تعریف دقیق
اگر قیمت قراردادهای آتی یک کالا را برای سررسیدهای پشتسرهم کنار هم بچینیم، منحنی آتی به دست میآید. آموزش CME Group دو شکل اصلی این منحنی را جدا میکند: در کانتانگو قرارداد دورتر گرانتر است و در بکواردیشن قرارداد نزدیکتر. بکواردیشن یعنی بازار برای تحویل فوری بیشتر از تحویل در آینده پول میدهد.
علت رایج آن کمبود عرضهٔ فعلی است. وقتی موجودی انبارها کم است، داشتن کالای فیزیکی همین حالا ارزش اضافهای دارد که در ادبیات آتی بازده نگهداری (Convenience Yield) نامیده میشود؛ مثلاً پالایشگاهی که نمیخواهد تولیدش متوقف شود. این ارزش میتواند از هزینهٔ انبارداری و تأمین مالی بیشتر شود و قیمت اسپات را بالاتر از آتی ببرد.
شکل منحنی برای کسی که موقعیت آتی را از سررسیدی به سررسید بعد منتقل میکند اهمیت دارد. در بکواردیشن، خریدار با بستن قرارداد نزدیکِ گرانتر و خرید قرارداد بعدیِ ارزانتر، بهطور معمول بازده رول مثبت میگیرد؛ در کانتانگو عکس این رخ میدهد.
مثال: منحنی آتی نفت خام در دوره کمبود عرضه
فرض کنید پس از اختلال در تولید چند کشور صادرکننده، موجودی نفت خام در انبارهای اصلی کاهش یافته است. قرارداد آتی ماه نزدیک WTI گرانتر از قرارداد سه ماه بعد و آن هم گرانتر از قرارداد شش ماه بعد معامله میشود.
تحلیلگر این شیب نزولی منحنی را نشانهٔ تقاضای قوی برای تحویل فوری میخواند و بررسی میکند که آیا گزارشهای هفتگی موجودی هم همین کمبود را تأیید میکنند یا نه.
اشتباه رایج: بکواردیشن را با بکواردیشن نرمال کینز یکی دانستن
بکواردیشن بازار مقایسهٔ قیمت آتی با قیمت اسپات امروز است و روی نمودار دیده میشود. بکواردیشن نرمال، نظریهای از جان مینارد کینز، قیمت آتی را با قیمت اسپات مورد انتظار در آینده مقایسه میکند که قابل مشاهدهٔ مستقیم نیست.
همچنین بکواردیشن پیشبینی افت قیمت نیست. قیمت آتی پایینتر فقط ساختار فعلی عرضه و تقاضای زمانی را نشان میدهد و قیمت اسپات ممکن است در ماههای بعد بالاتر هم برود.
خلاصهٔ کاربردی
- در بکواردیشن قرارداد آتی ارزانتر از اسپات یا قرارداد نزدیک است.
- کمبود عرضهٔ فعلی و بازده نگهداری علت رایج آن است.
- در بکواردیشن انتقال موقعیت خرید به سررسید بعد معمولاً بازده رول مثبت دارد.
- بکواردیشن نرمال کینز مفهومی جدا و مبتنی بر انتظار است.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
فرق بکواردیشن با کانتانگو چیست؟
در کانتانگو قراردادهای دورتر گرانترند و منحنی آتی رو به بالاست. در بکواردیشن قراردادهای نزدیک گرانترند و منحنی رو به پایین است.
چرا بکواردیشن بیشتر در کالاها دیده میشود؟
چون کالای فیزیکی هزینهٔ انبارداری و بازده نگهداری دارد و کمبود موجودی میتواند ارزش تحویل فوری را بالا ببرد. در ابزارهای مالی مثل شاخص یا ارز، منحنی بیشتر از تفاوت نرخ بهره و سود نقدی شکل میگیرد.
منابع
- CME Group Education — What is Contango and Backwardationکانتانگو: قرارداد دورتر گرانتر؛ بکواردیشن: قرارداد نزدیک گرانتر.
- Wikipedia — Normal backwardationفرق بکواردیشن بازار (آتی زیر اسپات) با نظریهٔ بکواردیشن نرمال کینز (آتی زیر قیمت اسپات مورد انتظار) و نقش بازده نگهداری.
- CME Group Education — The Importance of FX Futures Pricing and Basisقیمت آتی ارز از قیمت اسپات و تفاوت نرخ بهرهٔ دو ارز به دست میآید و فاصلهٔ این دو قیمت بیس نام دارد.