تعریف دقیق
CFI آربیتراژور را کسی معرفی میکند که از ناکارایی قیمت میان بازارها استفاده میکند و با همین کار به همسو شدن قیمتها کمک میکند. وقتی یک ارز در دو جا با دو نرخ متفاوت عرضه شود، خرید در جای ارزان و فروش در جای گران فشار تقاضا و عرضه را جابهجا میکند تا اختلاف از بین برود.
این نقش را امروز بیشتر میزهای معاملاتی بانکها، صندوقهای پوشش ریسک، شرکتهای معاملات پرسرعت و بازارسازها بازی میکنند. SuperMoney راهبردهای رایج آنها را برمیشمارد: آربیتراژ مکانی میان دو بازار، آربیتراژ مثلثی میان سه جفتارز، آربیتراژ آماری بر پایهٔ رابطهٔ تاریخی و آربیتراژ ادغام در بازار سهام.
کار آربیتراژور محدودیت جدی دارد. هزینهٔ معامله، اسپرد، سرعت اجرا، نیاز به سرمایه و مارجین سود اختلافهای کوچک را میخورد. شلایفر و ویشنی در مقالهٔ «محدودیتهای آربیتراژ» (۱۹۹۷) نشان دادند که آربیتراژ واقعی را شمار کمی از متخصصان با سرمایهٔ دیگران انجام میدهند و اگر اختلاف قیمت پیش از بسته شدن بزرگتر شود، ممکن است ناچار شوند با زیان از پوزیشن خارج شوند.
مثال فرضی: ناهماهنگی کوتاه در سه جفتارز
فرض کنید نرخ EUR/JPY که از ضرب EUR/USD در USD/JPY به دست میآید، برای لحظهای با نرخ اعلامشدهٔ EUR/JPY اندکی فاصله دارد. آربیتراژوری با اتصال سریع به چند منبع نقدینگی، سه معامله را تقریباً همزمان انجام میدهد و این فاصله معمولاً در کسری از ثانیه بسته میشود.
معاملهگر خردی که همین فاصله را روی صفحهٔ پلتفرم خود میبیند، احتمالاً قیمتی قدیمی را دیده است. پس از اسپرد سه جفت و تأخیر اجرا، معمولاً چیزی برای او نمیماند.
اشتباه رایج: هر معاملهٔ «اختلاف قیمت» را بیریسک دانستن
آربیتراژ خالص که هر دو طرف همزمان و با قیمت قطعی اجرا شود نادر است. آربیتراژ آماری و آربیتراژ ادغام بر رابطهای تکیه دارند که میتواند بشکند، پس ریسک جهتدار دارند. فرق آربیتراژور با سفتهباز در این است که اولی موقعیت مخالف برای پوشش دارد و دومی آگاهانه ریسک جهت بازار را میپذیرد.
خود راهبرد آربیتراژ در صفحهٔ «آربیتراژ» توضیح داده شده است؛ این صفحه دربارهٔ نقش و محدودیتهای کنشگر آن است. همچنین بهرهگیری از تأخیر قیمت یک کارگزار نسبت به بازار، که آربیتراژ تأخیری نامیده میشود، در شرایط بسیاری از کارگزاران ممنوع است و ممکن است به لغو معاملهها برسد.
خلاصهٔ کاربردی
- آربیتراژور از اختلاف قیمت بهره میگیرد، نه از پیشبینی جهت بازار.
- فعالیت آربیتراژورها به همسو شدن قیمتها و کارایی بازار کمک میکند.
- هزینه، سرعت، سرمایه و مارجین مهمترین محدودیتهای این نقشاند.
- بیشتر گونههای آربیتراژ در عمل ریسک اجرا یا ریسک شکستن رابطه دارند.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
مقالههای مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
تمرین کن
پرسشهای رایج
آیا معاملهگر خرد میتواند آربیتراژور باشد؟
در نظر بله، ولی در بازار ارز رقابت با بانکها و شرکتهای پرسرعت بسیار سخت است. هزینهٔ اسپرد و تأخیر اجرا معمولاً اختلافهای کوچک را از بین میبرد.
آربیتراژور چه فایدهای برای بازار دارد؟
با بستن اختلاف قیمتها، نرخ یک دارایی را در بازارهای مختلف به هم نزدیک میکند و به این ترتیب به کارایی قیمت و نقدشوندگی کمک میکند.
منابع
- Corporate Finance Institute — Arbitrageurتعریف آربیتراژور بهعنوان کنشگری که از اختلاف قیمت یک دارایی در بازارهای مختلف بهره میگیرد و نقش او در کارایی بازار.
- SuperMoney — Arbitrageurs: Definition, Strategies, and Real-Life Examplesانواع راهبردهای آربیتراژورها و محدودیتهای عملی آن مانند هزینه، سرعت و سرمایه.
- Shleifer, A. & Vishny, R. (1997). The Limits of Arbitrage. Journal of Finance, 52(1)آربیتراژ واقعی را شمار کمی از متخصصان با سرمایهٔ دیگران انجام میدهند و وقتی اختلاف قیمت بزرگتر شود ممکن است ناچار به بستن پوزیشن شوند.