تعریف دقیق
Babypips ریسکگریزی را حالتی توصیف میکند که بازار بهجای دنبال کردن بازده بیشتر، حفظ سرمایه را در اولویت میگذارد و داراییهای پرریسک را میفروشد. در اقتصاد، همین واژه به ترجیح فرد برای نتیجهٔ مطمئنتر در برابر نتیجهٔ نامطمئن با میانگین مشابه هم اشاره دارد؛ در فارکس معمولاً معنای جمعی آن مراد است.
شدیدترین شکل ریسکگریزی را فرار به کیفیت (Flight to Quality) مینامند: جابهجایی گسترده و سریع سرمایه از سهام و اوراق پرریسک به اوراق دولتی معتبر و داراییهای امن. ویکیپدیا این پدیده را در دورههای بحران مالی و آشفتگی شدید بازار شرح میدهد، وقتی بازده اوراق دولتی به دلیل تقاضای زیاد پایین میآید.
Chase طلا، اوراق خزانهٔ آمریکا و برخی ارزها مثل ین ژاپن و فرانک سوئیس را از نمونههای رایج دارایی امن میشمارد. البته هیچ دارایی در همهٔ بحرانها رفتار یکسانی ندارد و گاهی در فشار شدید نقدینگی، حتی طلا هم برای پوشش زیانهای دیگر فروخته میشود.
نشانههای رایج ریسکگریزی
- افت همزمان شاخصهای سهام و جهش شاخص نوسان VIX.
- تقویت ین، فرانک سوئیس و گاهی دلار آمریکا.
- افت بازده اوراق دولتی معتبر و بیشتر شدن فاصلهٔ بازده اوراق پرریسک.
مثال فرضی: شوک بانکی
فرض کنید خبر مشکل نقدینگی یک بانک بزرگ بینالمللی منتشر شود. در چند ساعت شاخصهای سهام افت میکنند، USD/JPY و AUD/JPY پایین میآیند و تقاضا برای اوراق خزانهٔ آمریکا بالا میرود.
معاملهگری که پوزیشن کری ترید با ین داشته، با بازگشت سریع ین روبهرو میشود. در چنین فضایی همبستگیهای معمول ممکن است ناگهان تغییر کنند؛ کاهش حجم و بازبینی حد ضرر بیشتر از حدس زدن پایان بحران اهمیت دارد.
اشتباه رایج: یکی گرفتن ریسکگریزی با زیانگریزی
زیانگریزی سوگیری روانی فرد است: زیان سنگینتر از سود هماندازه حس میشود. ریسکگریزی بازار رفتار جمعی سرمایه در برابر عدم قطعیت است و ممکن است کاملاً منطقی باشد.
اشتباه دیگر این است که دارایی امن را بیخطر بدانیم. اوراق دولتی ریسک نرخ بهره دارند و ارزهای امن هم میتوانند با مداخلهٔ بانک مرکزی یا تغییر سیاست پولی ناگهان تضعیف شوند.
خلاصهٔ کاربردی
- ریسکگریزی یعنی خروج سرمایه از داراییهای پرریسک.
- شکل شدیدش فرار به کیفیت در دورههای بحران است.
- ین، فرانک، طلا و اوراق دولتی معمولاً تقاضای بیشتری میگیرند.
- با زیانگریزی، که سوگیری روانی فرد است، یکی نیست.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
مقالههای مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
تمرین کن
پرسشهای رایج
چرا ین ژاپن در دورههای ریسکگریزی تقویت میشود؟
یکی از توضیحهای رایج این است که ین ارز تأمین مالی کری ترید است؛ با افزایش نگرانی، این پوزیشنها بسته میشوند و تقاضا برای ین بالا میرود. جایگاه بزرگ دارایی خارجی ژاپن هم در این نقش مؤثر دانسته میشود.
ریسکگریزی چقدر طول میکشد؟
قاعدهٔ ثابتی ندارد؛ ممکن است چند ساعت پس از یک خبر یا چند ماه در یک بحران مالی ادامه یابد. دنبال کردن خبرهای پراثر و نشانههای چندبازاری کمک میکند تغییر فضا زودتر دیده شود.
منابع
- Babypips Forexpedia — Risk aversionاولویت دادن بازار به حفظ سرمایه و فروش داراییهای پرریسک.
- Wikipedia — Flight-to-qualityجابهجایی سریع سرمایه از داراییهای پرریسک به اوراق دولتی و داراییهای امن در بحران.
- Chase — What are safe haven assets?نمونههای رایج دارایی امن: طلا، اوراق خزانهٔ آمریکا، ین و فرانک سوئیس.