تعریف دقیق
کارتا، پلتفرم مدیریت سهام استارتاپها، دور سید را نخستین دور رسمی تأمین مالی نهادی تعریف میکند که پس از آن دورهای سری A و بعدی میآیند. پیش از سید ممکن است دور پیشسید باشد که به گفتهٔ همین منبع معمولاً تا ۲۰۰ هزار دلار است و برای آزمودن ایده به کار میرود؛ دور سید معمولاً ۵۰۰ هزار تا ۵ میلیون دلار است. سرمایهگذاران این مرحله فرشتههای سرمایهگذار، صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر، شتابدهندهها و گاهی خانواده و دوستاناند.
ابزار رایج دور سید سه نوع است: قرارداد SAFE که بعداً به سهام تبدیل میشود، اوراق بدهی قابل تبدیل و سهام ممتاز با قیمت مشخص. در دادههای کارتا از سهماههٔ چهارم ۲۰۲۳ تا سهماههٔ سوم ۲۰۲۴، حدود ۶۴ درصد دورهای سید با SAFE بسته شدهاند.
در کریپتو، سرمایهگذار سید علاوه بر سهام یا بهجای آن ممکن است حق دریافت توکن بگیرد. قرارداد SAFT که در اکتبر ۲۰۱۷ پیشنهاد شد همین کار را میکند: سرمایهگذار معتبر امروز پول میدهد و توکن را پس از ساخته شدن شبکه تحویل میگیرد.
مراحل معمول جذب سرمایه
- پیشسید: آزمودن ایده با مبلغ کم
- سید: ساخت محصول اولیه و اثبات نیاز بازار
- سری A و بعد: رشد و گسترش با قیمتگذاری رسمی
- در کریپتو: فروش خصوصی، پیشفروش و عرضهٔ عمومی توکن
مثال: سهم سید در جدول توکن
فرض کنید پروژهای در وایتپیپرش نوشته که بخش قابل توجهی از کل عرضهٔ توکن به سرمایهگذاران سید رسیده، با قیمتی بسیار پایینتر از قیمت عرضهٔ عمومی و این سهم پس از یک دورهٔ کلیف بهتدریج آزاد میشود.
برای معاملهگری که بعدها توکن را در بازار میبیند، این اطلاعات مهم است: وقتی کلیف تمام شود، سرمایهگذارانی که با قیمت پایین خریدهاند حتی با فروش زیر قیمت بازار هم سود میکنند و ممکن است فشار فروش ایجاد کنند. دیدن تقویم آزادسازی پیش از تصمیم به همین دلیل است.
اشتباه رایج: حضور صندوقهای بزرگ یعنی پروژهٔ امن
سرمایهگذار سید روی پروژهای بسیار زودهنگام شرط میبندد و ریسک شکست را با پرتفوی متنوع و قیمت خرید پایین مدیریت میکند؛ خریدار خرد که بعداً گرانتر میخرد چنین شرایطی ندارد. پس نام سرمایهگذاران مشهور نشانهٔ کیفیت یا امنیت پروژه نیست.
سید را با عبارت بازیابی کیف پول هم اشتباه نگیرید؛ همریشه بودن واژهٔ انگلیسی Seed باعث این خلط میشود، اما یکی دور سرمایهگذاری است و دیگری کلید بازیابی کیف پول.
خلاصهٔ کاربردی
- دور سید نخستین دور رسمی جذب سرمایه از سرمایهگذاران بیرونی است.
- ابزارهای رایج آن SAFE، اوراق قابل تبدیل و سهام قیمتگذاریشدهاند؛ در کریپتو گاهی حق دریافت توکن.
- سهم و جدول آزادسازی سرمایهگذاران سید روی عرضهٔ آیندهٔ توکن اثر مستقیم دارد.
- نام سرمایهگذاران مشهور جای بررسی توکنومیکس و ریسک پروژه را نمیگیرد.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
فرق سید با پیشسید و سری A چیست؟
پیشسید کوچکترین و زودترین دور برای آزمودن ایده است، سید برای ساخت محصول و جذب نخستین کاربران و سری A برای رشد پس از اثبات نیاز بازار. مرز دقیق مبلغها از بازاری به بازار دیگر و از سالی به سال دیگر فرق میکند.
آیا خریدار خرد میتواند در دور سید شرکت کند؟
معمولاً نه؛ این دورها به سرمایهگذاران حرفهای یا معتبر محدودند. پیشنهادهای عمومی که خود را «دور سید» معرفی میکنند و به همه فروخته میشوند را باید با دقت بیشتری بررسی کرد.
منابع
- Carta — Seed funding: A startup's guide to raising a seed roundسید نخستین دور رسمی تأمین مالی نهادی؛ سرمایهگذاران فرشته، صندوقها و شتابدهندهها؛ ابزارهای SAFE، اوراق قابل تبدیل و سهام قیمتگذاریشده؛ پیشسید معمولاً تا ۲۰۰ هزار دلار و سید ۵۰۰ هزار تا ۵ میلیون دلار؛ از سهماههٔ چهارم ۲۰۲۳ تا سوم ۲۰۲۴ حدود ۶۴ درصد دورهای سید با SAFE.
- Batiz-Benet, Clayburgh & Santori (2017), The SAFT Project: Toward a Compliant Token Sale Framework (Cooley)قرارداد SAFT در ۲ اکتبر ۲۰۱۷: فروش حق دریافت توکن آینده به سرمایهگذاران معتبر پیش از کارکردی شدن شبکه؛ تحویل توکن پس از ساخت شبکه؛ خود SAFT اوراق بهادار است.