تعریف دقیق
بازارساز درآمدش را عمدتاً از اسپرد، یعنی فاصلهٔ قیمت خرید و فروش، به دست میآورد. اگر کسی از او بخرد و کمی بعد کس دیگری به او بفروشد، این فاصله سهم اوست. در مقابل، ریسک موجودی را میپذیرد: تا وقتی پوزیشنی را که از مشتری گرفته پوشش نداده، حرکت قیمت میتواند به ضررش باشد. مقالهٔ بورس نیویورک دربارهٔ بازارسازی همین دو جزء را هستهٔ این فعالیت میداند.
در بورسهای سهام، بازارسازها اغلب تعهد رسمی دارند که در بیشتر ساعتهای معامله قیمت دوطرفه اعلام کنند. در بازار ارز، بانکهای بزرگ و شرکتهای معاملهگری الکترونیک نقش بازارساز را دارند و قیمتهایشان به پلتفرمهای بینبانکی و کارگزاران میرسد. وقتی نوسان یا خبر مهم ریسک را بالا میبرد، بازارسازها اسپرد را بازتر و حجم پیشنهادی را کمتر میکنند.
در معاملات خرد، «کارگزار مارکت میکر» یا میز معاملات (Dealing Desk) کارگزاری است که خودش طرف مقابل سفارش مشتری میشود. این مدل لزوماً نادرست نیست، اما تضاد منافع بالقوه دارد، چون زیان مشتری میتواند سود کارگزار باشد؛ برای همین ناظران مالی قواعد اجرای بهینه و افشای مدل اجرا را از این کارگزاران میخواهند.
مثال: اسپرد در یک روز خبری
فرض کنید بازارسازی برای EURUSD قیمت خرید (Bid) ۱٫۰۸۰۰ و قیمت فروش (Ask) ۱٫۰۸۰۱ اعلام میکند؛ اسپرد یک پیپ است. اگر در یک ساعت به اندازهٔ برابر از دو سو سفارش برسد، او بیآنکه جهت بازار را پیشبینی کند از همین فاصله درآمد دارد.
چند دقیقه پیش از انتشار گزارش اشتغال آمریکا، همین بازارساز ممکن است ۱٫۰۷۹۸ و ۱٫۰۸۰۳ اعلام کند تا ریسک جهش قیمت را جبران کند. اسپرد بیشتر در این لحظه نشانهٔ تقلب نیست، قیمت ریسک است. اعداد فرضیاند و فقط سازوکار را نشان میدهند.
اشتباه رایج: «مارکت میکر قیمت را بر ضد معاملهگر جابهجا میکند»
در بازار پرنقدینگی، بازارساز یکی از چندین ارائهدهندهٔ قیمت است و اگر قیمتش از بقیه دور شود سفارشها را از دست میدهد. حرکتهای بزرگ قیمت معمولاً از عرضه و تقاضای کل بازار میآید، نه از تصمیم یک بازارساز.
مارکت میکر را با ECN هم یکی نگیرید. در مدل ECN کارگزار سفارش را به شبکهای از ارائهدهندگان نقدینگی میفرستد و خودش طرف معامله نیست؛ در مدل مارکت میکر طرف مقابل خود کارگزار است.
خلاصهٔ کاربردی
- مارکت میکر همزمان قیمت خرید و فروش اعلام میکند و نقدینگی میسازد.
- درآمدش از اسپرد است و در برابرش ریسک موجودی میپذیرد.
- در خبر و نوسان، اسپرد بازارساز بازتر میشود.
- کارگزار مارکت میکر طرف مقابل مشتری است؛ مدل اجرا را بشناسید.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
تمرین کن
پرسشهای رایج
آیا بازارساز در فارکس همان بانک مرکزی است؟
نه. بانک مرکزی سیاست پولی را اجرا میکند و گاهی در بازار ارز مداخله میکند، اما وظیفهاش اعلام پیوستهٔ قیمت دوطرفه نیست؛ این کار را بانکهای بزرگ و شرکتهای معاملهگری انجام میدهند.
از کجا بفهمم کارگزار مارکت میکر است؟
مدل اجرا معمولاً در سند شرایط خدمات یا سیاست اجرای سفارش کارگزار آمده است؛ عبارتهایی مثل Dealing Desk، Market Maker، STP یا ECN را در همین سند جستوجو کنید.
منابع
- NYSE — Market Makers in Financial Markets: Their Role, How They Function (2021)بازارساز با اعلام پیوستهٔ قیمت خرید و فروش نقدینگی میسازد، از اسپرد درآمد دارد و ریسک موجودی میپذیرد.
- Britannica Money — What Is a Market Maker?مارکت میکر آمادهٔ خرید و فروش در هر دو سو است و اسپرد جبران ریسکی است که میپذیرد.