تعریف دقیق
به تعریف مؤسسهٔ مالی شرکتی (CFI)، ریسک نرخ ارز از نوسان ارزش یک ارز در برابر ارز دیگر میآید و هر کسی را که با بیش از یک ارز سروکار دارد درگیر میکند. کمیسیون بورس آمریکا هم در راهنمای سرمایهگذاری بینالمللی یادآوری میکند که تغییر نرخ ارز میتواند بازده سرمایهگذاری خارجی را کم یا زیاد کند، حتی اگر قیمت دارایی ثابت بماند.
ادبیات مالی سه نوع اصلی را از هم جدا میکند. ریسک معامله (Transaction) وقتی است که پرداخت یا دریافتی آینده به ارز خارجی قطعی شده ولی هنوز تسویه نشده است. ریسک تسعیر (Translation) در تبدیل صورتهای مالی یا ارزش داراییهای خارجی به ارز گزارشدهی رخ میدهد. ریسک اقتصادی (Economic) اثر بلندمدت تغییر نرخ ارز بر رقابتپذیری و جریان نقدی آینده است.
برای معاملهگر، سادهترین شکل این ریسک در ارز حساب دیده میشود. اگر حساب شما دلاری است و روی شاخص سهام آلمان که به یورو قیمتگذاری میشود معامله میکنید، سود یا زیان به یورو ساخته میشود و سپس به دلار تبدیل میشود. پس نتیجهٔ نهایی هم به حرکت شاخص بستگی دارد و هم به EUR/USD.
روشهای رایج مدیریت ریسک نرخ ارز
- قرارداد فوروارد یا آتی برای قفل کردن نرخ تبدیل آینده
- اختیار معامله برای محدود کردن زیان ارزی با پرداخت پریمیوم
- پوشش طبیعی: همارز کردن درآمد و هزینه در یک ارز
- انتخاب ارز حساب همخوان با داراییهایی که بیشتر معامله میکنید
مثال فرضی: سود سهم، زیان ارز
سرمایهگذاری با پول پایهٔ دلار، سهام یک شرکت ژاپنی را میخرد. طی شش ماه قیمت سهم به ین ۱۰ درصد بالا میرود، اما در همین مدت ین در برابر دلار ۱۰ درصد ارزش از دست میدهد. حاصلضرب ۱٫۱۰ در ۰٫۹۰ برابر ۰٫۹۹ است؛ یعنی ارزش دلاری سهم حدود یک درصد کمتر از ابتدا میشود.
اگر همین سرمایهگذار ریسک ارزی را با یک قرارداد فوروارد پوشش داده بود، نتیجه به حرکت خود سهم نزدیکتر میشد، اما هزینهٔ پوشش و اثر فاصلهٔ نرخ بهرهٔ دو ارز را هم میپرداخت.
اشتباه رایج: فقط معاملهگر فارکس ریسک ارزی دارد
هر کسی که داراییاش به ارزی جز ارز مبنایش قیمتگذاری شده باشد، ریسک ارزی دارد؛ از خریدار سهام خارجی تا معاملهگر طلا با حسابی به ارز دیگر.
فرق این ریسک با ریسک بازار هم مهم است: ریسک بازار از حرکت قیمت خود دارایی میآید و ریسک ارزی از تبدیل آن قیمت به ارز شما.
خلاصهٔ کاربردی
- ریسک نرخ ارز زیان ناشی از تغییر برابری ارزهاست، جدا از حرکت قیمت دارایی.
- سه نوع اصلی آن ریسک معامله، تسعیر و اقتصادی است.
- ارز حساب معاملاتی بر سود و زیان نهایی اثر مستقیم دارد.
- پوشش ریسک هزینه دارد و باید با اندازهٔ ریسک سنجیده شود.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
مقالههای مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
تمرین کن
پرسشهای رایج
آیا پوشش ریسک ارزی همیشه لازم است؟
نه. برای سهم کوچک دارایی خارجی، هزینهٔ پوشش ممکن است از فایدهاش بیشتر باشد. تصمیم به اندازهٔ دارایی ارزی، افق زمانی و تحمل نوسان بستگی دارد.
ارز حساب معاملاتی را چطور انتخاب کنم؟
بهتر است ارز حساب با ارز هزینهها یا ارزی که بیشتر داراییهایتان به آن قیمتگذاری میشود همخوان باشد تا تبدیلهای پیاپی و ریسک ارزی ناخواسته کمتر شود.
منابع
- Corporate Finance Institute — Foreign Exchange Riskتعریف ریسک نرخ ارز و سه نوع معامله، تسعیر و اقتصادی.
- Investor.gov (SEC) — International Investingاثر تغییر نرخ ارز بر بازده سرمایهگذاری خارجی.
- IG — How to hedge currency riskروشهای پوشش ریسک ارزی با فوروارد، اختیار معامله و موقعیت مخالف.