تعریف دقیق
واژهنامهٔ Investor.gov سود یا زیان تحققنیافته را تغییر ارزش داراییای میداند که هنوز فروخته نشده است. AccountingTools همین را «سود کاغذی» مینامد: اختلاف ارزش فعلی بازار با بهای تمامشدهٔ خرید که فقط با فروش به سود واقعی تبدیل میشود. تا آن زمان، هر حرکت قیمت میتواند آن را بزرگتر، کوچکتر یا حتی منفی کند.
در حسابهای فارکس و CFD سود تحققنیافته اثر فوری دارد. اکوییتی برابر بالانس بهعلاوهٔ سود و زیان باز است؛ پس سود شناور اکوییتی و مارجین آزاد را بالا میبرد و در بسیاری از حسابها میتوان با آن پوزیشن تازه باز کرد. این یعنی پوزیشن تازه روی سودی سوار میشود که هنوز قطعی نیست و اگر بازار برگردد، هر دو با هم آسیب میبینند.
از نظر مالیاتی، به توضیح IRS در قانون آمریکا، سود یا زیان سرمایه معمولاً هنگام فروش دارایی شناسایی میشود؛ قاعدهٔ هر کشور و هر ابزار فرق دارد. در حسابداری شرکتها هم، به گفتهٔ AccountingTools، جای ثبت سود تحققنیافته به طبقهبندی دارایی بستگی دارد.
مثال عددی فرضی: سهمی که بالا رفت و برگشت
فرض کنید کسی ۵۰ سهم یک شرکت فرضی را به قیمت ۴۰ دلار خریده است. قیمت به ۵۲ دلار میرسد؛ سود تحققنیافته ۵۰ ضرب در ۱۲، یعنی ۶۰۰ دلار یا ۳۰ درصد است. او نمیفروشد و هیچ رویداد مالیاتی یا حسابداری قطعی رخ نمیدهد.
چند هفته بعد قیمت به ۴۵ دلار برمیگردد و سود تحققنیافته به ۲۵۰ دلار میرسد. ۳۵۰ دلار فرق هرگز به حساب نقد او نرفته بود. اگر در آن هفتهها با تکیه بر آن ۶۰۰ دلار پوزیشن بزرگتری گرفته بود، ریسک حساب بیش از برنامهاش بالا رفته بود.
اشتباه رایج: سود شناور را پول قطعی دانستن، یا برعکس، زود فروختنش
خطای اول این است که سود تحققنیافته را جزو سرمایه حساب کنیم و ریسک تازه بر پایهٔ آن بگیریم. خطای دوم وارونه است: شفرین و استتمن نشان دادند سرمایهگذاران تمایل دارند سهم سودده را زود بفروشند تا حس سود را قطعی کنند، در حالی که زیانده را نگه میدارند. این «اثر تمایل» نام دارد.
فرق با «سود و زیان محققنشده» فقط در دامنه است: آن صفحه هر دو جهت را با هم و با تمرکز بر محاسبهٔ بید و اسک توضیح میدهد؛ این صفحه بر طرف سود و اثر رفتاری و مالیاتی آن تمرکز دارد.
خلاصهٔ کاربردی
- سود تحققنیافته تا بستن پوزیشن قطعی نیست.
- سود شناور اکوییتی و مارجین آزاد را بالا میبرد.
- مالیات بر سود سرمایه معمولاً هنگام فروش شناسایی میشود.
- فروش زودهنگام سودده بخشی از اثر تمایل است.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
مقالههای مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
تمرین کن
پرسشهای رایج
آیا به سود تحققنیافته مالیات تعلق میگیرد؟
در بسیاری از نظامها، از جمله قاعدهٔ عمومی IRS در آمریکا، سود سرمایه هنگام فروش شناسایی میشود. برخی ابزارها و کشورها قاعدهٔ متفاوتی دارند؛ برای وضعیت خودتان با مشاور مالیاتی همان کشور مشورت کنید.
چرا اکوییتی حساب با سود شناور تغییر میکند ولی بالانس نه؟
بالانس فقط نتیجهٔ پوزیشنهای بستهشده را نشان میدهد. اکوییتی ارزش لحظهای حساب است و سود و زیان پوزیشنهای باز را هم در خود دارد.
منابع
- Investor.gov (SEC) — Glossary: Unrealized Gain or Lossسود یا زیان تحققنیافته تغییر ارزش داراییای است که هنوز فروخته نشده است.
- AccountingTools — Unrealized gain definitionسود تحققنیافته افزایش ارزش دارایی پیش از فروش است و ثبت حسابداری آن به طبقهبندی دارایی بستگی دارد.
- IRS — Topic no. 409, Capital gains and lossesدر قانون مالیاتی آمریکا سود یا زیان سرمایه هنگام فروش دارایی شناسایی میشود.
- Shefrin & Statman (1985), The Disposition to Sell Winners Too Early and Ride Losers Too Long: Theory and Evidence, Journal of Finance 40(3)مقالهٔ پایهٔ اثر تمایلی: فروش زودهنگام معاملههای سودده و نگه داشتن زیاندهها.