تعریف دقیق
بیشتر پروژههای رمزارزی پول توسعه را در چند مرحله جمع میکنند: دورهای خصوصی با سرمایهگذاران حرفهای، پیشفروش برای گروهی محدودتر از عموم یا فهرست مجاز و سپس فروش عمومی یا فهرست شدن در صرافی. در پیشفروش خریدار معمولاً پول را حالا میپردازد و توکن را بعداً میگیرد؛ گاهی پس از رویداد تولید توکن و گاهی طبق جدول آزادسازی تدریجی.
از نظر حقوقی پیشفروش همان فروش توکن است و همان پرسشها را دارد. ادارهٔ رفتار مالی بریتانیا (FCA) عرضههای اولیهٔ کوین را سرمایهگذاری بسیار پرریسک و سفتهبازانه میخواند و یادآوری میکند که بیشترشان بیرون از نظارتاند، خریدار معمولاً به سازوکار جبران خسارت دسترسی ندارد و بهجای امیدنامهٔ نظارتشده فقط وایتپیپری هست که میتواند ناقص یا گمراهکننده باشد.
در آمریکا، چارچوبی که کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) در آوریل ۲۰۱۹ منتشر کرد، اتکای خریدار به تلاش مدیریتی تیم را از مهمترین نشانههای اوراق بهادار بودن فروش توکن میداند؛ پیشفروشِ شبکهای که هنوز ساخته نشده دقیقاً همین ویژگی را دارد.
پیش از هر پیشفروش بپرسید
- توکن کی و طبق چه جدولی تحویل میشود
- سهم تیم و سرمایهگذاران اولیه چقدر است و قفلشان کی باز میشود
- پول جمعشده کجا نگه داشته میشود و چه کسی کنترلش میکند
مثال: پیشفروش با شمارش معکوس
فرض کنید پروژهای تازه در شبکههای اجتماعی تبلیغ میکند که «مرحلهٔ دوم پیشفروش» تا چند ساعت دیگر تمام میشود و قیمت مرحلهٔ بعد بالاتر است. سایت پروژه از خریدار میخواهد رمزارز را مستقیم به یک نشانی بفرستد و توکن را «پس از لیست شدن» تحویل بگیرد. تیم ناشناس است و کد قرارداد منتشر نشده است.
در این سناریو خریدار هیچ دارایی قابل معاملهای ندارد و فقط یک وعده دارد. اگر پروژه هیچوقت عرضه نشود یا نشانی متعلق به کلاهبردار باشد، راهی برای بازگرداندن پول نیست. شمارش معکوس و پلههای قیمتی ابزار ایجاد ترس از جاماندناند، نه نشانهٔ کیفیت؛ هشدار SEC هم ترس از جاماندن و تبلیغ اینفلوئنسرها را از نشانههای خطر میشمارد.
اشتباه رایج: قیمت پایینتر یعنی برد مطمئن
اینکه پیشخریدار توکن را ارزانتر از قیمت عرضهٔ عمومی میخرد، چیزی دربارهٔ قیمت بازار پس از عرضه نمیگوید. وقتی قفل پیشخریداران و تیم باز شود، عرضهٔ تازه به بازار میآید و فشار فروش میتواند قیمت را حتی زیر قیمت پیشفروش ببرد.
پیشفروش را با فروش خصوصی هم یکی نگیرید: فروش خصوصی معمولاً با قرارداد مشخص به سرمایهگذاران حرفهای میرسد و پیشفروش عمومی حمایت قراردادی کمتری دارد.
خلاصهٔ کاربردی
- پیشفروش یعنی پرداخت امروز برای توکنی که بعداً، و اغلب پیش از ساخته شدن شبکه، تحویل میشود.
- نهادهای ناظری مثل FCA این نوع عرضه را بسیار پرریسک و اغلب بیرون از نظارت میدانند.
- قیمت پیشفروش چیزی دربارهٔ قیمت پس از عرضه نمیگوید؛ باز شدن قفلها عرضه را بالا میبرد.
- شمارش معکوس، پلههای قیمتی و تیم ناشناس از نشانههای رایج پیشفروش جعلیاند.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
تمرین کن
پرسشهای رایج
فرق پیشفروش با عرضهٔ اولیهٔ کوین چیست؟
پیشفروش معمولاً مرحلهٔ زودتر و محدودتر همان فروش توکن است و عرضهٔ اولیهٔ کوین نام کلیتر این جذب سرمایه. از نظر ریسک و پرسشهای حقوقی تفاوت اساسی ندارند.
چطور بفهمم پیشفروش واقعی است؟
نشانی قرارداد را فقط از کانال رسمی بگیرید، هویت تیم و ثبت فروشنده را بررسی کنید و هرگز عبارت بازیابی یا پول را به نشانیای که در پیام خصوصی آمده نفرستید.
منابع
- FCA — Initial Coin Offerings (statement, 2017, updated 2019)عرضهٔ اولیهٔ کوین سرمایهگذاری بسیار پرریسک و سفتهبازانه؛ بیشتر بیرون از نظارت؛ نبود سازوکار جبران خسارت؛ نوسان قیمت؛ احتمال خرج شدن پول برخلاف تبلیغ؛ وایتپیپر بهجای امیدنامهٔ نظارتشده که ممکن است ناقص یا گمراهکننده باشد؛ پروژههای نوپا و خطر از دست رفتن کل سرمایه.
- Venable (2019) — SEC Clarifies Application of Securities Regulation to Blockchain Tokens, ICOsچارچوب آوریل ۲۰۱۹ FinHub برای سنجش قرارداد سرمایهگذاری با آزمون هاوی؛ اتکا به تلاش مدیریتی دیگران مهمترین عامل؛ شبکهٔ کاملاً عملیاتی و تبلیغ کارکرد بهجای رشد قیمت عوامل خلاف؛ نامهٔ عدم اقدام TurnKey Jet.
- SEC / Investor.gov (2021) — Digital Asset and "Crypto" Investment Scams: Investor Alertهشدار ۱ سپتامبر ۲۰۲۱: وعدهٔ بازده بالا با ریسک کم، فروشندهٔ ثبتنشده، شهادت جعلی و تبلیغ اینفلوئنسرها، ترس از جاماندن؛ توصیه به بررسی ثبت فروشنده پیش از پرداخت.