چگونه ترید را شروع کنیم؟ راهنمای گامبهگام برای مبتدیان
در پژوهش سازمان رفتار مالی بریتانیا (FCA) که ۱۸ دسامبر ۲۰۲۴ منتشر شد، ۶۶٪ از سرمایهگذاران ۱۸ تا ۴۰ سالهٔ بریتانیایی گفتند کمتر از ۲۴ ساعت برای تصمیم سرمایهگذاری وقت میگذارند. با این شتاب، واریز پول ممکن است پیش از یادگیری بیاید. این راهنما گامهای شروع را از یادگیری تا اولین واریز مرتب میکند و دلیل گامهای استعلام، ثبتنام و خواندن اسناد را از اسناد نهادهای ناظر میآورد.
این مقاله برای مبتدیانی است که پیش از اولین واریز میخواهند ترتیب گامها را بدانند. بعد از آن به رگولاتوری بروکر و اهرم بروید.
در یک نگاه
- ابتدا مفاهیم پایه را یاد بگیرید، بعد سراغ ثبتنام بروید.
- وضعیت ثبت ارائهدهنده را پیش از هر واریزی استعلام کنید.
- پرسشنامهٔ دانش و تجربه معمولاً الزام نظارتی است.
- سقف اهرم و حمایت از سرمایه به حوزهٔ ناظر بستگی دارد.
- میانگین گردش روزانهٔ بازار ارز ۹٫۶ تریلیون دلار بود (BIS، آوریل ۲۰۲۵).
ترید را از کجا شروع کنیم؟ گام اول
چگونه ترید را شروع کنیم؟ ابتدا مفاهیم پایهٔ بازار را یاد بگیرید، بعد وضعیت ثبت و نظارت ارائهدهنده را از پایگاه ناظر استعلام کنید، پرسشنامه و اسناد ثبتنام را با دقت بخوانید، با تمرین روی حساب آزمایشی آشنا شوید و فقط پس از آن واریز کنید. این گامها رویهاند و دربارهٔ نتیجهٔ معاملات چیزی نمیگویند.
گام اول یادگیری است، نه ثبتنام و واریز. پیش از باز کردن هر حسابی باید بدانید سفارش شما چطور اجرا میشود، اهرم چه میکند و زیان از کجا میآید. اگر این مفاهیم روشن نباشند، پرسشنامهٔ ثبتنام و قرارداد حساب فقط چند صفحهٔ تشریفاتی به نظر میرسند. ولی همین اسناد حقوق و تعهدات شما را در برابر ارائهدهنده تعیین میکنند.
شتاب این ترتیب را بههم میزند. سازمان رفتار مالی بریتانیا در همان پژوهش دسامبر ۲۰۲۴، با نمونهای از ۲۰۰۰ سرمایهگذار ۱۸ تا ۴۰ ساله، گزارش کرد ۱۴٪ از آنها کمتر از یک ساعت برای تصمیم سرمایهگذاری وقت میگذارند. این یافته فقط همان نمونهٔ بریتانیایی را توصیف میکند. با این حال نشان میدهد فاصلهٔ شنیدن یک پیشنهاد تا واریز پول چقدر میتواند کوتاه شود. [S8]
برای اینکه یادگیری پراکنده نشود، یک مسیر مرتب کمک میکند. نقشهٔ راه یادگیری ترتیب مفاهیم را از پایه تا سطح بالاتر نشان میدهد. این مقاله فقط فاصلهٔ صفر تا اولین معامله را پوشش میدهد.
ترید برای مبتدیان چه پیشنیازهایی دارد؟
پیشنیاز اصلی ترید برای مبتدیان سرمایه نیست؛ فهم چند مفهوم پایه است. بدون این مفاهیم نه اسناد ثبتنام را میفهمید و نه پیامد یک معامله را پیش از باز کردنش.
مغازهداری را در نظر بگیرید که جنس را میخرد تا گرانتر بفروشد. او باید قیمت خرید از عمدهفروش، قیمت فروش به مشتری و اجارهٔ مغازه را بداند، وگرنه نمیفهمد سود کرده یا زیان. معاملهگر هم باید بداند قیمت با چه واحدی حرکت میکند، حجم معامله چطور سنجیده میشود و اهرم چه اثری روی حساب دارد.
- بازار: جایی که ارز، سهام، کالا یا رمزارز خرید و فروش میشود؛ هر بازار ساعت کار و قواعد خودش را دارد، میزان نظارت بر آن بسته به کشور فرق میکند و ممکن است ناظری نداشته باشد.
- قیمت خرید و قیمت فروش: هر دارایی دو قیمت دارد و فاصلهٔ آن دو، که به آن اسپرد (Spread) میگویند، هزینهٔ ورود شماست.
- پیپ (Pip): واحدی است که حرکت قیمت جفتارزها با آن اندازهگیری میشود.
- لات (Lot): واحد حجم معامله است و تعیین میکند هر حرکت قیمت چقدر روی حساب شما اثر بگذارد.
- اهرم (Leverage): یعنی باز کردن معاملهای بزرگتر از پول خودتان، با کنار گذاشتن بخشی از ارزش آن بهعنوان وثیقه یا مارجین؛ با آن سود و زیان هر دو بزرگتر میشوند.
- حساب نقدی و حساب اعتباری: در حساب کارگزاری سهام، در اولی کل قیمت را خودتان میپردازید و در دومی بخشی را واریز میکنید و بقیه را از شرکت قرض میگیرید؛ در فارکس و CFD معامله روی حساب مارجین انجام میشود.
برای هر مفهوم مقالهٔ جداگانهای وجود دارد: ترید چیست، فارکس، قیمت خرید و فروش، پیپ، لات و اهرم. لازم نیست همه را عمیق بدانید. کافی است بتوانید هر کدام را با یک جملهٔ ساده برای خودتان توضیح دهید.
بازاری که وارد آن میشوید چه اندازهای دارد؟
میانگین گردش روزانهٔ بازار ارز در آوریل ۲۰۲۵ به ۹٫۶ تریلیون دلار رسید. این عدد را بانک تسویههای بینالمللی (BIS) در نظرسنجی سهسالانهٔ خود گزارش کرد. گردش یعنی ارزش کل معاملههایی که در یک روز انجام میشود. این نظرسنجی بازار خارج از بورس (OTC) را میسنجد؛ یعنی بازاری که در آن معاملهها بهجای یک تالار مرکزی، مستقیم میان طرفهای معامله انجام میشود. [S1]
گردش روزانهٔ بازار ارز خارج از بورس در دو نظرسنجی سهسالانهٔ BIS
| شاخص | نظرسنجی ۲۰۲۲ | نظرسنجی آوریل ۲۰۲۵ |
|---|---|---|
| میانگین گردش روزانه | ۷٫۵ تریلیون دلار | ۹٫۶ تریلیون دلار |
| سهم معاملاتی که یک طرفشان دلار است | ۸۸٫۴٪ | ۸۹٫۲٪ |
| تغییر گردش نسبت به نظرسنجی قبل | مبنای مقایسه | ۲۸٪ افزایش |
اختلاف دو عدد ۲٫۱ تریلیون دلار است و همین اختلاف، نسبت به ۷٫۵ تریلیون دلار، همان افزایش ۲۸ درصدی را میسازد. سهم دلار هم نشان میدهد در ۸۹٫۲ درصد معاملات ارزی آوریل ۲۰۲۵، دلار آمریکا یک طرف معامله بود. [S1]
دو قید را کنار این اعداد نگه دارید. اول، اینها میانگین یک ماه مشخصاند، نه نرخ روز؛ BIS این اندازهگیری را هر سه سال یک بار تکرار میکند. دوم، اندازهٔ بازار چیزی دربارهٔ نتیجهٔ معاملات شما نمیگوید و فقط نشان میدهد با چه بازاری طرف هستید.
چگونه ترید را شروع کنیم: گامها به چه ترتیبی هستند؟
ترتیب گامها طوری است که هر گام ورودی گام بعدی را آماده میکند. اگر بپرسید چگونه ترید را شروع کنیم، پاسخ کوتاه همین فهرست است:
- یادگیری مفاهیم پایه: بدون آن، اسناد و هشدارهای گامهای بعد را نمیفهمید.
- انتخاب بازار: ارز، سهام، کالا یا رمزارز؛ هر کدام ساعت کار و قواعد خودش را دارد و نظارت بر آنها یکسان نیست.
- استعلام ارائهدهنده: وضعیت ثبت و سابقهٔ انضباطی را پیش از دادن هر اطلاعات مالی بررسی کنید.
- ثبتنام: پرسشنامه، هشدارها و قراردادها را بخوانید و صادقانه پاسخ دهید.
- تمرین: با حساب آزمایشی، ثبت و بستن سفارش را بدون پول واقعی یاد بگیرید.
- واریز: فقط پس از گامهای قبلی و با فهم ریسکی که در قرارداد خواندهاید.
ترتیب گامهای شروع ترید از یادگیری تا اولین واریز
دلیل جای استعلام در اسناد ناظران آمده است. کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) توصیه میکند پیش از معامله، وضعیت ثبت و سابقهٔ انضباطی شخص یا شرکت را بررسی کنید. سازمان رفتار مالی بریتانیا هم پنج پرسش پیش از سرمایهگذاری پیشنهاد میکند که یکی از آنها این است: «آیا سرمایهگذاری من تحت نظارت است؟». پاسخ این پرسش را باید پیش از دادن اطلاعات شخصی و پول بدانید، نه بعد از آن.
تمرین هم پیش از واریز میآید. حساب دمو همان پلتفرم را با پول مجازی نشان میدهد و فرصت میدهد کار با نرمافزاری مثل متاتریدر را یاد بگیرید. ساعت فعالیت بازار هم بخشی از همین آشنایی است و مقالهٔ سشنهای معاملاتی آن را توضیح میدهد.
پیش از واریز چطور بفهمیم ارائهدهنده ثبت و نظارت دارد؟
راه قابل اتکا، استعلام مستقیم از پایگاه رسمی نهاد ناظر است، نه اعتماد به ادعای سایت ارائهدهنده. پیش از اینکه پیشپرداخت اجارهٔ یک خانه را بدهید، سند را میبینید تا مطمئن شوید طرف مقابل واقعاً مالک است. استعلام ثبت همین کار را دربارهٔ ارائهدهندهٔ خدمات مالی انجام میدهد.
- نام کامل حقوقی شرکت را از صفحهٔ اطلاعات قانونی سایت ارائهدهنده بردارید.
- همان نام را در پایگاه ناظر جستوجو کنید؛ برای فعالان فارکس و آتی در آمریکا، CFTC پایگاه BASIC انجمن ملی آتی (NFA) را معرفی میکند.
- فقط به وجود نام بسنده نکنید و سابقهٔ انضباطی را هم ببینید.
این بررسی حد دارد. ثبتشده بودن و سابقهٔ پاک از کلاهبرداری مصونیت نمیدهد، ولی به گفتهٔ CFTC بیشتر کلاهبرداریها با فعالان ثبتنشده رخ میدهد. جزئیات نهادهای ناظر هر کشور در مقالهٔ رگولاتوری بروکر آمده است.
بدون استعلام، تصور نظارت بهراحتی جای واقعیت را میگیرد. سازمان رفتار مالی بریتانیا در پژوهش ۲۰ اکتبر ۲۰۲۱ نمونهای ۱۰۰۰ نفری از سرمایهگذاران ۱۸ تا ۴۰ سالهٔ بریتانیایی در محصولات پرریسک را بررسی کرد. طبق گزارش آن، اکثر خریداران فارکس (۵۷٪) و رمزارز (۶۹٪) بهاشتباه فکر میکردند زیر نظر این سازمان هستند. [S7]
نکته
در آمریکا، اهرم بالاتر از حد قانونی نشانهٔ هشدار است
CFTC پیشنهاد اهرمی بالاتر از حد قانونی آمریکا را نشانهٔ هشدار کلاهبرداری میداند. این حد در آمریکا ۲ درصد مارجین برای جفتارزهای اصلی و ۵ درصد برای سایر جفتهاست. مارجین (Margin) سپردهای است که برای باز نگه داشتن معامله کنار گذاشته میشود. این دو عدد فقط قاعدهٔ آمریکا هستند و به کشورهای دیگر تعمیم داده نمیشوند.
هنگام ثبتنام چه چیزی پرسیده و امضا میشود؟
هنگام ثبتنام معمولاً دربارهٔ وضعیت مالی، تجربه و اهدافتان پرسیده میشود و اسنادی را میپذیرید که رابطهٔ شما با ارائهدهنده را تعیین میکنند. به گفتهٔ سازمان تنظیم مقررات صنعت مالی آمریکا (FINRA)، فرم افتتاح حساب کارگزاری ممکن است سن، وضعیت اشتغال، سرمایهگذاریهای دیگر، وضعیت و نیازهای مالی و وضعیت مالیاتی شما را بپرسد. تجربه و اهداف سرمایهگذاری، افق زمانی (مدتی که قصد دارید پول را نگه دارید)، نیاز به نقدشوندگی (اینکه چقدر زود ممکن است پولتان را لازم داشته باشید) و تحمل ریسک هم از پرسشهای همین فرماند.
پرسشنامهٔ دانش و تجربه برای چیست؟
در حوزههایی مثل اتحادیهٔ اروپا این پرسشنامه الزام نظارتی است، نه سلیقهٔ بروکر. مرجع اوراق بهادار و بازارهای اروپا (ESMA) در ۳ ژانویهٔ ۲۰۲۲ راهنمای جنبههای «تناسب» و «صرفاً اجرا» در دستورالعمل بازارهای ابزار مالی اروپا (MiFID II) را منتشر کرد (سند ESMA35-43-2938). تناسب یعنی ارائهدهنده بسنجد محصول با دانش و تجربهٔ شما جور است یا نه. در مسیر صرفاً اجرا، معافیت از این سنجش شرط دارد و یکی از شروطش این است که شرکت به مشتری هشدار بدهد.
کار این پرسشنامه شبیه پرسش پزشک از سابقهٔ بیماری پیش از نوشتن نسخه است. اگر سابقه را بزرگتر از واقعیت بگویید، سنجش بر پایهٔ تصویری نادرست انجام میشود و هشداری که برای محافظت از شماست ممکن است به شما نرسد.
در اتحادیهٔ اروپا، پارلمان اروپا در ۱۸ دسامبر ۲۰۲۵ از توافق غیررسمی بستهٔ سرمایهگذار خرد خبر داد. طبق این توافق، سنجش مناسببودن (Suitability)، که آزمونی جدا از سنجش تناسب است، باید بر پایهٔ اطلاعات متناسب و ضروری دربارهٔ مشتری باشد: دانش و تجربه، وضعیت مالی، توان تحمل زیان، اهداف و تحمل ریسک. این توافق در آن تاریخ غیررسمی بود و متن نهاییشده به شمار نمیآمد.
هشدار ریسک و اسناد قرارداد
ESMA در مصوبهٔ ۲۰۱۸ برای حساب قرارداد مابهالتفاوت (CFD) مشتری خرد سه الزام گذاشت. قرارداد مابهالتفاوت قراردادی است که سود و زیانش از تغییر قیمت یک دارایی میآید، بیآنکه خود دارایی را بخرید.
- بستن خودکار موقعیتها در سطح ۵۰ درصد مارجین حداقل لازم.
- حفاظت از مانده منفی برای هر حساب، یعنی زیان از موجودی حساب فراتر نرود.
- هشدار ریسک استاندارد که درصد حسابهای خردِ زیاندهِ همان ارائهدهنده را نشان دهد. [S2]
این محدودیتها از ۱ اوت ۲۰۱۸ اجرا شدند. همان مصوبه عرضهٔ آپشن باینری به مشتری خرد را از ۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۸ ممنوع کرد. ESMA سقف اهرم را هم بر حسب دارایی پایه تعیین کرد:
سقف اهرم CFD برای مشتری خرد در مصوبهٔ ۲۰۱۸ ESMA
| دارایی پایه | سقف اهرم مشتری خرد در مصوبهٔ ۲۰۱۸ ESMA |
|---|---|
| جفتارزهای اصلی | ۳۰:۱ |
| جفتارزهای غیراصلی، طلا و شاخصهای اصلی | ۲۰:۱ |
| کالاهای غیر از طلا و شاخصهای غیراصلی | ۱۰:۱ |
| سهام تکی | ۵:۱ |
| رمزارز | ۲:۱ |
فرض کنید با سقف ۳۰:۱ مصوبهٔ ۲۰۱۸ ESMA روی یک جفتارز اصلی معامله کردهاید. این سقف یعنی هر یک دلار از پول شما حداکثر پشتوانهٔ ۳۰ دلار موقعیت بود؛ پس دستکم یکسیام ارزش موقعیت باید از پول خودتان تأمین میشد. در رمزارز با سقف ۲:۱ همان مصوبه، این سهم به نیمی از ارزش موقعیت میرسید. [S2,S3,S5]
همراه درخواست حساب، اسناد دیگری هم میآید که طبق قوانین و مقررات، رابطهٔ شما با شرکت را تعیین میکنند. در آمریکا، به گفتهٔ FINRA، خلاصهٔ رابطهٔ مشتری (Customer Relationship Summary) را باید پیش از افتتاح حساب کارگزاری یا همزمان با آن دریافت کنید. اگر سندی دربارهٔ شیوهٔ اجرای سفارش در میان اسناد بود، آن را هم بخوانید؛ مقالهٔ مدلهای اجرای سفارش زبان آن را ساده میکند.
حساب نقدی و حساب اعتباری چه فرقی دارند؟
به گفتهٔ FINRA، در حساب کارگزاری سهام تفاوت این دو حساب در چگونگی و زمان پرداخت است. در حساب نقدی، خرید با پرداخت کامل انجام میشود. در حساب اعتباری یا مارجین، بخشی از قیمت را واریز میکنید و بقیه را از شرکت قرض میگیرید. در فارکس و CFD این انتخاب به این شکل پیش نمیآید و معامله روی حساب مارجین انجام میشود.
حساب اعتباری شبیه خرید خانه با وام است. با وام خانهٔ بزرگتری میخرید، ولی اگر قیمت خانه پایین بیاید، زیان از سهم خودتان کم میشود و بدهی وام سر جایش میماند. به همین دلیل FINRA تأکید میکند قرارداد مارجین را با دقت بررسی کنید.
خطاهای رایج در شروع ترید چیست؟
خطاهای این فهرست همه پیش از اولین معامله رخ میدهند و از هر کدام با یک گام ساده میتوان پیشگیری کرد.
- تأیید قرارداد مشتری و قرارداد مارجین بدون خواندن، برای رسیدن سریعتر به واریز: همین اسناد حقوق شما را تعیین میکنند.
- پاسخ اغراقآمیز به پرسشنامهٔ دانش و تجربه: این کار سنجش تناسب را بیاثر میکند و هشدار محافظ را از مسیر شما برمیدارد.
- فرض اینکه هر پلتفرم در دسترس زیر نظارت است: یافتهٔ سال ۲۰۲۱ سازمان رفتار مالی بریتانیا دربارهٔ خریداران فارکس و رمزارز نشان داد این تصور چقدر میتواند نادرست باشد.
- تصمیم بر پایهٔ شبکههای اجتماعی: در پژوهش دسامبر ۲۰۲۴ همان سازمان، ۸۵٪ از پاسخدهندگان شبکههای اجتماعی را اثرگذار دانستند و ۴۳٪ آنها را ابزار اصلی تحقیق خود شمردند.
- انتخاب حساب اعتباری بدون خواندن قرارداد مارجین: در حساب اعتباری کارگزاری سهام با پول قرضی معامله میکنید و زیان از سهم خودتان کم میشود. [S8,S3]
تکرار یک پیشنهاد هم اثر دارد. در پژوهش ۲۰۲۱ سازمان رفتار مالی بریتانیا، ۵۸٪ از همان نمونهٔ ۱۰۰۰ نفری سرمایهگذاران ۱۸ تا ۴۰ ساله در محصولات پرریسک گفتند شنیدن مکرر یک سرمایهگذاری آنها را به خرید ترغیب کرده است. CFTC هم در هشدار «هشت چیزی که پیش از معاملهٔ فارکس باید بدانید» یادآوری میکند که بسیاری از کلاهبرداریها از شبکههای اجتماعی شروع میشوند. [S7]
همان هشدار CFTC دربارهٔ دیلرهای فارکس آمریکا چند نکتهٔ دیگر را هم کنار هم میگذارد: در فارکس خارج از بورس در برابر خود دیلر (Dealer)، یعنی شرکتی که طرف مقابل معاملهٔ شماست، معامله میکنید؛ پلتفرم در کنترل دیلر است و سپردهٔ شما محافظتشده نیست.
هشدار
زیان در فارکس خارج از بورس رایج است
به گفتهٔ CFTC، حدود دو سوم مشتریان دیلرهای ثبتشدهٔ OTC فارکس در آمریکا زیان کردند. این عدد فقط همان مشتریان را توصیف میکند. CFTC همچنین هشدار میدهد ممکن است کل مارجین و حتی بیشتر از آن را از دست بدهید. پیش از اولین واریز بدانید که در این بازار ممکن است زیانتان از سرمایهٔ واریزی هم بیشتر شود.
چکلیست پیش از اولین معامله
پیش از اولین معامله، به هر مورد این فهرست با «بله» پاسخ دهید. اگر پاسخ یکی «نه» است، به گام مربوط برگردید و بعد ادامه دهید.
- با سطح ریسک این سرمایهگذاری راحت هستم.
- سازوکار محصولی را که معامله میکنم، از جمله اهرم و مارجینش، میفهمم.
- وضعیت ثبت و سابقهٔ انضباطی ارائهدهنده را در پایگاه رسمی ناظر دیدهام.
- میدانم اگر ارائهدهنده یا مشاور ورشکست شود، چه حمایتی دارم یا ندارم.
- دربارهٔ اینکه به مشاورهٔ مالی نیاز دارم یا نه، تصمیم گرفتهام.
- قرارداد مشتری و اسناد افشای رابطه با ارائهدهنده (مثل خلاصهٔ رابطهٔ مشتری در آمریکا) و در صورت حساب اعتباری، قرارداد مارجین را خواندهام.
- روی حساب آزمایشی ثبت و بستن سفارش را تمرین کردهام.
- قاعدهٔ ورود، خروج و حد زیانم را پیش از معامله نوشتهام.
پنج مورد اول همان پنج پرسشی است که سازمان رفتار مالی بریتانیا پیش از سرمایهگذاری پیشنهاد میکند و مورد سوم گام استعلام CFTC را هم در خود دارد. موارد ششم و هفتم از گامهای ثبتنام و تمرین میآیند و مورد آخر بخشی از طرح معاملاتی خود شماست. برای نوشتن قاعدهٔ ورود و خروج، مقالهٔ طرح معاملاتی چارچوب سادهای میدهد.
این چکلیست ترتیب شروع را مرتب میکند، ولی سود یا زیان هر معامله به تصمیمها و ریسکی بستگی دارد که بعد از آن میپذیرید. اگر همهٔ موارد را با «بله» پاسخ دادید، گام بعدی شما خواندن قاعدههای اهرم و رگولاتوری همان بازاری است که انتخاب کردهاید.
هرچه اینجا میخوانید آموزشی است — نه سیگنالِ ترید، نه توصیهٔ خرید و فروش، نه وعدهٔ نتیجه. تصمیم آخر با خود شماست.
مرجع و تمرین مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
پرسشهای پرتکرار
اولین قدم برای شروع ترید چیست؟
ترید برای مبتدیان چه پیشنیازهایی دارد؟
بروکر هنگام ثبتنام چه سؤالهایی میپرسد و چرا؟
چطور بفهمم بروکر یا پلتفرم زیر نظارت است؟
برای شروع ترید چه مدارکی لازم است؟
واژههای این مقاله
منابع
این مقاله با کمکِ ابزارهای هوش مصنوعی تهیه شده است. بازبین ثبتشده: بهنام مجیدی. سیاست تحریریه
دیدگاه خود را ارسال کن
ارسال دیدگاهمطالب مرتبط
ارسال دیدگاه
دیدگاهها پیش از انتشار بررسی میشوند. به پرسشهای معاملاتی پاسخ نمیدهیم و سیگنال نمیدهیم.
دیدگاهها (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باش.