دراوداون چیست؟ تعریف، فرمول و محدودیتها
حساب شما به بالاترین رقم خود رسیده و بعد چند معاملهٔ پشتسرهم آن را پایین کشیده است. فاصلهٔ آن اوج تا پایینترین نقطهٔ بعدی همان چیزی است که دراوداون اندازه میگیرد. فرمول این افت، یک مثال واقعی و مرزهای اعتبار این معیار را در بخشهای بعد میبینید.
این مقاله برای معاملهگری است که میخواهد افت حساب خود را درست بسنجد. بعد از آن سراغ مدیریت ریسک و حجم پوزیشن بروید.
در یک نگاه
- دراوداون افت ارزش حساب از قله تا قعر بعدی است.
- فرمول: قعر منهای قله، تقسیم بر قله.
- حداکثر دراوداون بزرگترین افت یک دوره است.
- این معیار گذشتهنگر است و آینده را پیشبینی نمیکند.
- نسبت کالمار بازده را با حداکثر دراوداون میسنجد.
دراوداون چیست و «از قله تا قعر» یعنی چه؟
دراوداون (Drawdown) میزان افت ارزش حساب یا پرتفوی از یک قله تا قعر بعدی است و معمولاً بهصورت درصدی از قله بیان میشود. حداکثر دراوداون بزرگترین چنین افت در یک دوره است. فرض کنید حسابی از ۱۰۰٬۰۰۰ دلار به ۸۰٬۰۰۰ دلار برسد؛ دراوداون آن ۲۰٪ است. عدد دراوداون محققشدهٔ یک حساب فقط گذشته را نشان میدهد. قله بالاترین ارزشی است که حساب تا آن لحظه ثبت کرده است. قعر پایینترین ارزش پس از آن قله است، پیش از آنکه قلهٔ تازهای ساخته شود. آسانسوری را در نظر بگیرید که مدام بالا و پایین میرود: دراوداون فاصلهٔ بلندترین طبقهای است که به آن رسیده تا پایینترین طبقهای که بعد از آن ایستاده، نه شمار رفتوآمدهایش. تا وقتی ارزش حساب از قلهٔ قبلی بالاتر نرفته، شما هنوز در همان دراوداون هستید، حتی اگر در این میان چند معاملهٔ سودده هم داشته باشید. گلدبرگ و محمود در مقالهای که در arXiv منتشر شد، حداکثر دراوداون را «بزرگترین زیان تجمعی از قله تا قعر» تعریف میکنند. واژهٔ «تجمعی» یعنی زیان از همان قله به بعد روی هم حساب میشود؛ پس افت میتواند برآیند چند زیان پیاپی باشد، نه لزوماً یک روز یا یک معامله. دو مفهوم را باید از هم جدا نگه داشت. دراوداون جاری (Current Drawdown) نشان میدهد حساب در همین نقطه چقدر زیر قلهٔ پیشین است؛ حداکثر دراوداون (Maximum Drawdown) بدترین مقدار همین عدد در کل دورهٔ بررسی است. در متنهای فارسی به هر دو «افت سرمایه» هم میگویند. همین همنامی گاهی باعث میشود عدد جاری با بدترین عدد تاریخی اشتباه گرفته شود. هر دو ابزار مدیریت ریسک هستند، ولی به دو پرسش متفاوت جواب میدهند.
دراوداون و حداکثر دراوداون چگونه محاسبه میشود؟
دراوداون هر نقطه از این رابطه به دست میآید: (ارزش همان نقطه − قلهٔ جاری) ÷ قلهٔ جاری. در افت قله تا قعر، ارزش آن نقطه همان قعر است. نتیجه عددی منفی یا صفر است. بسیاری از گزارشها علامت منفی را کنار میگذارند و فقط اندازهٔ افت را به درصد مینویسند. فرض کنید ارزش یک پرتفوی فرضی به ۱۰۰٬۰۰۰ دلار برسد. پس از آن، ارزش پرتفوی تا ۸۰٬۰۰۰ دلار پایین بیاید و در این فاصله از قله بالاتر نرود. محاسبهٔ گامبهگام اینطور پیش میرود:
مثال فرضی محاسبهٔ دراوداون از قله تا قعر
| گام | محاسبه | نتیجه |
|---|---|---|
| قله | بالاترین ارزش ثبتشده | ۱۰۰٬۰۰۰ دلار |
| قعر | پایینترین ارزش پس از قله | ۸۰٬۰۰۰ دلار |
| فاصله | قعر منهای قله | −۲۰٬۰۰۰ دلار |
| دراوداون | فاصله تقسیم بر قله | −۲۰٪ |
اگر بعد از این قعر ارزش حساب دوباره بالا برود ولی به قلهٔ قبلی نرسد، دراوداون جاری کوچکتر میشود. با این حال، این افت همچنان از همان قله سنجیده میشود. فقط وقتی ارزش حساب از قله عبور کند، قلهٔ تازه ثبت میشود و شمارش از نو آغاز میشود. برای یافتن حداکثر دراوداون روی یک سری کامل از ارزش حساب، این گامها را دنبال کنید:
- ارزش حساب را به ترتیب زمان کنار هم بچینید؛ روزانه، هفتگی یا پس از هر معامله.
- در هر نقطه، بالاترین ارزش ثبتشده تا همان نقطه را بهعنوان قلهٔ جاری نگه دارید.
- دراوداون آن نقطه را با رابطهٔ بالا و نسبت به قلهٔ جاری حساب کنید.
- منفیترین عدد بهدستآمده در کل سری را حداکثر دراوداون آن دوره بدانید.
این روش همان تعریف قلهتاقعر را به زبان گامهای محاسبه درمیآورد. نکتهٔ ظریف این است که بزرگترین افت لزوماً از بالاترین قلهٔ کل دوره شروع نمیشود؛ ممکن است از قلهای پایینتر آغاز شده و عمیقتر رفته باشد.
دراوداون با نوسان و با زیان یک معامله چه فرقی دارد؟
زیان یک معامله نتیجهٔ یک پوزیشن بستهشده است؛ دراوداون حاصل مسیر حساب از قله تا قعر است و میتواند چند زیان پیاپی و حتی چند سود کوچک را در خود داشته باشد. پس بزرگترین زیان تکمعاملهای شما فقط کف عمق دراوداون را نشان میدهد، نه عمق کامل آن؛ چند زیان متوسط پشتسرهم میتواند افتی بزرگتر از یک زیان سنگین بسازد. نوسان (Volatility) پراکندگی بازدهها در هر دو جهت را نشان میدهد و ترتیب رخدادن بازدهها در آن اثری ندارد. دراوداون فقط مسیر نزولی پس از قله را میبیند و ترتیب برایش تعیینکننده است. اگر زیانهای یک مجموعهٔ بازده پشتسرهم بیایند، دراوداون عمیقتری میسازند تا وقتی همان زیانها میان سودها پخش شده باشند.
مقایسهٔ سه معیار رایج در سنجش زیان و ریسک
| معیار | چه چیزی را میسنجد | اثر ترتیب بازدهها |
|---|---|---|
| زیان یک معامله | نتیجهٔ یک پوزیشن از ورود تا خروج | موضوعیت ندارد |
| نوسان | پراکندگی بازدهها در هر دو جهت | ندارد |
| دراوداون | افت تجمعی ارزش حساب از قله تا قعر | تعیینکننده است |
بخشی از عمق دراوداون در اختیار شماست. ریسک هر معامله، حجم پوزیشن و جای حد ضرر تعیین میکنند که هر زیان چه سهمی از حساب را میبرد. بخش دیگر در اختیار هیچکس نیست. شکاف قیمتی، سقوط ناگهانی بازار و توالی نامطلوب زیانها میتوانند افت را از برنامهای که چیدهاید عمیقتر کنند.
پژوهشگران دراوداون را در بهینهسازی و سنجش ریسک به کار میبرند
دراوداون فقط عددی در گزارش عملکرد نیست؛ در ادبیات مالی بهعنوان قید و معیار ریسک هم وارد مدلها شده است. سه رویکرد زیر نشان میدهند که این مفهوم چطور از یک عدد ساده به ابزاری تحلیلی تبدیل شده است:
- قید دراوداون: چرنی و اوبلوی (Cherny و Obłój) در مقالهای در arXiv قیدی را بررسی میکنند که میگوید ثروت باید همیشه بالای تابعی از بیشینهٔ ثروت تا آن لحظه بماند. در سادهترین حالت خطی، این تابع w(x)=αx است با شرط 0<α<1؛ یعنی ارزش حساب نباید از کسر α از قلهٔ پیشین پایینتر برود. به زبان ساده، هرچه α به یک نزدیکتر باشد، افت مجاز از قله کوچکتر است.
- افت مورد انتظار شرطی (Conditional Expected Drawdown): گلدبرگ و محمود این معیار را میانگین دم توزیع حداکثر دراوداون تعریف میکنند. «دم توزیع» یعنی نامطلوبترین سناریوها؛ پس این معیار بهجای یک عدد تاریخی، میانگین افت در بدترین حالتها را میسنجد.
- رابطه با بازده و شارپ: ماگدوناسماعیل و عطیه (Magdon-Ismail و Atiya) نتایجی تحلیلی ارائه کردهاند که حداکثر دراوداون را به میانگین بازده و نسبت شارپ پیوند میدهند. نسبت شارپ بازده مازاد را به ازای هر واحد نوسان میسنجد. چکیدهٔ این مقاله در SSRN آمده است.
وجه مشترک این سه رویکرد آن است که دراوداون را از عددی صرفاً گذشتهنگر به متغیری تبدیل میکنند که میتوان پیشاپیش محدودش کرد یا آن را مدل کرد. هیچکدام افت را از میان برنمیدارند؛ فقط آن را قابلسنجش و قابلمقایسه میکنند.
شاخص S&P 500 در ۲۰۲۰ چقدر از قله تا قعر افت کرد؟
شاخص S&P 500 از ۱۹ فوریه تا ۲۳ مارس ۲۰۲۰ حدود ۳۳٫۹٪ از قله تا قعر افت کرد. کل این افت در ۲۳ روز معاملاتی رخ داد. عدد ۳۳٫۹٪ فقط عمق افت را نشان میدهد. اینکه این عمق در چند هفته ساخته شد یا در چند ماه، در خود عدد دراوداون دیده نمیشود. عدد دقیق هم به دادهٔ مبنا و شیوهٔ محاسبه بستگی دارد. پس هنگام مقایسهٔ دو عدد دراوداون باید مطمئن شوید هر دو با یک روش و روی یک نوع داده محاسبه شدهاند.
نکته
سه جزئی که هر عدد دراوداون باید داشته باشد
برای خواندن هر گزارش دراوداون، تاریخ قله، تاریخ قعر و نوع داده را کنار هم بگذارید: قیمتی یا با احتساب سود نقدی، روزانه یا درونروزی. مثال ۲۰۲۰ تاریخ قله و قعر را مشخص میکند، ولی نوع داده را نه؛ پس پیش از مقایسهٔ آن با عددی دیگر، نوع دادهٔ هر دو را بررسی کنید.
اشتباه رایج درباره حداکثر دراوداون و ارتباط آن با نسبت کالمار
خطای اول جابهجا کردن دو عدد است. کسی که میگوید حسابش دراوداون کمی دارد، شاید از فاصلهٔ حساب تا قلهٔ قبلی حرف بزند؛ در حالی که بدترین افت همان حساب در گذشته بسیار عمیقتر بوده است. پیش از هر مقایسه بپرسید کدام عدد گزارش شده است. خطای دوم جدیتر است: تکیهٔ صرف بر حداکثر دراوداون. تحلیلی در وبلاگ CFA Institute توصیه میکند این معیار با احتیاط به کار رود. همین تحلیل تمرکز بر آن بهعنوان معیار اصلی تصمیم را نشانهٔ ریسکگریزی شدید میداند. حداکثر دراوداون فقط یک رویداد را خلاصه میکند: بدترین مسیر. نگاه به توزیع دراوداونها، یعنی همهٔ افتهای دوره با عمقهای مختلفشان، تصویر کاملتری میدهد. نسبت کالمار (Calmar Ratio) همین ضعف را به ارث میبرد. به گفتهٔ همان تحلیل CFA Institute، این نسبت معیار ریسک پرکاربردی است که حداکثر دراوداون را در نظر میگیرد. چون حداکثر دراوداون فقط یک رویداد است، یک افت استثنایی میتواند این نسبت را بهشدت جابهجا کند. خطای سوم به حسابهای شرکتهای تأمین سرمایه مربوط است. در این حسابها، دراوداون را قوانین همان شرکت تعریف میکند. مبنای این تعریف ممکن است با تعریف قلهتاقعر این متن فرق داشته باشد؛ جزئیات را در قوانین دراوداون در پراپ بخوانید.
هشدار
یک عدد را جای کل تصویر نگذارید
حداکثر دراوداون پایین در یک دورهٔ کوتاه یا آرام، دربارهٔ رفتار همان حساب در بازار پرتنش چیزی ثابت نمیکند. نسبت کالمار بالا هم ممکن است فقط حاصل نبودن یک افت بزرگ در بازهٔ بررسی باشد.
عدد دراوداون محققشده فقط گذشته را نشان میدهد و چند محدودیت دیگر دارد
حداکثر دراوداون یک دوره بدترین افتی است که تا پایان همان دوره رخ داده است؛ افت عمیقتری که بعداً بیاید در آن دیده نمیشود. چند محدودیت دیگر هم باید کنار این عدد بماند:
- فراوانی: یک عدد حداکثر دراوداون نمیگوید حساب چند بار افتهایی نزدیک به آن را تجربه کرده است.
- مدت: عدد عمق را میدهد، نه زمان ساختهشدن افت یا مدتی که طول کشید تا قلهٔ تازه ثبت شود؛ مثال ۲۰۲۰ نشان داد سرعت افت از خود عدد دراوداون پیدا نیست.
- روش محاسبه: نوع داده، فاصلهٔ نمونهبرداری و احتساب یا حذف پوزیشنهای باز عدد نهایی را جابهجا میکنند.
- فرض ورود در بدترین زمان: چون حداکثر دراوداون از قله سنجیده میشود، زیان کسی را نشان میدهد که درست در همان قله وارد شده باشد؛ کسی که زودتر یا دیرتر وارد شده، افت دیگری تجربه کرده است.
در هر معامله، حتی بدون اهرم و با حد ضرر، ممکن است بخشی از سرمایه یا همهٔ آن را از دست بدهید؛ اهرم و نبود حد ضرر این خطر را بیشتر میکنند و میتوانند به سوختهشدن حساب بینجامند. هیچ عدد تاریخی دراوداون سقفی برای افت بعدی تعیین نمیکند. این عدد برای مقایسهٔ مسیرهای گذشته ابزار دقیقی است، نه مرزی مطمئن برای آینده.
هرچه اینجا میخوانید آموزشی است — نه سیگنالِ ترید، نه توصیهٔ خرید و فروش، نه وعدهٔ نتیجه. تصمیم آخر با خود شماست.
مرجع و تمرین مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
پرسشهای پرتکرار
افت سرمایه چیست؟
حداکثر دراوداون قابل قبول چقدر است؟
دراوداون در پراپ فرم یعنی چه؟
حداکثر دراوداون چیست؟
واژههای این مقاله
منابع
این مقاله با کمکِ ابزارهای هوش مصنوعی تهیه شده است. بازبین ثبتشده: بهنام مجیدی. سیاست تحریریه
دیدگاه خود را ارسال کن
ارسال دیدگاهمطالب مرتبط
ارسال دیدگاه
دیدگاهها پیش از انتشار بررسی میشوند. به پرسشهای معاملاتی پاسخ نمیدهیم و سیگنال نمیدهیم.
دیدگاهها (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باش.