تریدپدیادانشنامهٔ تریدآکا
فارکس‌پدیا · مدیریت ریسک و سرمایه

ضریب آلفا (Alpha) چیست؟ (Alpha)

آلفا (Alpha) بخشی از بازده یک سبد یا استراتژی است که از بازده شاخص معیار، یا از بازده مورد انتظار با توجه به ریسک بازارِ پذیرفته‌شده، بیشتر یا کمتر است.

به‌روزرسانی: نام‌های دیگر: Alpha، آلفا، ضریب آلفا، آلفای جنسن، Jensen's Alpha، بازده مازاد
نام انگلیسی
Alpha
بخش
فارکس‌پدیا
موضوع
مدیریت ریسک و سرمایه

تعریف دقیق

ساده‌ترین شکل آلفا تفاوت بازده با یک معیار مناسب است. اگر صندوقی که در سهام بزرگ آمریکا سرمایه‌گذاری می‌کند در یک سال ۱۲ درصد بازده بدهد و شاخص S&P 500 در همان سال ۱۰ درصد، آلفای ساده دو واحد درصد است. به توضیح IG، آلفای مثبت یعنی عملکرد بهتر از معیار و آلفای منفی یعنی عقب ماندن از آن. انتخاب معیار هم مهم است: مقایسهٔ یک استراتژی ارزی با شاخص سهام، آلفای بی‌معنایی می‌سازد.

شکل دقیق‌تر، آلفای جنسن است که مایکل جنسن برای ارزیابی صندوق‌های مشترک معرفی کرد. در این روش ریسک بازار هم حساب می‌شود: بازده مورد انتظار با مدل قیمت‌گذاری دارایی سرمایه‌ای (CAPM) برآورد می‌شود و آلفا تفاوت بازده واقعی با همین عدد است. سبدی که با بتای بالا، یعنی ریسک بازار بیشتر، بازده بیشتری گرفته لزوماً آلفای مثبت ندارد؛ ممکن است فقط ریسک بیشتری پذیرفته باشد.

آلفا عددی گذشته‌نگر است. بخشی از آلفای مثبت ممکن است حاصل شانس، دورهٔ کوتاه اندازه‌گیری یا معیار نامناسب باشد و پس از کسر کارمزد و هزینهٔ معامله کوچک‌تر شود.

فرمول‌های آلفا

  • آلفای ساده = بازده سبد − بازده شاخص معیار
  • آلفای جنسن = بازده سبد − [نرخ بی‌ریسک + بتا × (بازده بازار − نرخ بی‌ریسک)]
  • همهٔ بازده‌ها باید برای یک دوره و با یک واحد اندازه‌گیری شوند

مثال: دو صندوق با بازده برابر

فرض کنید نرخ بی‌ریسک ۳ درصد و بازده شاخص بازار ۱۰ درصد است. صندوق الف با بتای ۱ و صندوق ب با بتای ۱٫۵ هر دو ۱۲ درصد بازده داده‌اند. بازده مورد انتظار صندوق الف ۳ + ۱ × ۷ = ۱۰ درصد و آلفای آن ۲ واحد درصد است.

بازده مورد انتظار صندوق ب ۳ + ۱٫۵ × ۷ = ۱۳٫۵ درصد است؛ پس با همان ۱۲ درصد بازده، آلفای جنسن آن منفی ۱٫۵ واحد درصد می‌شود. بازده خام یکسان است، اما صندوق ب برای ریسک بازاری که پذیرفته، کمتر از انتظار جبران گرفته است.

اشتباه رایج: هر بازده بالاتر از شاخص را مهارت دانستن

آلفا و بتا دو بخش جدا از بازده‌اند. بتا حساسیت به حرکت کل بازار را نشان می‌دهد و آلفا آنچه پس از کنار گذاشتن این اثر باقی می‌ماند. سبدی که در بازار صعودی اهرم بیشتری گرفته، بازده بیشتری می‌گیرد، اما این بازده از بتا آمده است نه از آلفا.

اشتباه دیگر یکی دانستن آلفا با نسبت شارپ است. شارپ بازده مازاد را بر نوسان کل تقسیم می‌کند و به شاخص معیار نیاز ندارد، اما آلفا همیشه نسبت به یک معیار یا مدل سنجیده می‌شود.

خلاصهٔ کاربردی

  • آلفا بازده مازاد نسبت به معیار یا بازده مورد انتظار است.
  • آلفای جنسن ریسک بازار را با بتا از بازده جدا می‌کند.
  • معیار نامناسب یا دورهٔ کوتاه، آلفای گمراه‌کننده می‌سازد.
  • آلفای گذشته پیش‌بینی آلفای آینده نیست.

اصطلاحات مرتبط

برای یادگیری عمیق‌تر

پرسش‌های رایج

آلفای صفر یعنی چه؟

یعنی سبد دقیقاً به اندازهٔ معیار یا بازده مورد انتظار مدل بازده داده است؛ نه بهتر و نه بدتر. کارمزد و هزینهٔ معامله از بازده کم می‌شوند، پس آلفای پیش و پس از هزینه را جدا بسنجید.

آیا آلفا برای معامله‌گر فارکس هم کاربرد دارد؟

بله، به شرط انتخاب معیار مناسب. بازده یک استراتژی ارزی را می‌توان با یک شاخص ارزی یا با نگه‌داشتن سادهٔ همان جفت‌ارز مقایسه کرد. بدون معیار مرتبط، عدد آلفا معنای روشنی ندارد.

منابع

  1. IG — Alpha definitionآلفا به‌عنوان بازده بیشتر یا کمتر از شاخص معیار.
  2. Wall Street Prep — Jensen's Measure (Alpha)فرمول آلفای جنسن بر پایهٔ CAPM و بتا.
دوره‌های آموزش تریدآکا

دورهٔ بعدی یادگیری‌ات را پیدا کن

دوره‌ها را ببین، سبک‌ها را مقایسه کن و آموزش مناسب خودت را انتخاب کن.

مشاهده همه دوره‌ها
ادامهٔ مسیر تو

قدم بعدی را انتخاب کن

مسیر یادگیریت را پیدا کن

راهنمای شروع، انتخاب سبک و ترتیب یادگیری دوره‌ها را متناسب با هدفت ببین.

دیدن مسیر یادگیری

سبک معامله‌گریت را بشناس

با تست Trader DNA، الگوی تصمیم‌گیری و سبک‌های نزدیک‌تر به خودت را بشناس.

شناخت DNA معاملاتی

مقایسهٔ پلن‌ها

پوشش دوره‌ها و شرایط اشتراک طلایی و الماس را کنار هم مقایسه کن.