تعریف دقیق
پروتکلهای دیفای برای کار کردن به نقدینگی نیاز دارند: صرافی غیرمتمرکز بدون استخر توکن نمیتواند مبادله انجام دهد و بازار وام بدون سپرده نمیتواند وام بدهد. ییلد فارمینگ راهی برای جذب همین نقدینگی است. طبق آموزش Chainlink، پاداش معمولاً به توکن خود پروتکل و به نسبت سهم هر کاربر پرداخت میشود و روی درآمد اصلی پروتکل، یعنی کارمزد مبادله یا بهرهٔ وام، اضافه میشود.
همین منبع میگوید Synthetix در ۲۰۱۹ از نخستین پروژههایی بود که به فراهمکنندگان نقدینگی توکن SNX پاداش داد و Compound با توکن COMP در ژوئن ۲۰۲۰ این الگو را فراگیر کرد؛ پروتکلی که هم به سپردهگذاران و هم به وامگیرندگان توکن میداد. موج بعدی به «تابستان دیفای» معروف شد.
بازده اعلامشده در فارمینگ معمولاً سالانه بیان میشود، اما عددی لحظهای است. با ورود سپردهٔ تازه سهم هر نفر از پاداش کوچک میشود و اگر قیمت توکن تشویقی پایین بیاید، ارزش پاداش هم کم میشود.
ریسکهای اصلی فارمینگ
- ریسک قرارداد هوشمند: خطا یا حمله به کد و از دست رفتن سپرده
- زیان موقت: کمتر شدن ارزش سهم استخر نسبت به نگهداشتن ساده وقتی قیمت دو توکن از هم فاصله میگیرد
- لیکوئید شدن وثیقه در استراتژیهای اهرمی
- راگ پول: خالی کردن پروژه به دست سازندگانش
مثال: استخر دو توکنی
فرض کنید کاربری ارزش برابری از اتر و یک استیبلکوین را در استخر یک صرافی غیرمتمرکز میگذارد و توکن سهم استخر میگیرد. او این توکن سهم را در قرارداد دیگری میسپارد تا توکن تشویقی هم دریافت کند. حالا درآمدش از دو جا میآید: سهم کارمزد معاملات استخر و توکن تشویقی.
اگر در این مدت قیمت اتر تند بالا یا پایین برود، ترکیب استخر عوض میشود و او ممکن است در پایان کمتر از حالتی داشته باشد که دو توکن را جدا نگه میداشت. اگر قیمت توکن تشویقی هم افت کند، پاداش اعلامشده در عمل بسیار کوچکتر از عدد اولیه میشود.
اشتباه رایج: درصد سالانه یعنی درآمد ثابت
عدد بازده سالانه در صفحهٔ فارم تصویری از همان لحظه است، نه قول پروتکل. این عدد با حجم سپردهها، حجم معاملات و قیمت توکن پاداش تغییر میکند و ریسکهای بالا در آن دیده نمیشوند. بازده بسیار بالا معمولاً نشانهٔ پاداش تورمی یا ریسک بیشتر است.
فارمینگ را با استیکینگ هم یکی ندانید؛ استیکینگ وثیقهگذاری برای امنیت خود شبکه است.
خلاصهٔ کاربردی
- ییلد فارمینگ پاداش تأمین نقدینگی برای پروتکلهای دیفای است.
- درآمد از کارمزد، بهره و توکن تشویقی میآید و نرخ آن ثابت نیست.
- Compound با توکن COMP در ژوئن ۲۰۲۰ این الگو را فراگیر کرد.
- زیان موقت، ریسک کد و افت قیمت توکن پاداش را کنار عدد بازده ببینید.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
فرق ییلد فارمینگ با استخراج نقدینگی چیست؟
در بیشتر منابع، از جمله آموزش Chainlink، این دو نام یک مفهوماند.
زیان موقت را چطور میشود سنجید؟
با مقایسهٔ ارزش سهم استخر با حالتی که همان دو توکن جدا نگه داشته شوند. ماشینحساب زیان موقت این فاصله را برای تغییر قیمتهای فرضی نشان میدهد.
منابع
- Chainlink Education Hub — What Is Yield Farming?ییلد فارمینگ یا استخراج نقدینگی؛ Synthetix در ۲۰۱۹ و COMP در ژوئن ۲۰۲۰؛ ریسک قرارداد، لیکوئید شدن، ریسک سیستمی، زیان موقت و راگ پول.
- Uniswap Labs Support — What is Impermanent Loss?کاهش ارزش سهم فراهمکنندهٔ نقدینگی وقتی قیمت توکنهای استخر از قیمت زمان واریز فاصله میگیرد.
- ethereum.org — Decentralized finance (DeFi)خدمات دیفای (وام، مبادلهٔ توکن، استیبلکوین، بازار پیشبینی) و ریسک خطا و سوءاستفاده از کد.