تریدپدیادانشنامهٔ تریدآکا
فارکس‌پدیا · مبانی فارکس و جفت‌ارزها

بازار اسپات (Spot Market) چیست؟ (Spot Market)

بازار اسپات (Spot Market) یا بازار نقدی بازاری است که در آن دارایی با قیمت همان لحظه خرید و فروش و در کوتاه‌ترین زمان متعارف تحویل و تسویه می‌شود.

به‌روزرسانی: نام‌های دیگر: Spot Market، Cash Market، Spot FX، بازار نقدی، بازار نقد، اسپات
نام انگلیسی
Spot Market
بخش
فارکس‌پدیا
موضوع
مبانی فارکس و جفت‌ارزها

تعریف دقیق

«تحویل فوری» در بازار اسپات به معنای همان ثانیه نیست، بلکه کوتاه‌ترین چرخهٔ تسویهٔ مرسوم آن بازار است. در اسپات ارز، تاریخ ارزش (Value Date) برای بیشتر جفت‌ها دو روز کاری پس از معامله (T+2) است و برای چند جفت مثل USDCAD یک روز کاری (T+1). در این فاصله دو طرف ارزها را از طریق بانک‌ها و سامانه‌های تسویه جابه‌جا می‌کنند.

نقطهٔ مقابل بازار اسپات، بازارهای تحویل آینده‌اند: در فوروارد و قرارداد آتی قیمت امروز توافق می‌شود ولی تحویل در تاریخی دورتر انجام می‌شود. اسپات فقط مخصوص ارز نیست و در کالاها، فلزات گران‌بها، سهام و رمزارزها هم وجود دارد.

آنچه معامله‌گر خرد با عنوان «اسپات فارکس» نزد کارگزار معامله می‌کند معمولاً به تحویل واقعی ارز نمی‌رسد. اگر پوزیشن از ساعت پایان روز معاملاتی عبور کند، تاریخ تسویه‌اش به جلو منتقل (رول‌اوور) می‌شود و تفاوت نرخ بهرهٔ دو ارز به شکل سواپ به حساب اضافه یا از آن کسر می‌شود.

ویژگی‌های بازار اسپات

  • قیمت همان لحظه معیار معامله است
  • تسویه در کوتاه‌ترین چرخهٔ مرسوم همان بازار انجام می‌شود
  • در ارز، تاریخ ارزش برای بیشتر جفت‌ها T+2 و برای USDCAD برابر T+1 است

مثال: معامله در روز دوشنبه

فرض کنید یک صندوق اروپایی روز دوشنبه برای خرید سهام آمریکایی در بازار اسپات یورو می‌فروشد و دلار می‌خرد. اگر تعطیلی در میان نباشد، تاریخ ارزش این معاملهٔ EURUSD چهارشنبه است و دلارها همان روز به حساب صندوق می‌رسد.

اگر همان صندوق در برابر دلار آمریکا دلار کانادا بخرد، تسویه معمولاً سه‌شنبه انجام می‌شود. تعطیلات رسمی هر یک از دو کشور ممکن است تاریخ ارزش را جابه‌جا کند. روزها و معامله‌ها فرضی‌اند و فقط منطق تاریخ تسویه را نشان می‌دهند.

اشتباه رایج: «اسپات یعنی بدون اهرم»

نام اسپات چیزی دربارهٔ اهرم نمی‌گوید و فقط زمان تحویل را تعریف می‌کند. بسیاری از معامله‌های اسپات ارز نزد کارگزاران با مارجین و اهرم انجام می‌شود و ریسکش با بازار آتی قابل مقایسه است.

بازار اسپات را با قیمت اسپات هم یکی ندانید. بازار اسپات محل و سازوکار معامله است؛ قیمت اسپات عددی است که در آن بازار شکل می‌گیرد و قیمت فوروارد و آتی را با آن می‌سنجند.

خلاصهٔ کاربردی

  • بازار اسپات یعنی معامله با قیمت امروز و تسویهٔ کوتاه‌مدت.
  • در ارز، بیشتر جفت‌ها T+2 و USDCAD برابر T+1 تسویه می‌شوند.
  • پوزیشن اسپات نزد کارگزار با رول‌اوور و سواپ باز می‌ماند.
  • اسپات ربطی به داشتن یا نداشتن اهرم ندارد.

اصطلاحات مرتبط

برای یادگیری عمیق‌تر

پرسش‌های رایج

چرا تسویهٔ اسپات ارز معمولاً دو روز طول می‌کشد؟

این فاصله برای تأیید معامله و جابه‌جایی پول میان بانک‌ها در منطقه‌های زمانی مختلف لازم بود و به قرارداد بازار تبدیل شد؛ USDCAD که دو کشورش منطقهٔ زمانی نزدیک دارند یک‌روزه تسویه می‌شود.

آیا معامله‌گر خرد ارز واقعی تحویل می‌گیرد؟

معمولاً نه. نزد بیشتر کارگزاران پوزیشن پیش از تاریخ ارزش رول‌اوور می‌شود و فقط سود و زیان و سواپ در حساب ثبت می‌شود.

منابع

  1. Wikipedia — Foreign exchange date conventionsتاریخ ارزش اسپات ارز برای بیشتر جفت‌ها دو روز کاری پس از معامله و برای USDCAD یک روز کاری است و تعطیلات دو کشور آن را جابه‌جا می‌کند.
  2. CME Group Education — The Importance of FX Futures Pricing and Basisقیمت آتی ارز از قیمت اسپات و تفاوت نرخ بهرهٔ دو ارز به دست می‌آید و فاصلهٔ این دو قیمت بیس نام دارد.
  3. Kathy Lien, Day Trading and Swing Trading the Currency Market, 3rd ed. (2015)نام‌های رایج جفت‌ارزها، نرخ‌های کراس و رفتار ارزها در برابر داده‌های اقتصادی.
دوره‌های آموزش تریدآکا

دورهٔ بعدی یادگیری‌ات را پیدا کن

دوره‌ها را ببین، سبک‌ها را مقایسه کن و آموزش مناسب خودت را انتخاب کن.

مشاهده همه دوره‌ها
ادامهٔ مسیر تو

قدم بعدی را انتخاب کن

مسیر یادگیریت را پیدا کن

راهنمای شروع، انتخاب سبک و ترتیب یادگیری دوره‌ها را متناسب با هدفت ببین.

دیدن مسیر یادگیری

سبک معامله‌گریت را بشناس

با تست Trader DNA، الگوی تصمیم‌گیری و سبک‌های نزدیک‌تر به خودت را بشناس.

شناخت DNA معاملاتی

مقایسهٔ پلن‌ها

پوشش دوره‌ها و شرایط اشتراک طلایی و الماس را کنار هم مقایسه کن.