تعریف دقیق
در تعریف کلاسیک بازار کالا، بیس برابر قیمت نقدی منهای قیمت آتی است. آموزش CME دربارهٔ غلات آن را قیمت نقدی محلی منهای قیمت آتی میداند؛ پس بیس منفی یعنی قیمت آتی بالاتر از قیمت نقدی است. برخی منابع مالی جهت تفریق را برعکس مینویسند و آتی منهای اسپات را بیس مینامند، پس پیش از خواندن هر عدد باید قرارداد علامت را دانست.
بیس از کجا میآید؟ در ابزارهای مالی، از هزینهٔ نگهداری. CME توضیح میدهد که قیمت آتی ارز از قیمت اسپات و تفاوت نرخ بهرهٔ دو ارز ساخته میشود و بیس آتی شاخص سهام از هزینهٔ تأمین مالی منهای سود نقدی سهامها. در کالاها انبارداری، حمل و بازده نگهداری هم وارد محاسبه میشوند.
مهمترین ویژگی بیس همگرایی است: در سررسید، قرارداد آتی به همان دارایی پایه تبدیل میشود، پس قیمت آتی و اسپات به هم میرسند و بیس به صفر نزدیک میشود. اما در مسیر رسیدن به سررسید بیس ثابت نمیماند؛ CFI این تغییر را ریسک بیس مینامد، یعنی احتمال آنکه ابزار پوشش و دارایی اصلی هماندازه حرکت نکنند.
مثال: پوشش ریسک ارزی با قرارداد آتی یورو
فرض کنید شرکتی آمریکایی سه ماه دیگر مبلغی یورو دریافت میکند و برای پوشش، قرارداد آتی یورو در برابر دلار را میفروشد. چون نرخ بهرهٔ دلار و یورو متفاوت است، قیمت آتی با قیمت اسپات EUR/USD فاصله دارد و این فاصله همان بیس است.
اگر شرکت قرارداد را درست در سررسید ببندد، بیس تقریباً صفر شده و پوشش کامل عمل میکند. اما اگر مجبور شود زودتر خارج شود، تغییر بیس در این مدت میتواند بخشی از پوشش را بیاثر کند.
اشتباه رایج: بیس منفی یا مثبت را نشانه جهت قیمت دانستن
علامت بیس بیشتر هزینهٔ نگهداری و تفاوت نرخ بهره را نشان میدهد، نه انتظار بازار از جهت قیمت. قیمت آتی بالاتر از اسپات میتواند فقط نتیجهٔ نرخ بهرهٔ بالاتر یک ارز باشد.
بیس با اسپرد هم یکی نیست. اسپرد معمولاً فاصلهٔ قیمت خرید و فروش یا اختلاف دو قرارداد است، اما بیس فاصلهٔ قیمت اسپات با یک قرارداد آتی مشخص است.
خلاصهٔ کاربردی
- بیس فاصلهٔ قیمت اسپات با قیمت آتی همان دارایی است.
- هزینهٔ نگهداری و تفاوت نرخ بهره منشأ اصلی آن است.
- در سررسید قیمت آتی و اسپات همگرا میشوند.
- ریسک بیس یعنی تغییر این فاصله پیش از سررسید پوشش را ناقص کند.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
بیس با سررسید چه تغییری میکند؟
با نزدیک شدن سررسید هزینهٔ نگهداری باقیمانده کمتر میشود و قیمت آتی به قیمت اسپات نزدیک میشود. در روز سررسید بیس به صفر میرسد یا بسیار به آن نزدیک است.
ریسک بیس برای چه کسی مهم است؟
برای هر کسی که با قرارداد آتی ریسک یک دارایی را پوشش میدهد؛ مثلاً تولیدکنندهٔ کالا یا شرکتی با درآمد ارزی. اگر بیس پیش از بستن پوشش تغییر کند، نتیجهٔ پوشش با برآورد اولیه فرق میکند.
منابع
- CME Group Education — Learn about Basis: Grainsتعریف بیس در بازار غلات بهصورت قیمت نقدی محلی منهای قیمت آتی و نقش آن در پوشش ریسک.
- CME Group Education — The Importance of FX Futures Pricing and Basisقیمت آتی ارز از قیمت اسپات و تفاوت نرخ بهرهٔ دو ارز به دست میآید و فاصلهٔ این دو قیمت بیس نام دارد.
- CME Group Education — Equity Index Basisبیس قرارداد آتی شاخص سهام از هزینهٔ تأمین مالی منهای سود نقدی به دست میآید و تا سررسید به صفر نزدیک میشود.
- Corporate Finance Institute — What is Basis Risk?ریسک بیس: احتمال اینکه قیمت ابزار پوشش و دارایی پوششدادهشده هماندازه حرکت نکنند.