تعریف دقیق
واژهٔ Vesting از قراردادهای سهام کارکنان آمده و یعنی «به دست آوردن تدریجی حق مالکیت». در کریپتو، پروژهها معمولاً بخش بزرگی از عرضه را به تیم، سرمایهگذاران خصوصی و خزانه میدهند و برای این سهمها جدول وستینگ میگذارند تا دارندگان نتوانند بلافاصله پس از عرضهٔ عمومی همه را بفروشند. این قفل اغلب با قرارداد هوشمند اجرا میشود، نه فقط با تعهد.
جدول وستینگ دو جزء رایج دارد. کلیف دورهٔ اولیهای است که در آن هیچ توکنی آزاد نمیشود؛ پس از پایان آن، یا بخشی یکجا آزاد میشود یا آزادسازی آغاز میشود. وستینگ خطی آزادسازی پیوسته و یکنواخت در طول دوره است، مثلاً بخش برابری در هر ماه. Streamflow این دو الگو را مقایسه میکند: کلیف تعهد اولیه میسازد و وستینگ خطی ورود عرضه را هموارتر میکند.
اهمیت وستینگ برای معاملهگر در عرضه است. CoinDesk سهمهای در حال وستینگ را جزو عرضهٔ کل اما بیرون از عرضهٔ در گردش میداند، پس هر آزادسازی توکنهایی را به گردش اضافه میکند که پیشتر قفل بودند. Tokenomist یادآوری میکند که با پیشرفت جدول وستینگ، فاصلهٔ ارزش بازار و ارزش رقیقشدهٔ کامل کم میشود.
مثال: کلیف یکساله و آزادسازی ماهانه
فرض کنید سهم تیم یک پروژه با کلیف دوازدهماهه و سپس آزادسازی خطی ماهانه در سه سال قفل شده است. در سال اول هیچ توکنی از این سهم به بازار نمیرسد.
در ماه سیزدهم نخستین بخش آزاد میشود و از آن پس هر ماه بخش برابری اضافه میشود. معاملهگری که تقویم آزادسازی را دنبال میکند، میداند عرضهٔ در گردش چگونه بالا میرود؛ کسی که نمیداند، ممکن است افت قیمت پس از آزادسازی را با خبر منفی اشتباه بگیرد.
اشتباه رایج: آزادسازی یعنی حتماً فروش
توکن آزادشده لزوماً فروخته نمیشود؛ ممکن است دارنده آن را نگه دارد، استیک کند یا در خزانه بماند. اما آزادسازی امکان فروش را میسازد و بازار اغلب پیش از تاریخهای بزرگ آن را در قیمت لحاظ میکند.
وستینگ را با قفل توکن هم یکی نگیرید. قفل دورهای است که در آن هیچ برداشتی ممکن نیست؛ وستینگ کل برنامهٔ آزادسازی تدریجی را توصیف میکند و کلیف یا قفل اولیه فقط بخشی از آن است.
خلاصهٔ کاربردی
- وستینگ آزادسازی تدریجی سهم تیم و سرمایهگذاران طبق جدول است.
- کلیف دورهٔ اولیهٔ بی آزادسازی و وستینگ خطی آزادسازی یکنواخت است.
- هر آزادسازی عرضهٔ در گردش را بالا میبرد.
- تقویم آزادسازی را پیش از معامله کنار عرضهٔ در گردش بررسی کنید.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
جدول وستینگ یک پروژه را کجا ببینم؟
معمولاً در وایتپیپر یا مستندات توکنومیکس پروژه منتشر میشود و سایتهای تقویم آزادسازی آن را جمعآوری میکنند. اگر قفل با قرارداد هوشمند اجرا شده باشد، نشانی قرارداد را هم میتوان روی بلاکچین بررسی کرد.
چرا پروژهها وستینگ میگذارند؟
تا انگیزهٔ تیم و سرمایهگذاران اولیه با موفقیت بلندمدت پروژه همسو شود و عرضهٔ ناگهانی بزرگ پس از عرضهٔ عمومی قیمت را فرو نریزد.
منابع
- Streamflow — Cliff Vesting vs Linear Vestingکلیف دورهٔ اولیهٔ بی آزادسازی پیش از آغاز وستینگ؛ وستینگ خطی آزادسازی یکنواخت و پیوسته در طول دوره؛ مقایسهٔ اثر هر الگو بر تعهد دارندگان و هموار بودن ورود عرضه.
- Tokenomist — Fully Diluted Valuationکوچک شدن فاصلهٔ FDV و ارزش بازار با پیشرفت جدول وستینگ.
- CoinDesk Learn — Crypto Token Supply: What's the Difference Between Maximum, Circulating and Total Supply?عرضهٔ در گردش واحدهایی که آزادانه منتقل میشوند و توکن قفلشده یا توزیعنشده را در بر نمیگیرد؛ عرضهٔ کل شامل واحدهای پیشاستخراج و وستینگ، بی واحدهای سوزانده؛ سقف بیتکوین ۲۱ میلیون؛ ارزش بازار معمولاً با عرضهٔ در گردش و ارزش رقیقشده با حداکثر عرضه حساب میشود.