۱۰ دلار |
| مینی | ۱۰٬۰۰۰ | ۱ دلار |
| میکرو | ۱٬۰۰۰ | ۰٫۱۰ دلار |
رابطهٔ میان حجم و ارزش پیپ مستقیم است. اگر حجم یکدهم شود، ارزش هر پیپ هم یکدهم میشود و اگر حجم بزرگتر شود، ارزش هر پیپ به همان نسبت بالا میرود. به همین دلیل یک حرکت ثابت قیمت، بسته به اندازهٔ موقعیت، میتواند پیامد پولی بسیار متفاوتی داشته باشد.
ارزش پیپ فقط یک مقیاس است. این عدد نشان میدهد هر واحد حرکت قیمت در یک حجم معین چه معادل پولی دارد و دربارهٔ جهت حرکت بعدی قیمت هیچ اطلاعاتی نمیدهد.
مثال گامبهگام: از تغییر قیمت تا ارزش پولی
دو بخش قبل دو قطعهٔ جدا را توضیح دادند: شمردن پیپ و تعیین ارزش هر پیپ. در این مثال آموزشی، این دو قطعه کنار هم قرار میگیرند تا یک تغییر قیمت به عدد پولی تبدیل شود. مثال هیچ قیمت بازاری یا پیشبینیای را نشان نمیدهد.
- گام اول، جایگاه پیپ را پیدا کنید. در نرخی که با چهار رقم اعشار اعلام میشود، پیپ رقم چهارم اعشار و برابر ۰٫۰۰۰۱ است.
- گام دوم، تعداد پیپ را بشمارید. حرکتی ۵ پیپی در EUR/USD را در نظر بگیرید: رقم چهارم اعشار نرخ پنج واحد تغییر کرده است.
- گام سوم، ارزش هر پیپ را برای حجم معامله تعیین کنید. فرض کنید این حرکت در EUR/USD با یک لات استاندارد رخ دهد. طبق جدول بخش قبل، ارزش هر پیپ ۱۰ دلار است.
- گام چهارم، دو عدد را در هم ضرب کنید. ۵ پیپ × ۱۰ دلار برابر ۵۰ دلار میشود. [S1,S3]
همین حرکت با حجم کوچکتر نتیجهٔ کوچکتری دارد. با لات مینی ۵ پیپ × ۱ دلار برابر ۵ دلار و با لات میکرو ۵ پیپ × ۰٫۱۰ دلار برابر ۰٫۵۰ دلار است. [S3]
عدد نهایی جهت ندارد. بسته به اینکه قیمت در جهت موقعیت حرکت کرده باشد یا خلاف آن، همین مبلغ به حساب افزوده یا از آن کم میشود. هزینههای معامله هم در این محاسبه نیامدهاند و در حساب واقعی جداگانه اثر میگذارند.
اشتباه رایج: یکسانگرفتن ارزش پیپ در همه جفتارزها
عدد ۱۰ دلار بهازای هر پیپ در لات استاندارد آنقدر در آموزشها تکرار میشود که خیلیها آن را قاعدهای عمومی میپندارند. این عدد اما فقط برای جفتارزهایی درست است که ارز دومشان دلار است، مانند EUR/USD.
دلیلش در خود فرمول است. حاصلضرب اندازهٔ پیپ در حجم به ارز دوم جفتارز بیان میشود. وقتی ارز دوم دلار باشد، نتیجه بیواسطه به دلار است. وقتی ارز دوم چیز دیگری باشد، ارزش پیپ ابتدا به همان ارز به دست میآید و برای بیان آن به دلار یک گام تبدیل لازم است.
EUR/GBP نمونهٔ روشنی است. ارز دوم این جفت پوند است، پس ارزش ۱۰ پوندی هر پیپ در لات استاندارد باید در نرخ GBP/USD ضرب شود تا ارزش پیپ به دلار درآید. با نرخ مثالِ ۱٫۳۰، ارزش هر پیپ لات استاندارد در EUR/GBP حدود ۱۳ دلار میشود. نرخ ۱٫۳۰ یک عدد آموزشی است و نرخ لحظهای بازار نیست.
هشدار
ارزش پیپ با نرخ تبدیل جابهجا میشود
در جفتارزهایی که ارز دومشان دلار نیست، ارزش هر پیپ ثابت نمیماند و با هر تغییر نرخ تبدیل عوض میشود. اگر عدد ۱۰ دلار را برای همهٔ جفتارزها به کار ببرید، اندازهٔ واقعی موقعیت و ریسک آن را اشتباه برآورد میکنید.
همین منطق دربارهٔ جفتارزهای ین هم برقرار است. در این جفتارزها ارز دوم ین است و ارزش پیپ ابتدا به ین به دست میآید. پیش از هر مقایسه میان دو جفتارز، ارزش پیپ هر دو را به یک ارز واحد برگردانید.
محدودیتهای محاسبه پیپ
قاعدههای این مقاله برای جفتارزهای رایج بازار ارز نوشته شدهاند و بیرون از این محدوده باید با احتیاط به کار بروند.
- برای طلا، نفت و نمادهای غیرارزی این مقاله عدد عمومی ارائه نمیکند.
- نمایش پیپت به پلتفرم بستگی دارد. یک نماد ممکن است در یک پلتفرم با رقم اضافه و در پلتفرم دیگر بدون آن نمایش داده شود.
- هر محاسبهٔ ارزش پیپ که به نرخ تبدیل تکیه دارد، فقط برای همان نرخی معتبر است که در آن انجام شده است.
- ماشینحساب پیپ ابزاری کمکی است. خروجی آن به درستی ورودیها، یعنی نماد، حجم و نرخ تبدیل، وابسته است.
مشخصات قرارداد هر نماد را بروکر تعیین میکند و شیوهٔ اجرای سفارش و قیمتدهی هم از بروکری به بروکر دیگر فرق دارد. برای آشنایی با این تفاوتها، مقالهٔ مدلهای اجرای سفارش بروکر را ببینید. اینکه کدام نهاد بر بروکر نظارت دارد و مشخصات اعلامشده تا چه حد قابل اتکاست، در مقالهٔ رگولاتوری بروکر توضیح داده شده است.
نکته
مرجع نهایی، مشخصات قرارداد است
هر جا میان این مقاله و مشخصات قرارداد یک نماد در بروکر شما تفاوتی دیدید، مشخصات قرارداد را مبنا بگیرید.
هرچه اینجا میخوانید آموزشی است — نه سیگنالِ ترید، نه توصیهٔ خرید و فروش، نه وعدهٔ نتیجه. تصمیم آخر با خود شماست.
مرجع و تمرین مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
پرسشهای پرتکرار
پیپ در فارکس چیست؟
یک پیپ چند دلار است؟
پیپ در جفتارزهای ین چطور محاسبه میشود؟
پیپ طلا چند دلار است؟
واژههای این مقاله
منابع
این مقاله با کمکِ ابزارهای هوش مصنوعی تهیه شده است. بازبین ثبتشده: بهنام مجیدی. سیاست تحریریه
دیدگاه خود را ارسال کن
ارسال دیدگاهمطالب مرتبط
ارسال دیدگاه
دیدگاهها پیش از انتشار بررسی میشوند. به پرسشهای معاملاتی پاسخ نمیدهیم و سیگنال نمیدهیم.
دیدگاهها (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باش.