تعریف دقیق
فروش توکن نام کلی چند قالب است: عرضهٔ اولیهٔ کوین (ICO) که پروژه مستقیماً از سایت خودش میفروشد؛ عرضهٔ اولیه در صرافی (IEO) که یک صرافی میزبان فروش است؛ و فروش خصوصی به سرمایهگذاران حرفهای که اغلب با قراردادهایی مثل SAFT انجام میشود. پیشفروش و فروش عمومی هم مراحل زمانی همین فرایندند.
پرسش اصلی حقوقی این است که توکن فروختهشده اوراق بهادار است یا نه. کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) در گزارش ۲۰۱۷ دربارهٔ DAO فروش توکن را با همان آزمون هاوی سنجید و در چارچوب آوریل ۲۰۱۹ توضیح داد که اگر خریدار برای سود به تلاش مدیریتی تیم متکی باشد، فروش احتمالاً عرضهٔ اوراق بهادار است؛ در مقابل، شبکهٔ کاملاً عملیاتی و تبلیغی که بر کارکرد توکن تأکید کند نه بر رشد قیمت، در جهت مخالف وزن دارد.
همین نهاد در ژانویهٔ ۲۰۲۰ دربارهٔ عرضههای اولیه در صرافی هشدار داد که ممکن است ناقض قوانین اوراق بهادار باشند و حمایتهای معمول سرمایهگذار را نداشته باشند. در اتحادیهٔ اروپا مقررات MiCA عرضهٔ عمومی بیشتر رمزداراییها را به انتشار وایتپیپر و اطلاع به نهاد ناظر مشروط کرده است.
قالبهای رایج فروش توکن
- ICO: فروش مستقیم پروژه به عموم
- IEO: فروش روی پلتفرم یک صرافی
- فروش خصوصی و SAFT: قرارداد با سرمایهگذاران حرفهای پیش از ساخت شبکه
- پیشفروش و فروش عمومی: مراحل زمانی همان عرضه
مثال: دو فروش، دو تصویر حقوقی
پروژهٔ الف پیش از نوشتن حتی یک خط کد توکن میفروشد و در تبلیغاتش از «رشد ارزش پس از لیست شدن» حرف میزند. پروژهٔ ب شبکهاش را راه انداخته، توکن فقط برای پرداخت کارمزد خدمات همان شبکه به کار میرود و تبلیغاتش دربارهٔ کارکرد است. به منطق چارچوب ۲۰۱۹، فروش الف به اوراق بهادار نزدیکتر است.
برای خریدار این تفاوت یعنی سطح افشای اطلاعات و حمایت حقوقی. در فروشی که بیرون از نظارت انجام میشود، اگر تیم پول را جای دیگری خرج کند، خریدار معمولاً ابزار قانونی مؤثری ندارد.
اشتباه رایج: فروش توکن یعنی خرید سهم شرکت
خرید توکن معمولاً مالکیت شرکت، حق رأی در مجمع یا سهم از سود را نمیدهد، مگر آنکه قرارداد صراحتاً چنین بگوید. توکن ممکن است فقط حق استفاده از یک سرویس یا رأی در حاکمیت پروتکل باشد.
IEO را هم با تأیید صرافی یکی نگیرید؛ میزبانی صرافی جای بررسی پروژه و تیم را نمیگیرد.
خلاصهٔ کاربردی
- فروش توکن روش جذب سرمایه با فروختن توکن پروژه است و قالبهای ICO، IEO و فروش خصوصی دارد.
- در آمریکا معیار اصلی این است که خریدار برای سود به تلاش تیم متکی است یا نه.
- در اتحادیهٔ اروپا MiCA عرضهٔ عمومی را به وایتپیپر و اطلاع به ناظر مشروط میکند.
- توکن معمولاً سهم شرکت نیست؛ حق دقیق خریدار را از سند فروش بخوانید.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
آیا هر فروش توکن غیرقانونی است؟
نه. وضعیت حقوقی به قانون هر کشور و جزئیات فروش بستگی دارد. برخی فروشها با ثبت یا معافیت قانونی انجام میشوند و برخی بیرون از نظارت؛ همین تفاوت سطح حمایت از خریدار را تعیین میکند.
SAFT چه ربطی به فروش توکن دارد؟
SAFT قراردادی است که پروژه با آن حق دریافت توکن آینده را به سرمایهگذاران معتبر میفروشد و توکن را پس از ساخته شدن شبکه تحویل میدهد؛ خود این قرارداد اوراق بهادار شمرده میشود.
منابع
- U.S. SEC (2017), Report of Investigation Pursuant to Section 21(a): The DAO, Release No. 81207دیدگاه نهاد ناظر آمریکا دربارهٔ فروش توکن بهعنوان اوراق بهادار.
- Venable (2019) — SEC Clarifies Application of Securities Regulation to Blockchain Tokens, ICOsچارچوب آوریل ۲۰۱۹ FinHub برای سنجش قرارداد سرمایهگذاری با آزمون هاوی؛ اتکا به تلاش مدیریتی دیگران مهمترین عامل؛ شبکهٔ کاملاً عملیاتی و تبلیغ کارکرد بهجای رشد قیمت عوامل خلاف؛ نامهٔ عدم اقدام TurnKey Jet.
- The Block (2020) — SEC warns investors about investing in initial exchange offeringsهشدار ۱۴ ژانویهٔ ۲۰۲۰ دفتر آموزش سرمایهگذار SEC: عرضهٔ اولیه در صرافی ممکن است ناقض قانون اوراق بهادار باشد و حمایتهای معمول را نداشته باشد؛ پلتفرم خارجی که قانون آمریکا را دور میزند علامت هشدار است.
- CMS Expert Guide — EU regulation mandates crypto-asset white paper (MiCA)وایتپیپر MiCA باید ناشر، دارایی، عرضه، حقوق و تعهدات، فناوری، ریسکها و اثر زیستمحیطی اجماع را پوشش دهد؛ بی ادعای ارزش آینده؛ سلب مسئولیت عدم تأیید ناظر در صفحهٔ اول؛ اطلاع به نهاد ناظر دستکم ۲۰ روز کاری پیش از انتشار بی نیاز به تأیید؛ مسئولیت مدنی برای اطلاعات گمراهکننده.
- Batiz-Benet, Clayburgh & Santori (2017), The SAFT Project: Toward a Compliant Token Sale Framework (Cooley)قرارداد SAFT در ۲ اکتبر ۲۰۱۷: فروش حق دریافت توکن آینده به سرمایهگذاران معتبر پیش از کارکردی شدن شبکه؛ تحویل توکن پس از ساخت شبکه؛ خود SAFT اوراق بهادار است.