تعریف دقیق
Britannica نظام برابری صندوق بینالمللی پول پس از جنگ جهانی دوم (برتون وودز) را نمونهٔ تاریخی نرخهای تثبیتشده میداند: ارزش ارزهای عضو به دلار وابسته بود. به گزارش دفتر تاریخ وزارت خارجهٔ آمریکا، دلار در آن نظام با نرخ ۳۵ دلار برای هر اونس به طلا قابل تبدیل بود و این تبدیلپذیری در اوت ۱۹۷۱ معلق شد.
سازوکار هر تثبیت یکی است: نهاد ناشر وعده میدهد ارز یا دارایی را به نرخ اعلامشده بخرد یا بفروشد و برای این کار ذخیرهٔ مرجع نگه میدارد. سازمان پولی هنگکنگ (HKMA) نمونهٔ امروزی این الگو را توضیح میدهد: دلار هنگکنگ از ۱۹۸۳ به دلار آمریکا وابسته است و این سازمان متعهد است در بازهٔ ۷٫۷۵ تا ۷٫۸۵ دلار هنگکنگ برای هر دلار آمریکا وارد عمل شود.
واژهٔ Peg فقط مخصوص ارزهای ملی نیست. هر دارایی که ارزشش به مرجعی بسته شده، از جمله استیبلکوینها، از همین منطق پیروی میکند؛ و وقتی ذخیره یا اعتماد کافی نباشد، شکست تثبیت یا «دیپگ» رخ میدهد.
سه جزء هر تثبیت
- مرجع: دلار، یورو، سبد ارزی یا طلا.
- نرخ یا بازه: سطح ثابت یا دامنهای که نوسان در آن مجاز است.
- پشتوانه: ذخیرهای که دفاع از نرخ را ممکن میکند.
مثال فرضی: فشار بر یک نرخ تثبیتشده
فرض کنید ارز کشوری به دلار وابسته است و نرخ بهرهٔ آمریکا بالا میرود. سرمایه به سمت دلار میرود و ارز محلی زیر فشار فروش قرار میگیرد. بانک مرکزی برای ماندن در بازه باید از ذخیرهٔ دلاری خود بفروشد یا نرخ بهرهٔ داخلی را بالا ببرد.
معاملهگری که این ارز را دنبال میکند، به جای نمودار قیمت که تقریباً صاف است، به ذخیرهٔ ارزی و تفاوت نرخ بهره نگاه میکند، چون نشانهٔ فشار همانجاست.
اشتباه رایج: تثبیت را بیریسک دانستن
نمودار صاف یک ارز تثبیتشده به معنای نبودن ریسک نیست. ریسک در یک رویداد ناگهانی جمع شده است: اگر تثبیت بشکند، جهش قیمت میتواند بسیار بزرگتر از نوسان عادی ارزهای شناور باشد.
فرق این صفحه با «تثبیت ارزی» و «نرخ ارز ثابت» هم در دامنه است: این صفحه مفهوم کلی وابسته کردن ارزش به مرجع را میگوید و آن دو صفحه سیاست ارزی کشورها را دقیقتر شرح میدهند.
خلاصهٔ کاربردی
- تثبیت نرخ یعنی وابسته کردن ارزش به یک مرجع مشخص.
- دفاع از نرخ به ذخیره و مداخلهٔ نهاد ناشر وابسته است.
- برتون وودز و دلار هنگکنگ دو نمونهٔ شناختهشدهاند.
- ریسک تثبیت در لحظهٔ شکست آن جمع میشود.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
دیپگ (Depeg) یعنی چه؟
یعنی دارایی تثبیتشده از نرخ یا بازهٔ اعلامشده جدا شود؛ معمولاً وقتی ذخیرهٔ پشتوانه یا اعتماد بازار برای دفاع از نرخ کافی نیست.
چرا کشورها ارز خود را تثبیت میکنند؟
برای کاهش نوسان نرخ در مبادلات خارجی و وارد کردن اعتبار پولی مرجع؛ در عوض بخشی از استقلال سیاست پولی را از دست میدهند.
منابع
- Britannica — The IMF system of parity (pegged) exchange ratesنظام نرخهای برابری و تثبیتشدهٔ صندوق بینالمللی پول پس از جنگ جهانی دوم.
- U.S. Department of State, Office of the Historian — Nixon and the End of the Bretton Woods System, 1971–1973تبدیلپذیری دلار به طلا با ۳۵ دلار برای هر اونس و تعلیق آن در اوت ۱۹۷۱.
- Hong Kong Monetary Authority — How Does the LERS Work?نظام نرخ ارز وابستهٔ هنگکنگ از ۱۹۸۳ و تعهد تبدیل در بازهٔ ۷٫۷۵ تا ۷٫۸۵.
- IG — Currency peg definitionتثبیت ارزی: وابسته کردن ارزش یک ارز به ارز یا دارایی مرجع.