تعریف دقیق
به توضیح CFI، فرمول پایهٔ ROI این است: (ارزش نهایی − هزینهٔ سرمایهگذاری) ÷ هزینهٔ سرمایهگذاری × ۱۰۰. سادگی این فرمول باعث شده در ارزیابی پروژه، سهام، سبد و استراتژی معاملاتی به کار رود و مقایسهٔ گزینههایی با اندازههای متفاوت را ممکن کند.
ROI دو محدودیت مهم دارد. اول، زمان در آن نیست: ۲۰ درصد در یک ماه با ۲۰ درصد در پنج سال یکسان نمایش داده میشود. برای مقایسه، بازده سالانهشده حساب میشود: (۱ + ROI) به توان (۱ ÷ تعداد سالها) منهای یک. دوم، ریسک در آن نیست: دو استراتژی با ROI برابر ممکن است افت سرمایه و نوسان بسیار متفاوتی داشته باشند.
در معاملههای اهرمی، مخرج کسر مهم است. ROI نسبت به مارجین درگیر عددی بزرگ و نسبت به کل حساب عددی کوچکتر میدهد. گزارش شفاف مشخص میکند بازده نسبت به کدام سرمایه حساب شده و کمیسیون و سواپ کسر شدهاند یا نه.
فرمولها
- ROI = (سود یا زیان خالص ÷ سرمایهٔ بهکاررفته) × ۱۰۰
- ROI سالانهشده = (۱ + ROI) به توان (۱ ÷ سالها) − ۱
- سود خالص = درآمد − همهٔ هزینههای معامله
مثال: یک معامله، سه عدد ROI
فرض کنید حسابی ۱۰ هزار دلاری پوزیشنی به ارزش اسمی ۵۰ هزار دلار روی EUR/USD باز کرده و مارجین لازم آن، با اهرم ۱:۵۰، ۱٬۰۰۰ دلار است. پوزیشن با ۲۵۰ دلار سود خالص بسته میشود.
ROI نسبت به مارجین ۲۵ درصد، نسبت به ارزش اسمی ۰٫۵ درصد و نسبت به کل حساب ۲٫۵ درصد است. هر سه درستاند اما چیزهای متفاوتی میگویند؛ برای ارزیابی عملکرد حساب، معمولاً عدد سوم معنادارتر است.
اشتباه رایج: مقایسهٔ ROI دورههایی با طول متفاوت
۳۰ درصد در سه سال با ۱۲ درصد در یک سال مقایسهپذیر نیست تا هر دو سالانه شوند. بازده سالانهشدهٔ ۳۰ درصد در سه سال حدود ۹٫۱ درصد است؛ یعنی کمتر از ۱۲ درصد یکساله.
ROI با بازده حقوق صاحبان سهام (ROE) هم فرق دارد. ROE معیاری حسابداری برای سودآوری شرکت نسبت به حقوق صاحبان سهام است، نه سنجهٔ نتیجهٔ یک معامله یا سبد.
خلاصهٔ کاربردی
- ROI = سود یا زیان خالص ÷ سرمایهٔ بهکاررفته.
- بدون سالانهسازی، ROI دورههای متفاوت مقایسهپذیر نیست.
- ROI ریسک و افت سرمایه را نشان نمیدهد.
- در معاملههای اهرمی، مخرج کسر را صریح بنویسید.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
مقالههای مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
تمرین کن
پرسشهای رایج
ROI منفی یعنی چه؟
یعنی سرمایهگذاری یا معامله پس از کسر هزینهها زیان داده است. ROI منفی ۱۰ درصد یعنی ارزش نهایی ۱۰ درصد کمتر از سرمایهٔ بهکاررفته است و برای جبران آن، بازدهی حدود ۱۱ درصد لازم است.
ROI بهتر است یا نسبت شارپ؟
این دو مکملاند. ROI بازده را میسنجد و نسبت شارپ بازده مازاد را نسبت به نوسان. برای انتخاب میان دو استراتژی، بازده سالانهشده، افت حداکثر و یک سنجهٔ تعدیلشده با ریسک را با هم ببینید.
منابع
- Corporate Finance Institute — Return on Investment (ROI)فرمول ROI، سالانهسازی و محدودیتهای آن.
- StoneX Financial Glossary — Return on Investmentتعریف بازگشت سرمایه و کاربرد آن در مقایسهٔ سرمایهگذاریها.