تعریف دقیق
طبق سند روششناسی بورس Cboe، VIX از قیمت مجموعهٔ گستردهای از اختیارهای خرید و فروش S&P 500 با سررسیدهای نزدیک ساخته میشود و آنها را طوری ترکیب میکند که نوسان مورد انتظار یک افق ثابت ۳۰ روزه به دست آید. پس VIX نوسان گذشته را اندازه نمیگیرد؛ انتظار بازار از نوسان آینده را از قیمت بیمهٔ قیمت استخراج میکند.
وقتی سرمایهگذاران نگران ریزشاند، برای اختیار فروش که نقش بیمه دارد پول بیشتری میپردازند و VIX بالا میرود. به همین دلیل VIX معمولاً با شاخص S&P 500 رابطهٔ معکوس دارد: ریزش تند سهام اغلب با جهش VIX همراه است و بازار آرام با VIX پایین.
Cboe روی VIX قرارداد آتی و اختیار معامله هم عرضه میکند، اما خود شاخص قابل خرید مستقیم نیست. برای معاملهگر ارز، VIX نماگری از حالوهوای ریسک جهانی است؛ پژوهش صندوق بینالمللی پول دربارهٔ دورههای ریسکگریزی نشان میدهد در این دورهها ارزهای پناهگاه مثل ین و فرانک سوئیس معمولاً تقویت میشوند.
مثال: جهش VIX در روز پرتنش
فرض کنید خبری غیرمنتظره دربارهٔ رشد اقتصاد جهانی منتشر میشود و شاخصهای سهام آمریکا در یک جلسه افت تندی دارند. همزمان VIX چند واحد بالا میرود، چون تقاضا برای اختیار فروش S&P 500 افزایش یافته است.
معاملهگر ارز این جهش را نشانهٔ فضای ریسکگریزی میخواند و بررسی میکند جفتارزهایی مثل AUD/JPY که به حالوهوای ریسک حساساند چه واکنشی نشان دادهاند. او VIX را جایگزین تحلیل خود جفتارز نمیکند، بلکه زمینهٔ بازار را با آن میسنجد.
اشتباه رایج: VIX را پیشبینی جهت بازار دانستن
VIX اندازهٔ نوسان مورد انتظار را نشان میدهد، نه جهت آن. عدد بالا یعنی بازار انتظار حرکتهای بزرگ دارد که میتواند در هر دو جهت باشد، هرچند معمولاً با ترس از ریزش همراه است.
VIX با شاخص ترس و طمع هم یکی نیست. شاخص ترس و طمع ترکیبی از چند سنجهٔ احساسات بازار است، اما VIX فقط از قیمت اختیار معاملههای S&P 500 محاسبه میشود.
خلاصهٔ کاربردی
- VIX نوسان مورد انتظار ۳۰ روزهٔ S&P 500 را از قیمت اختیار معاملهها میسنجد.
- ترس از ریزش، قیمت اختیار فروش را بالا میبرد و VIX را افزایش میدهد.
- VIX اندازهٔ حرکت مورد انتظار را نشان میدهد، نه جهت آن.
- معاملهگر ارز از VIX برای سنجش فضای ریسک جهانی استفاده میکند.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
عدد VIX چطور خوانده میشود؟
عدد VIX درصد نوسان سالانهٔ مورد انتظار است. هرچه عدد بالاتر باشد، بازار انتظار نوسان بیشتری در ۳۰ روز آینده دارد. معنای هر عدد را باید با محدودهٔ تاریخی خود شاخص مقایسه کرد.
آیا میتوان خود VIX را خرید؟
نه. شاخص نقدی VIX مستقیماً معامله نمیشود. محصولاتی مثل قرارداد آتی و اختیار معامله روی VIX وجود دارند که رفتارشان میتواند با خود شاخص متفاوت باشد.
منابع
- Cboe — Volatility Index Methodology: Cboe Volatility Index (VIX)VIX نوسان مورد انتظار سیروزهٔ S&P 500 را از قیمت اختیار معاملههای این شاخص میسنجد.
- Cboe — VIX Index FAQVIX سنجهٔ نوسان مورد انتظار ۳۰ روزهٔ بازار سهام آمریکا از قیمت اختیار معاملههای S&P 500، و محصولات آتی و اختیار معامله روی آن.
- IMF Working Paper — The Behavior of Currencies during Risk-off Episodesبررسی رفتار ارزها در دورههای ریسکگریزی جهانی: ین ژاپن و فرانک سوئیس (و در بسیاری از دورهها دلار آمریکا) تقویت میشوند و ارزهای پرریسکتر تضعیف.