تریدپدیادانشنامهٔ تریدآکا

حد ضرر چیست؟ سازوکار، انواع و محدودیت‌های اجرای آن

اشتراک‌گذاری:

یک برداشت رایج حد ضرر را ترمزی می‌داند که خودرو را دقیقاً سر خط نگه می‌دارد. سازوکار واقعی فرق دارد: سطح استاپ فقط دستور خروج را روشن می‌کند و قیمت خروج را بازار تعیین می‌کند. این صفحه تعریف، انواع سفارش، منطق انتخاب سطح، ریسک اجرا و یک مثال واقعی از شکاف شدید قیمت را توضیح می‌دهد.

مسیر خواندن

اگر فقط تعریف را می‌خواهید بخش اول کافی است؛ اگر نگران اجرای سفارش هستید، به بخش قیمت اجرا و مثال فرانک سوئیس بروید.

در یک نگاه

  • حد ضرر سفارشی مشروط است و قیمت استاپ فقط ماشه است.
  • استاپ‌لیمیت قیمت اجرا را محدود می‌کند، اما ممکن است اجرا نشود.
  • شکاف قیمتی می‌تواند اجرا را از سطح استاپ دور کند.
  • در سهام، آتی، فارکس و کریپتو سازوکار استاپ یکسان نیست.
  • پژوهش‌ها اثر حد ضرر را به نمونه و رفتار قیمت وابسته می‌دانند.

حد ضرر چیست و چه چیزی را محدود می‌کند؟

حد ضرر (استاپ لاس) سفارشی مشروط به قیمت است که شما برای محدود کردن زیان یک موقعیت ثبت می‌کنید. وقتی قیمت به سطح استاپ می‌رسد، سفارش فعال می‌شود و معمولاً به سفارش بازاری تبدیل می‌شود. سطح استاپ ماشه است، نه تضمین قیمت خروج؛ در بازار سریع یا با شکاف قیمتی، اجرا می‌تواند دورتر از آن سطح بنشیند.

اصطلاح انگلیسی این سفارش Stop Loss است. کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) سفارش استاپ را سفارش خرید یا فروش سهم در لحظه‌ای تعریف می‌کند که قیمت به سطح مشخصی برسد. از همان لحظه، سفارش به سفارش بازاری تبدیل می‌شود. سفارش بازاری با بهترین قیمت موجود در همان لحظه اجرا می‌شود و منتظر قیمت دلخواه شما نمی‌ماند.

یک قیاس روزمره سازوکار را روشن می‌کند. فرض کنید کالایی را برای فروش امانی به مغازه‌داری سپرده‌اید و به او گفته‌اید: «اگر قیمت این کالا در بازار به فلان سطح افتاد، به اولین خریداری که آمد بفروش.» مغازه‌دار تصمیم فروش را از شما گرفته است. ولی قیمت فروش را خریدار همان لحظه تعیین می‌کند. حد ضرر هم تصمیم خروج را از پیش می‌گیرد و قیمت خروج را به بازار می‌سپارد.

جهت استاپ به جهت موقعیت بستگی دارد. اگر دارایی را خریده‌اید، استاپ فروش زیر قیمت بازار قرار می‌گیرد. به گفتهٔ SEC، سرمایه‌گذار استاپ فروش را برای محدود کردن زیان یا حفظ سود سهمی که در اختیار دارد به کار می‌برد. اگر روی افت قیمت معامله کرده‌اید، یعنی موقعیت فروش یا شورت دارید، استاپ خرید بالای قیمت بازار می‌نشیند. تفاوت این دو موقعیت در صفحهٔ پوزیشن لانگ و شورت آمده است.

بنابراین حد ضرر دامنهٔ زیانی را محدود می‌کند که شما در شرایط عادی بازار پذیرفته‌اید. کار اصلی‌اش این است که تصمیم خروج را از لحظهٔ پرفشار بازار به پیش از ورود منتقل کند.

فهرست مطالب: هر پرسش درباره حد ضرر در کدام بخش پاسخ می‌گیرد

هر بخش این صفحه یک پرسش مشخص را جواب می‌دهد و بدون خواندن بخش‌های دیگر هم فهمیده می‌شود. اگر پرسش خاصی دارید، از این فهرست مستقیم به بخش مربوط بروید.

  • بخش انواع سفارش توضیح می‌دهد استاپ بازاری، استاپ‌لیمیت و استاپ با محافظت پس از فعال‌شدن چه رفتاری دارند.
  • بخش حد ضرر متحرک نشان می‌دهد سطح استاپ چطور همراه قیمت جابه‌جا می‌شود.
  • بخش تعیین سطح سه معیار نقطهٔ ابطال، نوسان معمول و اسپرد را باز می‌کند.
  • بخش حجم معامله رابطهٔ فاصلهٔ استاپ با اندازهٔ موقعیت را با یک فرمول ساده نشان می‌دهد.
  • بخش حد سود فرق دو نوع خروج و معنای نسبت ریسک به ریوارد را توضیح می‌دهد.
  • بخش قیمت اجرا می‌گوید چرا سفارش ممکن است دورتر از سطح استاپ پر شود.
  • بخش فرانک سوئیس یک شکاف شدید تاریخ‌دار را مرور می‌کند.
  • بخش فعال‌شدن زودهنگام دلیل‌های رایج خوردن استاپ و برگشت قیمت را فهرست می‌کند.
  • بخش بازارها تفاوت سازوکار در سهام، آتی، فارکس و کریپتو را کنار هم می‌گذارد.
  • بخش محافظت موجودی منفی سقف زیان حساب را در قواعد اتحادیهٔ اروپا توضیح می‌دهد.
  • بخش پژوهش‌ها نشان می‌دهد شواهد علمی دربارهٔ اثر حد ضرر چه می‌گوید و چه نمی‌گوید.
  • بخش پایانی نقشهٔ مفهوم‌های مرتبط و مسیر ادامهٔ مطالعه است.

استاپ، استاپ‌لیمیت و استاپ با محافظت چه فرقی دارند؟

فرق اصلی این سه سفارش در اتفاقی است که بعد از رسیدن قیمت به ماشه می‌افتد. ماشه در هر سه یکی است: سطحی که شما تعیین می‌کنید. ریسک هرکدام را رفتار سفارش پس از فعال‌شدن می‌سازد.

استاپ ساده یا بازاری، طبق تعریف SEC، با رسیدن قیمت به سطح استاپ سفارش بازاری می‌شود و با بهترین قیمت موجود پر می‌شود. مزیتش این است که خروج تقریباً قطعی است. ضعفش این است که قیمت خروج از پیش معلوم نیست.

استاپ‌لیمیت (Stop-Limit) دو قیمت دارد: قیمت ماشه و قیمت لیمیت. لیمیت بدترین قیمتی است که حاضرید با آن معامله کنید. وقتی ماشه فعال شد، سفارش به‌جای سفارش بازاری، سفارش محدود با همان قیمت لیمیت می‌شود. به زبان مغازه، مثل این است که به فروشنده بگویید «اگر قیمت افتاد بفروش، ولی ارزان‌تر از این نه.» اگر هیچ خریداری آن قیمت را ندهد، جنس فروخته نمی‌شود. همین قید جلوی اجرا با قیمت ناخواسته را می‌گیرد، ولی ممکن است سفارش اصلاً اجرا نشود و موقعیت زیان‌ده باز بماند.

استاپ با محافظت (Stop with Protection) نوعی سفارش در قواعد سکوی معاملاتی آتی CME Globex است. این سفارش پس از فعال‌شدن، سفارش بازاری با یک سقف قیمتی محافظ می‌شود؛ یعنی اجرا تا مرز معینی در جهت ناخواسته پیش می‌رود، نه بی‌حد. ریسکش این است که اجرا می‌تواند تا همان مرز از سطح ماشه بدتر باشد. در همین سکو، ماشهٔ استاپ‌لیمیت وقتی فعال می‌شود که قیمت ماشه واقعاً در بازار معامله شود. در معاملات پیوسته هم استاپ خرید باید بالاتر و استاپ فروش پایین‌تر از آخرین قیمت معامله‌شده ثبت شود.

رفتار سه نوع سفارش استاپ پس از رسیدن قیمت به ماشه

نوع سفارشپس از فعال‌شدنریسک اصلی
استاپ بازاریسفارش بازاری با بهترین قیمت موجوداجرا دورتر از سطح استاپ در بازار سریع
استاپ‌لیمیتسفارش محدود با قیمت لیمیتاجرانشدن و باز ماندن موقعیت زیان‌ده
استاپ با محافظت (CME Globex)سفارش بازاری با سقف قیمتی محافظاجرا بدتر از سطح ماشه، تا مرز سقف محافظ

حد ضرر متحرک سطح استاپ را همراه قیمت جابه‌جا می‌کند

حد ضرر متحرک (Trailing Stop) استاپی است که سطحش با حرکت قیمت به نفع شما جابه‌جا می‌شود و با حرکت قیمت به ضرر شما ثابت می‌ماند. فاصلهٔ این استاپ از قیمت را شما هنگام ثبت سفارش تعیین می‌کنید. جزئیات این ابزار در صفحهٔ حد ضرر متحرک آمده است.

فرض کنید دارایی‌ای را خریده‌اید و استاپ متحرک زیر قیمت گذاشته‌اید. اگر قیمت بالا برود، استاپ هم پشت سرش بالا می‌آید. اگر قیمت برگردد، استاپ پایین نمی‌آید و سر جای قبلی می‌ماند. نتیجه این است که بخشی از سود کاغذی، با بالا آمدن استاپ، پشت آن حفظ می‌شود.

دو نکته را در نظر داشته باشید. اول، استاپ متحرک از نوع بازاری پس از فعال‌شدن مثل استاپ عادی رفتار می‌کند و همان ریسک فاصلهٔ اجرا را دارد. دوم، پیش از اتکا به این ابزار، بررسی کنید که حساب شما این نوع سفارش را دارد یا نه.

حد ضرر را کجا و با چه منطقی تعیین کنیم؟

حد ضرر را جایی بگذارید که اگر قیمت به آن برسد، دلیل ورود شما دیگر معتبر نباشد. سطح استاپ از تحلیل می‌آید، نه از مبلغی که دوست دارید از دست بدهید. سه معیار در کنار هم این سطح را می‌سازند و هیچ‌کدام عدد ثابتی برای همهٔ بازارها ندارد. بهتر است هر سه پیش از ورود در طرح معاملاتی نوشته شوند تا تصمیم زیر فشار لحظه گرفته نشود.

نقطهٔ ابطال تحلیل

نقطهٔ ابطال سطحی است که رسیدن قیمت به آن نشان می‌دهد سناریوی شما غلط بوده است. اگر ورود شما بر پایهٔ حفظ یک کف قیمتی در پرایس اکشن یا شکسته نشدن یک خط روند است، شکسته شدن همان کف یا همان خط نقطهٔ ابطال است. استاپی که پیش از این نقطه بنشیند، شما را در حالی بیرون می‌برد که تحلیل هنوز باطل نشده است. استاپی که خیلی دورتر از آن باشد، زیانی بیش از آنچه تحلیل لازم دارد به معامله تحمیل می‌کند.

نوسان معمول ابزار

هر ابزار نوسان عادی خودش را دارد؛ یعنی قیمت حتی بدون خبر و بدون تغییر روند هم بالا و پایین می‌رود. استاپی که داخل این نوسان عادی باشد، با حرکت‌های بی‌معنای قیمت فعال می‌شود. چنین استاپی مثل دزدگیر خودرویی است که آن‌قدر حساس تنظیمش کرده‌اید که با عبور هر موتور به صدا درمی‌آید. برخی معامله‌گران این نوسان را با میانگین دامنهٔ واقعی (ATR) می‌سنجند؛ اندیکاتوری که میانگین دامنهٔ حرکت قیمت را در چند دورهٔ گذشته نشان می‌دهد.

اسپرد و هزینهٔ اجرا

اسپرد فاصلهٔ قیمت خرید و قیمت فروش است. موقعیت خرید با قیمت فروش (بید) بسته می‌شود و موقعیت فروش با قیمت خرید (اسک). قیمت مرجع فعال‌شدن استاپ به پلتفرم و بازار بستگی دارد. اگر نمودار فقط قیمت بید را نشان دهد، استاپ موقعیت فروش ممکن است فعال شود بی‌آنکه خط نمودار به سطح استاپ رسیده باشد. پس اسپرد را هم در فاصلهٔ استاپ حساب کنید.

پیش از ثبت استاپ، این پرسش‌ها را مرور کنید:

  • اگر قیمت به این سطح برسد، آیا دلیل ورود من واقعاً باطل شده است؟
  • آیا این سطح بیرون از نوسان عادی ابزار است؟
  • آیا اسپرد و قیمت مرجع فعال‌شدن را در فاصلهٔ استاپ لحاظ کرده‌ام؟
  • آیا با این فاصله، حجم معامله با سقف ریسک من جور درمی‌آید؟

اندازه حد ضرر با حجم معامله و ریسک حساب گره می‌خورد

فاصلهٔ حد ضرر به‌تنهایی نمی‌گوید چقدر پول از دست می‌دهید. حاصل‌ضرب آن در حجم معامله این را می‌گوید. رابطهٔ پایه ساده است: زیان در سطح استاپ = فاصلهٔ قیمت ورود تا سطح استاپ × حجم موقعیت × ارزش هر واحد حرکت قیمت. در فارکس، این واحد حرکت معمولاً پیپ است.

همین رابطه را می‌شود برعکس نوشت: حجم موقعیت = مبلغی که حاضرید در این معامله از دست بدهید ÷ (فاصلهٔ ورود تا استاپ × ارزش هر واحد حرکت قیمت). یعنی اول سطح استاپ را از تحلیل می‌گیرید، بعد حجم را طوری تنظیم می‌کنید که زیان در آن سطح از سقف شما بیشتر نشود.

بودجهٔ اجاره را در نظر بگیرید. اگر سقف اجاره‌ای که می‌توانید بپردازید ثابت باشد و اجارهٔ هر متر در محله‌ای گران‌تر باشد، خانهٔ کوچک‌تری اجاره می‌کنید. در معامله، سقف اجاره همان مبلغ قابل‌تحمل زیان است، اجارهٔ هر متر فاصلهٔ استاپ است و متراژ خانه حجم موقعیت. اگر حجم را با همین روش تنظیم کنید، استاپ دورتر یعنی حجم کوچک‌تر، نه زیان بزرگ‌تر در سطح استاپ.

دو جزء این معادله در کنترل شماست: فاصلهٔ استاپ و حجم. جزء سوم در کنترل شما نیست: فاصلهٔ احتمالی میان سطح استاپ و قیمت واقعی اجرا. به همین دلیل زیان واقعی در شرایط سخت بازار می‌تواند از عدد این فرمول بیشتر شود. اینکه چه سهمی از حساب در هر معامله در معرض ریسک باشد، موضوع ریسک هر معامله است و این صفحه عددی برای آن پیشنهاد نمی‌کند.

فرق حد ضرر و حد سود چیست؟

حد ضرر معامله را در جهت زیان می‌بندد و حد سود معامله را در جهت سود. هر دو از پیش ثبت می‌شوند تا خروج به تصمیم لحظه‌ای وابسته نباشد. ولی سازوکار اجرایشان فرق دارد. حد سود معمولاً سفارش محدود (لیمیت) است و فقط در قیمت هدف یا بهتر از آن اجرا می‌شود. حد ضرر معمولاً سفارش استاپ است و پس از فعال‌شدن با بهترین قیمت موجود پر می‌شود.

یک حالت مرزی هم هست. وقتی قیمت به نفع شما حرکت کرده و استاپ فروش را بالاتر از قیمت ورود برده‌اید، همان استاپ حالا سود را حفظ می‌کند؛ همان کاربرد حفظ سود که SEC برای استاپ فروش برمی‌شمارد. این سفارش با وجود حفظ سود همچنان استاپ است و رفتار اجرای استاپ را دارد، نه رفتار حد سود.

نسبت ریسک به ریوارد این دو فاصله را با هم مقایسه می‌کند: نسبت ریسک به ریوارد = فاصلهٔ ورود تا حد ضرر ÷ فاصلهٔ ورود تا حد سود. این نسبت فقط اندازهٔ زیان و سود احتمالی را کنار هم می‌گذارد. دربارهٔ اینکه قیمت با چه احتمالی به هرکدام از دو سطح می‌رسد، چیزی نمی‌گوید.

مقایسهٔ حد ضرر و حد سود از نظر سازوکار اجرا

ویژگیحد ضررحد سود
جهت خروجدر جهت زیاندر جهت سود
نوع سفارش رایجسفارش استاپسفارش محدود (لیمیت)
پس از رسیدن قیمتبا بهترین قیمت موجود پر می‌شوددر قیمت هدف یا بهتر پر می‌شود
ریسک اجرااجرا بدتر از سطح استاپاجرانشدن اگر قیمت به هدف نرسد

چرا قیمت اجرا با سطح حد ضرر فرق می‌کند؟

قیمت اجرا با سطح حد ضرر فرق می‌کند، چون سطح استاپ فقط سفارش را فعال می‌کند. سفارش بازاری با قیمتی پر می‌شود که طرف مقابل در همان لحظه می‌دهد. اگر در آن لحظه خریدار یا فروشنده‌ای نزدیک سطح استاپ نباشد، اجرا به قیمت بعدی موجود می‌رسد.

صف یک مغازهٔ شلوغ را تصور کنید که خریداران هرکدام قیمت پیشنهادی خود را روی کاغذ نوشته‌اند. سفارش بازاری شما به بهترین پیشنهاد صف می‌رسد. اگر خریداران با پیشنهاد بالا رفته باشند، فروش با نفر بعدی و پیشنهاد پایین‌تر انجام می‌شود. این صف خریداران یک سوی دفتر سفارش بازار است و بالاترین پیشنهادش قیمت بید را می‌سازد. سوی دیگر صف فروشندگان است و پایین‌ترین قیمت درخواستی آن‌ها قیمت اسک را می‌سازد؛ رابطهٔ این دو سو در صفحهٔ بید و اسک آمده است.

سه عامل این فاصله را بزرگ می‌کنند:

  • لغزش قیمت (Slippage): فاصلهٔ میان قیمتی که انتظار داشتید و قیمتی که سفارش با آن پر شد. در بازار سریع، قیمت در فاصلهٔ فعال‌شدن تا اجرا جابه‌جا می‌شود.
  • شکاف قیمتی (Gap): قیمت از یک سطح به سطح دیگر می‌پرد و در سطح‌های میانی معامله‌ای انجام نمی‌شود. اگر استاپ داخل این فاصله باشد، اولین قیمت موجود آن‌سوی شکاف است.
  • نقدینگی کم: وقتی سفارش کمی در صف باشد، خرید و فروش آسان نیست و هر سفارش بزرگ قیمت را جابه‌جا می‌کند.

کمیتهٔ ارز فدرال رزرو نیویورک همین ریسک را در نامه‌ای به تاریخ ۲۸ ژانویهٔ ۱۹۹۸ برجسته کرد. به گفتهٔ کمیته، در ساعات با نقدینگی پایین مثل آخر هفته، حرکت قیمت اغراق‌شده است. کمیته به دلال‌ها توصیه کرد مشتری را از شرایط ویژهٔ سفارش حد ضرر آگاه کنند.

رواج معاملهٔ الکترونیک، ریسک بالقوهٔ نگهداری سفارش‌های حد ضرر را حادتر کرده است.

کمیتهٔ ارز فدرال رزرو نیویورک، نامه دربارهٔ رسیدگی به سفارش‌های حد ضرر

راهی که سفارش شما از کارگزار به بازار می‌رسد هم در قیمت اجرا نقش دارد. صفحهٔ مدل‌های اجرای سفارش بروکر این مسیر را توضیح می‌دهد.

در موقعیت خرید، استاپ فروش در سطح ماشه فعال می‌شود؛ اگر قیمت از روی شکاف بپرد، سفارش بازاری در اولین قیمت موجود آن‌سوی شکاف پر می‌شود.

ماشه، شکاف و اجرای حد ضرر در یک موقعیت خرید از ماشه تا اجرا در یک موقعیت خرید قیمت سطح استاپ (ماشه) شکاف قیمتی در این فاصله معامله‌ای انجام نشد قیمت اجرای سفارش بازاری قیمت به ماشه می‌رسد سفارش بازاری فعال می‌شود اجرا با بهترین قیمت موجود فاصلهٔ دو خط به سرعت بازار و نقدینگی بستگی دارد

مثال واقعی: شکاف فرانک سوئیس در ۱۵ ژانویه ۲۰۱۵

رویداد فرانک سوئیس نشان می‌دهد سطح استاپ در شکاف شدید چه معنایی پیدا می‌کند. در ۱۵ ژانویهٔ ۲۰۱۵، بانک ملی سوئیس بدون هشدار عمومی سقفی را برداشت که برای ارزش فرانک در برابر یورو حفظ کرده بود. فرانک در برابر یورو در جریان معاملات همان روز بیش از ۳۰٪ بالا رفت. [S3]

حالا فرض کنید معامله‌گری پیش از اعلام، یورو را در برابر فرانک خریده و استاپ فروش زیر قیمت گذاشته بود. با جهش فرانک، نرخ یورو به فرانک به‌شدت پایین آمد و استاپ او فعال شد. ولی وقتی قیمت با چنین سرعتی می‌پرد، در سطح‌های نزدیک به استاپ ممکن است خریدار کافی نباشد. آن‌وقت سفارش بازاری در اولین قیمتی پر می‌شود که بازار پس از شکاف پیدا می‌کند.

پیامد مالی برای برخی کارگزاری‌ها و مشتریانشان سنگین بود. شرکت کارگزاری FXCM پس از این رویداد با کسری بیش از ۲۲۵ میلیون دلار روبه‌رو شد. زیان برخی از مشتریان آن به بیش از ۲۰۰ برابر مارجین حسابشان رسید. زیانی از این جنس می‌تواند از کل موجودی حساب فراتر برود. اگر حساب محافظت موجودی منفی نداشته باشد، مشتری در این حالت به کارگزار بدهکار می‌شود.

نکته

در شکاف شدید، حد ضرر سقف زیان نیست

شکاف را شما کنترل نمی‌کنید؛ اندازهٔ موقعیت و اهرم را کنترل می‌کنید. در رویدادی از جنس ژانویهٔ ۲۰۱۵، همین دو تعیین می‌کنند پرش قیمت از روی استاپ چقدر از حساب برمی‌دارد و آیا زیان از موجودی حساب فراتر می‌رود یا نه.

چرا استاپ فعال می‌شود و قیمت برمی‌گردد؟

سه دلیل می‌تواند باعث شود استاپ فعال شود و بعد قیمت برگردد. دلیل اول این است که استاپ داخل محدودهٔ نوسان عادی ابزار قرار گرفته باشد. قیمت در خط صاف حرکت نمی‌کند. اگر فاصلهٔ استاپ از نوسان معمول کمتر باشد، یک حرکت گذرا کافی است تا سفارش فعال شود و بعد قیمت به مسیر قبلی برگردد. چنین اتفاقی لزوماً نشانهٔ غلط بودن تحلیل نیست؛ گاهی فقط نشانهٔ جای نامناسب استاپ است.

دلیل دوم اسپرد است. در پلتفرم‌هایی که استاپ را با قیمت بید و اسک فعال می‌کنند، استاپ موقعیت فروش با قیمت خرید (اسک) فعال می‌شود. اگر نمودار قیمت بید را نشان دهد و فاصلهٔ خرید و فروش باز شود، این استاپ بی‌آنکه خط نمودار به سطحش برسد فعال می‌شود.

دلیل سوم ساعات با نقدینگی پایین است. یکی از گزینه‌هایی که کمیتهٔ ارز فدرال رزرو نیویورک در نامهٔ ۲۸ ژانویهٔ ۱۹۹۸ مطرح کرد، محدود کردن اعتبار سفارش حد ضرر به یک بازهٔ مشخص بود: از دوشنبه ساعت ۶ صبح به وقت سیدنی تا جمعه ساعت ۵ عصر به وقت نیویورک. در همین نامه، کمیته حرکت قیمت در ساعت‌های با نقدینگی پایین مانند آخر هفته را اغراق‌شده توصیف کرده است. شناخت سشن‌های معاملاتی فارکس کمک می‌کند بدانید موقعیت شما در کدام ساعت‌ها با بازار کم‌عمق روبه‌روست.

راه‌هایی که احتمال فعال‌شدن زودهنگام را کم می‌کنند، بی‌آنکه ریسک را حذف کنند:

  • سطح استاپ را از نقطهٔ ابطال تحلیل بگیرید و آن را آن‌سوی نوسان عادی ابزار بگذارید.
  • با بزرگ‌تر شدن فاصلهٔ استاپ، حجم معامله را کوچک کنید تا مبلغ در معرض ریسک ثابت بماند.
  • قیمت مرجع فعال‌شدن استاپ را در پلتفرم خود بشناسید و اسپرد را در فاصلهٔ استاپ حساب کنید.
  • پیش از ساعات با نقدینگی پایین و پیش از اعلام‌های مهم اقتصادی، تکلیف موقعیت‌های باز را در طرح خود روشن کنید.

آیا حد ضرر در سهام، آتی، فارکس و کریپتو یکسان کار می‌کند؟

نه. منطق پایه همه‌جا یکی است، ولی نوع سفارش‌های موجود، قاعدهٔ فعال‌شدن و حفاظت‌های حساب از بازاری به بازار دیگر فرق دارد.

در سهام آمریکا، طبق تعریف SEC، استاپ پس از رسیدن قیمت به سطح تعیین‌شده سفارش بازاری می‌شود. در بازار آتی، قواعد هر بورس نقش بیشتری دارد. برای نمونه، سکوی CME Globex استاپ‌لیمیت و استاپ با محافظت را تعریف کرده است. در این سکو، ماشهٔ استاپ‌لیمیت با معامله‌شدن قیمت ماشه فعال می‌شود و جایگاه ماشه نسبت به آخرین معامله هم شرط دارد. اگر فرق بازار نقدی و بازار قراردادی برایتان روشن نیست، صفحهٔ اسپات و فیوچرز را ببینید.

در فارکس و سی‌اف‌دی، اهرم نقش اصلی را دارد. ESMA، نهاد ناظر بازارهای مالی اتحادیهٔ اروپا، در ۲۷ مارس ۲۰۱۸ سقف اهرم سی‌اف‌دی برای مشتری خرد را بر حسب دارایی پایه تعیین کرد: ۳۰:۱ برای جفت‌ارزهای اصلی، ۲۰:۱ برای جفت‌ارزهای غیراصلی، طلا و شاخص‌های اصلی، ۱۰:۱ برای کالاهای دیگر و شاخص‌های غیراصلی، ۵:۱ برای سهام منفرد و ۲:۱ برای رمزارزها. این عددها مربوط به اقدام ۲۰۱۸ هستند. هرچه اهرم بالاتر باشد، حرکت کوچک‌تری از قیمت کافی است تا بخش بزرگی از وجوه حساب از بین برود. پس فاصلهٔ میان سطح استاپ و قیمت اجرا هم سنگین‌تر تمام می‌شود. [S3,S4]

در کریپتو، اقدام ESMA در ۲۰۱۸ سقف ۲:۱ را برای سی‌اف‌دی رمزارز مشتری خرد اتحادیهٔ اروپا تعیین کرد. در صرافی‌های رمزارز، انواع سفارش استاپ و رفتار آن در نوسان شدید به قواعد هر پلتفرم بستگی دارد. در قراردادهای اهرمی، سازوکار جداگانه‌ای هم برای بستن اجباری موقعیت وجود دارد که در صفحهٔ لیکویید شدن در کریپتو آمده است. [S3]

تفاوت سازوکار و قیدهای حد ضرر در چهار بازار

[S3]
بازارسازوکار استاپقید مهم
سهام آمریکابا رسیدن قیمت به سطح، سفارش بازاری می‌شودقیمت اجرا در بازار سریع ممکن است فاصله بگیرد
آتیدر CME Globex: استاپ‌لیمیت و استاپ با محافظتماشه باید نسبت به آخرین معامله در جهت درست باشد
فارکس و سی‌اف‌دی خرد اتحادیهٔ اروپاسقف اهرم از ۳۰:۱ تا ۲:۱ و بستن اجباری در ۵۰٪ حداقل مارجیناقدام ESMA در ۲۰۱۸
کریپتوسی‌اف‌دی رمزارز خرد اتحادیهٔ اروپا با سقف اهرم ۲:۱ (اقدام ۲۰۱۸)در صرافی‌ها تابع قواعد هر پلتفرم

محافظت موجودی منفی سقف زیان حساب را مشخص می‌کند

محافظت موجودی منفی یعنی زیان مشتری از پولی که در حساب دارد بیشتر نشود. ESMA در بستهٔ ۲۷ مارس ۲۰۱۸ این محافظت را، به‌ازای هر حساب، برای مشتری خرد سی‌اف‌دی الزامی کرد. به تعبیر ESMA، این قاعده سقف کلی تضمین‌شده‌ای برای زیان مشتری خرد است.

همان بسته قاعدهٔ دیگری هم داشت: بستن اجباری موقعیت‌ها. وقتی وجوه حساب به ۵۰٪ حداقل مارجین موردنیاز برسد، ارائه‌دهندهٔ سی‌اف‌دی باید موقعیت‌های باز را ببندد. این قاعده هم به‌ازای هر حساب اعمال می‌شود. [S3]

این سه لایه را از هم جدا کنید. حد ضرر خروجی است که خودتان برای هر معامله تعیین می‌کنید. بستن اجباری خروجی است که کارگزار هنگام کم شدن وجوه حساب انجام می‌دهد. محافظت موجودی منفی کفی است که حساب از آن پایین‌تر نمی‌رود. پیامد ویژهٔ لایهٔ سوم این است که اگر شکاف قیمت زیان را از موجودی حساب فراتر ببرد، مشتری خرد به کارگزار بدهکار نمی‌شود. پس از شکاف فرانک سوئیس در ژانویهٔ ۲۰۱۵، زیان برخی مشتریان کارگزاری FXCM از مارجین حسابشان بسیار فراتر رفت.

اگر کارگزاری نوعی استاپ را «تضمین‌شده» معرفی کند، شرایط و هزینهٔ آن را باید در قرارداد همان کارگزار خواند. قواعد عمومی سفارش استاپ چنین تضمینی ندارند. اینکه حساب شما مشمول قواعد اقدام ۲۰۱۸ هست یا نه، به ناظر کارگزار و دستهٔ مشتری بستگی دارد؛ این موضوع در صفحهٔ رگولاتوری بروکر باز شده است.

هشدار

حد ضرر و محافظت موجودی منفی ریسک را حذف نمی‌کنند

اگر با اهرم معامله می‌کنید، شکاف قیمتی می‌تواند استاپ را دور از سطحش اجرا کند و ممکن است بخشی از سرمایه یا همهٔ آن را از دست بدهید. اگر حساب شما مشمول محافظت موجودی منفی نباشد، زیان می‌تواند از موجودی حساب هم بیشتر شود.

پژوهش‌ها درباره اثر قواعد حد ضرر نتیجه یکسانی نمی‌دهند

شواهد علمی دربارهٔ اینکه حد ضرر بازده را بهتر یا بدتر می‌کند، به نوع بازار و رفتار قیمت بستگی دارد. کامینسکی و لو در مقاله‌ای در Journal of Financial Markets در سال ۲۰۱۴، قاعدهٔ حد ضرر را سیاستی از پیش‌تعیین‌شده تعریف می‌کنند که پس از رسیدن زیان تجمعی به یک آستانه، مواجهه با ریسک را کم می‌کند. مواجهه با ریسک یعنی اینکه چقدر در معرض ضرر هستید.

آن‌ها این قاعده را روی معاملهٔ نگهداری قرارداد آتی شاخص با دادهٔ روزانه بررسی کردند. وقتی قاعده با بسامد نمونه‌برداری بلندتر، یعنی با فاصله‌های زمانی بلندتر میان بررسی‌ها، به کار رفت، برخی سیاست‌های حد ضرر بازده مورد انتظار را بالا بردند و نوسان را به‌شدت کم کردند. بازده مورد انتظار یعنی میانگین بازدهی که در تکرار زیاد انتظار می‌رود.

نسخهٔ کاری ۲۰۰۷ همین پژوهش یک چارچوب نظری هم می‌دهد. اگر قیمت‌ها از گام تصادفی پیروی کنند، یعنی حرکت بعدی از حرکت‌های قبلی قابل پیش‌بینی نباشد، قاعدهٔ حد ضرر ساده همیشه بازده مورد انتظار را کم می‌کند. اگر بازار مومنتوم داشته باشد، یعنی روندها ادامه پیدا کنند، همین قاعده می‌تواند ارزش بیفزاید. این دو گزاره شرطی‌اند و به فرضی دربارهٔ رفتار قیمت بسته‌اند، نه به یافتهٔ یک نمونهٔ مشخص. چون از نسخهٔ پیش از انتشار آمده‌اند، باید با احتیاط خوانده شوند.

مهم

این نتایج قاعدهٔ عمومی نیستند

یافته‌های کامینسکی و لو به نمونه، بازار و دورهٔ بررسی‌شده وابسته‌اند. از آن‌ها نمی‌شود نتیجه گرفت که حد ضرر در هر بازاری بازده را بالا می‌برد یا پایین می‌آورد. در تعریف همین پژوهش، کار قاعدهٔ حد ضرر کم کردن مواجهه با ریسک است، نه ساختن بازده.

نقشه ابزارهای مرتبط با حد ضرر و مقاله‌هایی که ادامه مسیرند

حد ضرر بخشی از چند تصمیم به‌هم‌پیوسته دربارهٔ خروج از معامله است. هرکدام از ابزارهای کنار آن به یک پرسش مشخص جواب می‌دهد:

  • حد سود: معامله در جهت سود کجا بسته شود.
  • حد ضرر متحرک: سطح استاپ چطور همراه قیمت جابه‌جا شود.
  • انتقال حد ضرر به نقطهٔ سربه‌سر: استاپ کی به قیمت ورود منتقل شود تا معامله در شرایط عادی بی‌زیان بسته شود.
  • بستن بخشی از پوزیشن: چطور بخشی از حجم بسته شود و بقیه با استاپ باز بماند.
  • ریسک هر معامله: چه مبلغی در سطح استاپ از دست می‌رود.

همهٔ این تصمیم‌ها زیر چتر مدیریت ریسک قرار می‌گیرند. ترتیب منطقی خواندن هم همین است: اول سطح استاپ از تحلیل، بعد حجم از سقف ریسک و در پایان ابزارهای مدیریت موقعیت باز. اسپرد، اهرم و مارجین هم سه مفهومی هستند که فاصلهٔ میان سطح استاپ و زیان واقعی را شکل می‌دهند. نقشهٔ زیر رابطهٔ این مفهوم‌ها با حد ضرر را نشان می‌دهد.

حد ضرر در مرکز تصمیم‌های خروج: ابزارهای مدیریت موقعیت، ریسک هر معامله و عوامل اجرای سفارش.

نقشهٔ مفهوم‌های مرتبط با حد ضرر حد ضرر حد سود حد ضرر متحرک انتقال به نقطهٔ سربه‌سر بستن بخشی از پوزیشن ریسک هر معامله مدیریت ریسک اهرم و مارجین اسپرد و اجرای سفارش بالا: مدیریت موقعیت · پایین و راست: ریسک · چپ: عوامل اجرا
یک تذکر لازم

هرچه اینجا می‌خوانید آموزشی است — نه سیگنالِ ترید، نه توصیهٔ خرید و فروش، نه وعدهٔ نتیجه. تصمیم آخر با خود شماست.

پرسش‌های پرتکرار

آیا حد ضرر همیشه در قیمت تعیین‌شده اجرا می‌شود؟
نه. سطح حد ضرر ماشهٔ سفارش است، نه تضمین قیمت خروج. سفارش استاپ پس از فعال‌شدن معمولاً سفارش بازاری می‌شود و با بهترین قیمت موجود در همان لحظه پر می‌شود. در بازاری که سریع تغییر می‌کند یا با شکاف قیمتی جابه‌جا می‌شود، این قیمت می‌تواند فاصلهٔ چشمگیری با سطح استاپ داشته باشد. برداشتن سقف نرخ فرانک سوئیس در ۱۵ ژانویهٔ ۲۰۱۵ نمونهٔ واقعی‌ای از چنین شکافی است.
فرق استاپ لاس و استاپ لیمیت چیست؟
استاپ لاس ساده پس از رسیدن قیمت به ماشه سفارش بازاری می‌شود و استاپ‌لیمیت سفارش محدود با قیمت لیمیت. فرق این دو در شکاف قیمتی روشن‌تر دیده می‌شود. اگر قیمت از روی ماشه و لیمیت هر دو بپرد، استاپ ساده در نخستین قیمت موجود پس از پرش پر می‌شود. استاپ‌لیمیت در این حالت پر نمی‌شود و موقعیت زیان‌ده باز می‌ماند، مگر اینکه قیمت به لیمیت برگردد یا شما سفارش را تغییر دهید.
استاپ لاس متحرک (تریلینگ استاپ) چیست؟
استاپ متحرک سفارشی است که سطحش با حرکت قیمت به نفع موقعیت جابه‌جا می‌شود و با برگشت قیمت ثابت می‌ماند. رفتارش پس از فعال‌شدن به نوع آن بستگی دارد. نوع بازاری این سفارش پس از فعال‌شدن همان ریسک فاصلهٔ اجرای استاپ عادی را دارد. اگر پلتفرم نوع لیمیتی آن را ارائه کند، ریسک اصلی آن، مثل استاپ‌لیمیت، اجرانشدن است. پیش از استفاده بررسی کنید حساب شما کدام نوع را دارد.
حد ضرر چند درصد باشد؟
هیچ درصد ثابتی برای همهٔ بازارها و همهٔ معامله‌ها درست نیست. فاصلهٔ استاپ از تحلیل می‌آید: سطحی که رسیدن قیمت به آن دلیل معامله را باطل می‌کند، با حاشیه‌ای برای نوسان معمول و اسپرد. حجم معامله تعیین می‌کند که در آن سطح چه مبلغی از دست می‌رود. هر درصدی که برای ریسک حساب انتخاب می‌کنید، بخشی از طرح ریسک شخصی شماست و باید پیش از ورود ثبت شود.
استاپ لاس در کریپتو چگونه کار می‌کند؟
منطق پایه همان است: سطحی تعیین می‌کنید که با رسیدن قیمت به آن، سفارش فعال می‌شود. ولی انواع سفارش استاپ و رفتار آن در نوسان شدید به قواعد هر صرافی یا کارگزار بستگی دارد. برای مشتری خرد اتحادیهٔ اروپا، ESMA در سال ۲۰۱۸ اهرم سی‌اف‌دی رمزارز را به ۲:۱ محدود کرد. پیش از استفاده، مستندات سفارش همان پلتفرم را بخوانید.

واژه‌های این مقاله

منابع

این مقاله با کمکِ ابزارهای هوش مصنوعی تهیه شده است. بازبین ثبت‌شده: بهنام مجیدی. سیاست تحریریه

دیدگاه خود را ارسال کن

ارسال دیدگاه

مطالب مرتبط

دیدگاه‌ها (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باش.

ارسال دیدگاه

دیدگاه‌ها پیش از انتشار بررسی می‌شوند. به پرسش‌های معاملاتی پاسخ نمی‌دهیم و سیگنال نمی‌دهیم.

دوره‌های آموزش تریدآکا

دورهٔ بعدی یادگیری‌ات را پیدا کن

دوره‌ها را ببین، سبک‌ها را مقایسه کن و آموزش مناسب خودت را انتخاب کن.

مشاهده همه دوره‌ها
ادامهٔ مسیر تو

قدم بعدی را انتخاب کن

مسیر یادگیریت را پیدا کن

راهنمای شروع، انتخاب سبک و ترتیب یادگیری دوره‌ها را متناسب با هدفت ببین.

دیدن مسیر یادگیری

سبک معامله‌گریت را بشناس

با تست Trader DNA، الگوی تصمیم‌گیری و سبک‌های نزدیک‌تر به خودت را بشناس.

شناخت DNA معاملاتی

مقایسهٔ پلن‌ها

پوشش دوره‌ها و شرایط اشتراک طلایی و الماس را کنار هم مقایسه کن.