تعریف دقیق
در شبکههای اثبات کار مثل بیتکوین، امنیت از توان پردازشی ماینرها میآید. در اثبات سهام، اعتبارسنجها بهجای برق و سختافزار، خود رمزارز شبکه را وثیقه میگذارند. اتریوم با مرج در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۲ به همین مدل رفت.
در اتریوم، طبق ethereum.org، اعتبارسنج مستقل دستکم ۳۲ اتر لازم دارد و هر اعتبارسنج میتواند تا ۲۰۴۸ اتر نگه دارد. کسی که این مقدار یا توان نگهداری سرور را ندارد، راههای دیگری دارد: استیکینگ بهعنوان خدمت که سختافزار را گردانندهٔ دیگری اداره میکند، استیکینگ گروهی که مقدار کمتر را میپذیرد و گاهی در ازای سپرده توکن نقدینگی میدهد، و استیکینگ از طریق صرافی متمرکز.
پاداش استیکینگ ثابت نیست و به تعداد کل سپردهها و رفتار شبکه بستگی دارد. در کنار پاداش، جریمه هم هست: اعتبارسنجی که آفلاین بماند جریمهٔ عدم فعالیت میگیرد، و اعتبارسنجی که پیام متناقض امضا کند، مثلاً دو رأی برای یک جایگاه، اسلش میشود و بخشی از سپردهاش را از دست میدهد.
مثال: استیکینگ و نیاز به نقدینگی
فرض کنید کسی مقداری اتر را از طریق یک استخر استیکینگ میسپارد و در ازای آن توکن نقدینگی میگیرد. بعدتر او میخواهد سریع نقد شود. خروج مستقیم از استیکینگ صف و زمان انتظار دارد، پس او توکن نقدینگی را در بازار میفروشد.
در روزهای پرفشار ممکن است این توکن کمی ارزانتر از اتر پشتوانهاش معامله شود. پس استیکینگ گروهی امکان نقد شدن میدهد، اما قیمت این نقد شدن را بازار تعیین میکند، نه شبکه.
اشتباه رایج: استیکینگ یعنی سپردهٔ بانکی کریپتو
پاداش استیکینگ را با سود سپرده یکی ندانید. پاداش به واحد همان رمزارز پرداخت میشود و اگر قیمت آن پایین بیاید، ارزش کل دارایی ممکن است کمتر از روز سپردهگذاری شود. ریسک جریمه، ریسک قرارداد هوشمند در استیکینگ گروهی و ریسک طرف مقابل در صرافی هم به آن اضافه میشود.
استیکینگ را با ییلد فارمینگ هم یکی نگیرید. استیکینگ به امنیت خود شبکه مربوط است؛ ییلد فارمینگ سپردن دارایی در پروتکلهای دیفای برای گرفتن کارمزد یا توکن تشویقی است. DefiLlama هم دارایی استیکشده برای امنیت شبکه را جزو TVL دیفای حساب نمیکند.
خلاصهٔ کاربردی
- استیکینگ وثیقه گذاشتن رمزارز برای امنیت شبکههای اثبات سهام است.
- اعتبارسنج مستقل در اتریوم دستکم ۳۲ اتر لازم دارد؛ روشهای گروهی مقدار کمتر را میپذیرند.
- نرخ پاداش ثابت نیست و ارزش آن با قیمت خود رمزارز تغییر میکند.
- آفلاین ماندن جریمه دارد و امضای متناقض به اسلش شدن میانجامد.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
آیا میتوان هر زمان از استیکینگ خارج شد؟
به شبکه و روش بستگی دارد. در بسیاری از شبکهها خروج صف یا دورهٔ انتظار دارد و در استیکینگ گروهی خروج سریع معمولاً از راه فروش توکن نقدینگی در بازار است.
اسلش شدن چیست؟
جریمهای است که شبکه برای رفتار متناقض اعتبارسنج، مثل امضای دو پیام برای یک جایگاه، اعمال میکند: بخشی از سپرده سوزانده میشود و اعتبارسنج از شبکه بیرون میرود. ethereum.org شایعترین علت آن را اجرای همزمان یک کلید امضا روی دو دستگاه میداند.
منابع
- ethereum.org — Solo stake your ETHاعتبارسنج مستقل دستکم ۳۲ و حداکثر ۲۰۴۸ اتر؛ جریمهٔ آفلاین بودن، اسلش شدن برای رأی دوگانه و روشهای جایگزین: خدمت، استخر و اعتبارسنجی توزیعشده.
- ethereum.org — The Mergeمرج در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۲ اجرا شد؛ گذار اتریوم از اثبات کار به اثبات سهام و کاهش حدود ۹۹٫۹۵ درصدی مصرف انرژی.
- DefiLlama Docs — FAQs (TVL)TVL جمع ارزش داراییهای سپردهشدهٔ کاربران در یک پروتکل؛ دارایی استیکشده برای امنیت شبکه در هیچ زنجیرهای شمرده نمیشود.