حساب فاندد چیست؟ ساختار، قواعد و ریسکها
وعدهٔ رایج تبلیغها این است که با پول یک شرکت ترید کنید و سهمی از سود ببرید. این وعده ساده است، اما پشت آن هزینهٔ ارزیابی، قاعدهٔ افت سرمایه و گاهی حسابی شبیهسازیشده نشسته است. خطای رایج این است که حساب فاندد را همان حساب واقعی کارگزاری با پول دیگران بدانید. این مقاله اجزای مدل را یکییکی باز میکند تا پیش از پرداخت بدانید دقیقاً چه چیزی میخرید.
این مقاله برای معاملهگری است که پیش از پرداخت هزینه میخواهد بداند حساب فاندد چیست. پس از آن میتواند سراغ حساب دمو و رگولاتوری بروکر برود.
در یک نگاه
- سرمایهٔ حساب را شرکت پراپ فراهم میکند، نه خود معاملهگر.
- ورود به حساب با پرداخت هزینهٔ ارزیابی و قبولی در آن است.
- حد افت سرمایه تعیین میکند حساب کجا بسته میشود.
- در برخی مدلها حساب فاندد شبیهسازیشده است.
- هزینهٔ ارزیابی ریسک واقعی دارد و ممکن است برنگردد.
حساب فاندد چیست و چه کسی سرمایه را میدهد؟
حساب فاندد (Funded Account) حسابی است که یک شرکت پراپ، معمولاً پس از قبولی در ارزیابی، در اختیار شما میگذارد تا با سرمایهٔ واقعی یا شبیهسازیشدهٔ آن معامله کنید و سهمی از سود بگیرید. شما برای ارزیابی هزینه میپردازید و باید حد افت سرمایه را رعایت کنید. در برخی مدلها دستکم حساب ارزیابی شبیهسازیشده است، نه حساب واقعی کارگزاری. به زبان ساده، شما مهارت معاملاتی را میآورید و شرکت سرمایه را. شرکت پراپ (Proprietary Trading Firm) در این مدل شرکتی است که سرمایهٔ معاملاتی را در اختیار معاملهگر میگذارد و معمولاً پیش از سپردن حساب، او را با قواعد خودش میسنجد. ساختار کار چهار جزء دارد: مشتری هزینه میپردازد، با پول شرکت معامله میکند، در سود سهیم میشود و باید حداقلی از سرمایهٔ حساب را حفظ کند که به آن حد افت سرمایه (drawdown limit) میگویند. کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) همین الگو را در دادخواستی که در ۲۰۲۳ علیه یکی از این شرکتها ثبت کرد، توصیف کرده است؛ این توصیف ادعای شاکی است، نه حکم دادگاه. وضعیت به رانندهٔ تاکسی شبیه است که خودرو مال شرکت است: راننده سهمی از کرایه میبرد، ولی اگر قواعد شرکت را بشکند، سوئیچ را پس میدهد. تفاوت اینجاست که در حساب فاندد، پیش از نشستن پشت فرمان باید برای آزمون رانندگی هم پول بدهید. در حساب شخصی، زیان مستقیم از سرمایهٔ خودتان کم میشود. در حساب فاندد، پرداخت مستقیم شما هزینهای است که به شرکت میدهید و قاعدهٔ بستهشدن حساب را شرکت تعیین میکند.
حساب فاندد چطور کار میکند؟ از ارزیابی تا تقسیم سود
مسیر معمول با یک ارزیابی پولی شروع میشود و اگر قواعد تا آخر رعایت شود، به حسابی میرسد که سودش میان شما و شرکت تقسیم میشود. جزئیات هر گام را قرارداد همان شرکت تعیین میکند، اما ترتیب کلی این است:
- پرداخت هزینهٔ ارزیابی: مبلغ، مدت و شرایط بازگشت این هزینه را هر شرکت جدا اعلام میکند.
- دورهٔ ارزیابی: باید به هدف سود برسید و در همان حال تراز حساب به حد افت سرمایه نرسد. به این مرحله در بازار «چالش» (Challenge) هم میگویند.
- قاعدههای جانبی: برخی شرکتها شرط ثبات هم دارند. برای نمونه، Topstep در قواعد اکتبر ۲۰۲۶ شرط میکرد سود بهترین روز معاملاتی از سهم معینی از هدف سود بیشتر نشود؛ یعنی سقف سود یک روز با هدف سود سنجیده میشود، نه با کل سود.
- دریافت حساب فاندد: پس از قبولی، حساب فاندد در اختیارتان قرار میگیرد و قاعدهٔ حد زیان در این مرحله هم کنار نمیرود.
- تقسیم سود: سودی که طبق قرارداد قابل برداشت باشد، با درصدی از پیش تعیینشده میان شما و شرکت تقسیم میشود.
درصد تقسیم سود عدد واحدی ندارد. یک واژهنامهٔ صنعتی سهم معاملهگر را معمولاً بین ۷۰٪ تا ۹۰٪ گزارش میکند. این رقم مخرج و روششناسی ندارد. درصد بالا هم فقط وقتی ارزش دارد که سودی ساخته شود و حساب تا زمان برداشت از قواعد عبور نکند. [S5]
حساب فاندد واقعی است یا شبیهسازیشده؟
جواب کوتاه این است که دستکم مرحلهٔ ارزیابی، و در برخی مدلها خود حساب فاندد، لزوماً حساب واقعی کارگزاری با پول واقعی نیست. Topstep، یکی از ارائهدهندگان این خدمت در قراردادهای آتی بورس CME، حساب ارزیابی خود را «حساب شبیهسازیشده با یک قاعده و دو هدف» توصیف میکند. در چنین مدلی معاملههای شما ثبت و سنجیده میشوند، اما پول لزوماً وارد بازار نمیشود. تجربه به حساب دمو نزدیک است، با این تفاوت که برایش هزینه دادهاید و نتیجهاش به قبولی و دریافت حساب گره خورده است. اینکه سفارشها کجا اجرا میشوند به مدل هر شرکت بستگی دارد. تأمینکنندهٔ نقدینگی (Liquidity Provider) نهادی است که طرف دیگر سفارشها را پر میکند؛ یک شرکت ممکن است بگوید معاملهها در برابر چنین نهادهای بیرونی انجام میشوند و شرکت دیگر ممکن است خودش طرف مقابل باشد. در پروندهای که در بخش مثال واقعی آمده، شرکت به توصیف دادخواست فرصت معامله در برابر تأمینکنندگان نقدینگی بیرونی را عرضه میکرد. اما شاکی در همان دادخواست مدعی شد خود شرکت در جایگاه طرف مقابل نشسته بود؛ ادعایی که در دادگاه به نتیجه نرسید.
نکته
سه پرسش برای خواندن قرارداد
در قواعد مکتوب شرکت دنبال سه پاسخ باشید: حساب ارزیابی و حساب فاندد شبیهسازیشدهاند یا واقعی؛ سفارشها کجا اجرا میشوند و طرف مقابل کیست؛ و پرداخت سود از چه محلی تأمین میشود. اگر قرارداد دربارهٔ هر کدام ساکت است، همین سکوت را در تصمیمتان وارد کنید.
قاعده حد افت سرمایه (drawdown) چگونه کار میکند؟
فرض کنید حسابی ۵۰٬۰۰۰ دلاری گرفتهاید و پس از چند روز سود، تراز دوباره به همان ۵۰٬۰۰۰ دلار برمیگردد. با یک نوع قاعده هیچ اتفاقی نمیافتد و با نوع دیگر، اگر تراز پایان روز پیشتر دستکم به اندازهٔ فاصلهٔ حد زیان بالا رفته باشد، حساب بسته میشود. تفاوت در شیوهٔ محاسبهٔ حد افت سرمایه است، یعنی سطحی از تراز که رسیدن حساب به آن، حساب را میبندد. حد افت ایستا (Static Drawdown) سطحی ثابت دارد که از ابتدا تعیین میشود و با سود یا زیان جابهجا نمیشود. حد افت دنبالهرو (Trailing Drawdown) با رشد حساب بالا میآید و پایین نمیرود، مثل قفل یکطرفهای که هر پله بالا رفت، دیگر برنمیگردد. نمونهٔ مستند از قواعد Topstep برای حساب ارزیابی ۵۰K در آتیهای CME است، طبق صفحهٔ راهنمای آن در اکتبر ۲۰۲۶؛ این قواعد ممکن است تغییر کند. حساب با اندازهٔ کامل ۵۰٬۰۰۰ دلار شروع میشود و حد حداکثر زیان (Maximum Loss Limit) ۲٬۰۰۰ دلار پایینتر، یعنی روی ۴۸٬۰۰۰ دلار، قرار میگیرد. این سطح با رشد تراز پایان روز بالا میرود و هرگز پایین نمیآید؛ اگر تراز به آن برسد، حساب بسته میشود. حالا فرض کنید تراز پایان یک روز به ۵۲٬۰۰۰ دلار برسد و حد زیان با همان فاصلهٔ ۲٬۰۰۰ دلاری بالا بیاید. سطح تازه ۵۰٬۰۰۰ دلار است؛ پس برگشت تراز به ۵۰٬۰۰۰ دلار حساب را میبندد، هرچند نسبت به نقطهٔ شروع زیانی ثبت نشده است. اگر همان حساب قاعدهٔ ایستا با سطح ثابت ۴۸٬۰۰۰ دلار داشت، همین مسیر حساب را باز نگه میداشت. [S4]
قواعد ستون دنبالهرو مخصوص حساب ارزیابی ۵۰K شرکت Topstep طبق صفحهٔ راهنمای آن در اکتبر ۲۰۲۶ است و به همهٔ شرکتها تعمیم داده نمیشود.
| ویژگی | حد افت ایستا | حد افت دنبالهرو در نمونهٔ Topstep (اکتبر ۲۰۲۶) |
|---|---|---|
| سطح آغاز | در قواعد هر شرکت تعیین میشود | ۴۸٬۰۰۰ دلار، یعنی ۲٬۰۰۰ دلار زیر تراز اولیه |
| پس از سود | ثابت میماند | بر پایهٔ تراز پایان روز بالا میرود |
| پس از زیان | ثابت میماند | پایین نمیآید |
| رسیدن تراز به سطح | بستهشدن حساب | بستهشدن حساب |
نتیجهٔ عملی این است که فضای زیان مجاز حساب پیش از بستهشدن، در شروع این مثال ۲٬۰۰۰ دلار است، نه ۵۰٬۰۰۰ دلار؛ پولی که از جیب خود شما در خطر است، هزینهٔ ارزیابی است. اندازهٔ هر معامله را باید با همین فاصله تا حد زیان سنجید؛ این همان منطق مدیریت ریسک است که در حساب شخصی هم کاربرد دارد. [S4]
مثال واقعی: پرونده CFTC علیه My Forex Funds
در آگوست ۲۰۲۳، CFTC در دادگاه فدرال نیوجرسی از شرکت Traders Global Group شکایت کرد؛ شرکتی که با نام My Forex Funds حساب فاندد عرضه میکرد. این پرونده نشان میدهد ساختار حساب فاندد در عمل چه پرسشهایی پیش میآورد. به ادعای CFTC، از نوامبر ۲۰۲۱ تا زمان ثبت دادخواست بیش از ۱۳۵٬۰۰۰ مشتری در این شرکت ثبتنام کرده و دستکم ۳۱۰ میلیون دلار کارمزد پرداخته بودند. این ارقام به مشتریان همین یک شرکت در همان دوره مربوط است و آمار کل صنعت نیست. شاکی همچنین مدعی شد تقریباً در همهٔ معاملات مشتریان، طرف مقابل خود شرکت بوده است، نه تأمینکنندهٔ نقدینگی بیرونی. پایان پرونده مسیر دیگری رفت. به گزارش مؤسسهٔ حقوقی Willkie در ۲۶ مه ۲۰۲۵، دادگاه پرونده را با ردّ دعوا و منع طرح مجدد (with prejudice) مختومه کرد؛ یعنی شاکی نمیتواند همان دعوا را دوباره طرح کند. [S1]
مهم
ادعای شاکی با حکم دادگاه یکی نیست
ارقام و اتهامهای این پرونده ادعای شاکیاند، نه یافتهٔ دادگاه. ارزش آموزشی پرونده در ساختار آن است: یک شرکت میتواند همزمان ارزیاب، دریافتکنندهٔ هزینه و پرداختکنندهٔ سود باشد و معاملهگر از بیرون این نقشها را بهسختی از هم جدا میبیند.
اشتباه رایج: همه شرکتهای پراپ را یک مدل دانستن
رایجترین خطا این است که از یک پرونده یا یک قاعده دربارهٔ همهٔ شرکتهای پراپ نتیجه بگیرید. این خطا در هر دو جهت رخ میدهد. برخی پروندهٔ My Forex Funds را دلیل میدانند که همهٔ پراپها طرف مقابل معاملاتاند؛ در حالی که آن اتهام دربارهٔ یک شرکت مشخص بود و در دادگاه به نتیجه نرسید. برخی دیگر مختومهشدن همان پرونده را نشانهٔ سلامت کل صنعت میگیرند؛ این نتیجه هم از یک پرونده بیرون نمیآید. همین خطا دربارهٔ قواعد هم تکرار میشود. حد زیان دنبالهرو بر پایهٔ تراز پایان روز و شرط ثبات، قواعد Topstep در اکتبر ۲۰۲۶ بودند؛ شرکت دیگر ممکن است حد افت را ایستا، بر پایهٔ سرمایهٔ لحظهای یا با فاصلهٔ دیگری بسنجد. شکل دیگر همین خطا پذیرفتن عددهای بازاریابی بدون مخرج است. بازهٔ ۷۰٪ تا ۹۰٪ سهم معاملهگر رقم یک واژهنامهٔ صنعتی بدون مخرج است. آمار قبولی یا پرداختی هم که بدون تعداد نمونه، دوره و روششناسی نقل شود، چیزی دربارهٔ وضعیت شما نمیگوید. [S5]
محدودیتها و ریسکهای حساب فاندد چیست؟
مهمترین محدودیت این است که هزینهٔ ارزیابی را پیش از هر سودی میپردازید و ممکن است آن را پس نگیرید. شرایط بازگشت هزینه را هر شرکت جدا تعیین میکند؛ اگر قرارداد بازگشت را صریح ننوشته، آن را برگشتناپذیر فرض کنید و کنار دیگر هزینههای واقعی ترید حساب کنید. اگر ارزیابی تکرار شود و شرکت برای هر بار هزینه بگیرد، این مبلغها روی هم جمع میشوند. ریسک دوم بستهشدن حساب است. همانطور که مثال حساب ۵۰K نشان داد، رسیدن تراز به حد زیان حساب را میبندد، حتی اگر نسبت به نقطهٔ شروع زیانی نداده باشید. دریافت سود هم به قواعد شرکت و توان پرداختش وابسته است، بهویژه وقتی حساب شبیهسازیشده است و سود از منابع خود شرکت پرداخت میشود. ریسک سوم ابهام نظارتی است. شرکت پراپ لزوماً کارگزار تحت نظارت نیست و انتظارهایی که از رگولاتوری بروکر دارید، لزوماً دربارهٔ آن صدق نمیکند. برای نمونه، فروشندهٔ خردهٔ ارز (RFED) طبق تعریف انجمن ملی آتی آمریکا (NFA) نهادی است که در معاملهٔ خارج از بورس ارز خودش طرف مقابل است یا پیشنهاد طرف مقابل شدن را میدهد. طرف دیگر این معامله شخصی است که «مشارکتکنندهٔ واجد شرایط قرارداد» نیست. ثبتنام این نهاد الزامی است، مگر معاف باشد. این چارچوب فقط مربوط به آمریکاست و اینکه یک شرکت پراپ مشمول آن میشود یا نه، به ساختار معاملاتش بستگی دارد. CFTC هم چند «هشدار کلاهبرداری برای مشتری» منتشر کرده است، از جمله دربارهٔ معاملات فارکس. این هشدارها مخصوص حساب فاندد نیستند، اما نشانههای خطر را برای هر پرداختی پیش از معامله نشان میدهند.
هشدار
ریسک تغییر شکل میدهد، حذف نمیشود
حساب فاندد ریسک بازار را از دوش شما برنمیدارد؛ بهجای سرمایهٔ حساب، ممکن است همهٔ هزینهٔ ارزیابی را از دست بدهید و اگر برای جبرانش در حساب شخصی معامله کنید، ممکن است بخشی از سرمایه یا همهٔ آن را هم از دست بدهید.
پیش از پرداخت هزینه ارزیابی چه چیزی را بررسی کنیم؟
بررسی پیش از پرداخت باید به قرارداد مکتوب تکیه کند، نه به تبلیغ یا رتبهبندی دیگران. فهرست زیر معیار سنجش است، نه رتبهبندی شرکتها:
- قواعد حد افت: ایستا یا دنبالهرو بودن، مبنای محاسبه و فاصلهٔ آن تا تراز اولیه.
- قاعدههای جانبی: هدف سود، شرط ثبات، محدودیت زمانی و هر شرطی که به بستهشدن حساب میانجامد.
- ماهیت حساب: شبیهسازیشده یا واقعی بودن، هم در ارزیابی و هم پس از قبولی.
- اجرا و طرف مقابل: محل اجرای سفارشها و نهادی که طرف دیگر معامله است.
- وضعیت نظارت: نام نهاد ناظر، شمارهٔ ثبتنام قابلاستعلام و حوزهٔ قضایی شرکت.
- شرایط مالی: درصد تقسیم سود، زمان و شرط برداشت و شرایط بازگشت هزینهٔ ارزیابی.
- نشانههای خطر: موارد هشدارهای کلاهبرداری فارکس CFTC و هر آماری که مخرج و روششناسی ندارد.
اگر قواعد را پذیرفتید، آنها را پیش از نخستین معامله در طرح معاملاتی خود بنویسید تا حد زیان و شرط ثبات بخشی از تصمیم هر روزتان شوند. هیچکدام از این بررسیها قبولی در ارزیابی یا دریافت سود را قطعی نمیکند؛ کارشان کمکردن غافلگیری از قرارداد است.
هرچه اینجا میخوانید آموزشی است — نه سیگنالِ ترید، نه توصیهٔ خرید و فروش، نه وعدهٔ نتیجه. تصمیم آخر با خود شماست.
مرجع و تمرین مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
پرسشهای پرتکرار
پراپ فرم چیست
تقسیم سود در حساب فاندد چقدر است
چطور بفهمیم پراپ فرم معتبر است؟
حساب فاندد کلاهبرداری است
واژههای این مقاله
منابع
این مقاله با کمکِ ابزارهای هوش مصنوعی تهیه شده است. بازبین ثبتشده: بهنام مجیدی. سیاست تحریریه
دیدگاه خود را ارسال کن
ارسال دیدگاهمطالب مرتبط
ارسال دیدگاه
دیدگاهها پیش از انتشار بررسی میشوند. به پرسشهای معاملاتی پاسخ نمیدهیم و سیگنال نمیدهیم.
دیدگاهها (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باش.