تعریف دقیق
دانشنامهٔ ویکیپدیا آربیتراژ آماری را دستهای از روشهای کمی کوتاهمدت میداند که بر بازگشت به میانگین تکیه دارند، معمولاً روی سبدی بزرگ از اوراق بهادار و با دورههای نگهداری کوتاه اجرا میشوند و بهشدت به محاسبه و اجرای خودکار وابستهاند. به نوشتهٔ همین منبع، این روش از معاملهٔ جفتی سادهتر بیرون آمد و در دههٔ ۱۹۸۰ در گروه معاملاتی مورگان استنلی گسترش یافت.
تفاوت آن با آربیتراژ کلاسیک در کلمهٔ «آماری» است. در آربیتراژ کلاسیک، اختلاف قیمت یک دارایی در دو بازار با معاملهٔ همزمان قفل میشود؛ در آربیتراژ آماری هیچ قفلی وجود ندارد و فقط این انتظار آماری هست که رابطهٔ معمول قیمتها برمیگردد. پس ریسک واقعی وجود دارد و ممکن است رابطه هرگز برنگردد.
این روش معمولاً به شکل بازار-خنثی طراحی میشود؛ یعنی ارزش پوزیشنهای خرید و فروش نزدیک هم است تا حرکت کلی بازار اثر کمی بر نتیجه داشته باشد. اما ریسکهای دیگر باقی میمانند: شکست رابطهٔ تاریخی، ازدحام وقتی چند صندوق همزمان یک روش را اجرا میکنند و هزینهٔ اجرا که در معاملههای کوتاه و پرتعداد سنگین است.
مثال: سبدی از ارزهای کالایی
فرض کنید مدلی کمی چند ارز وابسته به کالا، مثل دلار استرالیا، دلار کانادا و دلار نیوزیلند، را با هم دنبال میکند و میداند فاصلهٔ آنها از میانگین گروه معمولاً در محدودهای مشخص میماند. یک روز یکی از این ارزها بی دلیل بنیادی روشن، از گروه بسیار عقب میافتد.
مدل در این ارز خرید و در ارزهای جلوافتاده فروش کوچکی باز میکند و منتظر بازگشت فاصله به محدودهٔ معمول میماند. اگر فاصله از حد آماری مشخصی بیشتر شود یا زمان معینی بگذرد، همه را میبندد، چون ممکن است رابطه عوض شده باشد.
اشتباه رایج: آربیتراژ آماری را آربیتراژ بیریسک دانستن
نام آربیتراژ گاهی این تصور را میسازد که سود از پیش قفل شده است. در آربیتراژ آماری چنین نیست؛ رابطهٔ تاریخی ممکن است به دلیل تغییر سیاست پولی یا ساختار بازار برای همیشه بشکند و زیان سنگین بسازد.
این روش با معاملهٔ جفتی هم یکی نیست. معاملهٔ جفتی دو دارایی را مقایسه میکند؛ آربیتراژ آماری معمولاً دهها یا صدها دارایی را همزمان در یک سبد مدیریت میکند و به همین دلیل به زیرساخت کمی گستردهتری نیاز دارد.
خلاصهٔ کاربردی
- آربیتراژ آماری بر بازگشت انحرافهای موقت به رابطهٔ معمول تکیه دارد.
- برخلاف آربیتراژ کلاسیک، سود در آن قفل نیست.
- شکست رابطه، ازدحام و هزینهٔ اجرا ریسکهای اصلیاند.
- ریشه در معاملهٔ جفتی دارد اما روی سبدی بزرگ کار میکند.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
مقالههای مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
تمرین کن
پرسشهای رایج
آربیتراژ آماری در بازار ارز هم کاربرد دارد؟
بله، روی سبدهایی از جفتارزهای همبسته یا ارزهای یک گروه اقتصادی. اما بیشتر پژوهشها و کاربردهای شناختهشدهٔ آن در بازار سهام است که تعداد دارایی بیشتری دارد.
چرا دورهٔ نگهداری در این روش کوتاه است؟
چون فرض این است که انحراف موقت است و زود برمیگردد. هرچه انحراف طولانیتر شود، احتمال اینکه رابطه واقعاً عوض شده باشد بیشتر میشود.
منابع
- Wikipedia — Statistical arbitrageآربیتراژ آماری: سبد بزرگ، نگهداری کوتاه، تکیه بر بازگشت به میانگین و ریشه در معاملهٔ جفتی.
- Gatev, Goetzmann & Rouwenhorst — Pairs Trading: Performance of a Relative Value Arbitrage Rule (Yale ICF Working Paper, IDEAS/RePEc)پژوهش مرجع معاملهٔ جفتی: انتخاب جفت با کمترین فاصلهٔ قیمت نرمالشده و باز کردن معامله هنگام واگرایی.