تعریف دقیق
CME Group قرارداد آتی را توافقی حقوقی برای خرید یا فروش مقدار مشخصی از یک دارایی با قیمتی معین در تاریخی در آینده تعریف میکند. در بازار فیوچرز همهٔ جزئیات قرارداد، از اندازه و کیفیت دارایی تا ماه سررسید و حداقل تغییر قیمت، را بورس تعیین میکند و فقط قیمت میان خریداران و فروشندگان کشف میشود. همین استانداردسازی باعث میشود قراردادها جایگزین هم و قابل معامله باشند.
پس از هر معامله، اتاق پایاپای طرف مقابل هر دو طرف میشود: خریدارِ هر فروشنده و فروشندهٔ هر خریدار. معاملهگر بهجای پرداخت کل ارزش قرارداد، مارجین اولیه میگذارد و حساب او هر روز با قیمت تسویهٔ بازار بهروز میشود. اگر مانده به زیر مارجین نگهداری برسد، باید وجه تکمیلی بپردازد.
کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) دو کارکرد اقتصادی اصلی برای این بازار برمیشمارد: انتقال ریسک قیمت از پوششدهندگان، مثل تولیدکننده و مصرفکننده، به سفتهبازانی که آن را میپذیرند و کشف قیمت از راه رقابت آشکار عرضه و تقاضا.
بازیگران اصلی بازار فیوچرز
- پوششدهندگان (Hedgers) که دارایی فیزیکی یا تعهد واقعی دارند و ریسک قیمت را منتقل میکنند.
- سفتهبازان که ریسک نوسان قیمت را میپذیرند و نقدشوندگی میآورند.
- آربیتراژگران که فاصلهٔ قیمت آتی با بازار نقدی را میبندند.
- اتاق پایاپای و کارگزاران ثبتشده که تسویه و نگهداری مارجین را انجام میدهند.
مثال: پوشش ریسک سوخت یک شرکت هواپیمایی
فرض کنید یک شرکت هواپیمایی نگران گران شدن سوخت در ماههای آینده است. این شرکت قراردادهای آتی فرآوردههای نفتی را در بورس میخرد. اگر قیمت سوخت بالا برود، سود موقعیت آتی بخشی از هزینهٔ بیشتر سوخت را جبران میکند و اگر پایین بیاید، زیان آتی با سوخت ارزانتر جبران میشود.
طرف مقابل این معامله ممکن است پالایشگاهی باشد که از افت قیمت میترسد یا سفتهبازی که دیدگاه خود را دارد. اتاق پایاپای میان آنها میایستد و هیچکدام نیازی به شناختن دیگری ندارند.
اشتباه رایج: بازار فیوچرز را همان فارکس نقدی دانستن
فارکس نقدی بازاری خارج از بورس است و قیمت آن از شبکهٔ بانکها و تأمینکنندگان نقدینگی میآید. فیوچرز ارزی در بورسی متمرکز معامله میشود، اندازهٔ قرارداد و سررسید ثابت دارد و حجم و موقعیتهای باز آن گزارش میشود.
اشتباه دیگر این است که اهرم بازار فیوچرز را رایگان بدانند. مارجین کم یعنی هر حرکت کوچک قیمت درصد بزرگی از سرمایهٔ گذاشتهشده را جابهجا میکند و تسویهٔ روزانه زیان را همان روز از حساب کم میکند.
خلاصهٔ کاربردی
- بازار فیوچرز محل معاملهٔ قراردادهای آتی استاندارد در بورس است.
- اتاق پایاپای طرف مقابل همهٔ معاملهها میشود و ریسک طرف معامله را کم میکند.
- کارکرد اصلی این بازار انتقال ریسک قیمت و کشف قیمت است.
- مارجین و تسویهٔ روزانه اهرم را ممکن و ریسک را بزرگتر میکنند.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
چه داراییهایی در بازار فیوچرز معامله میشوند؟
کالاهای کشاورزی، انرژی و فلزات، ارزها، شاخصهای سهام و نرخهای بهره. هر بورس فهرست قراردادها و مشخصات هر کدام را منتشر میکند.
آیا هر قرارداد آتی به تحویل فیزیکی میرسد؟
نه. بیشتر معاملهگران پیش از سررسید موقعیت خود را میبندند یا به ماه بعد منتقل میکنند. برخی قراردادها هم، مثل بسیاری از قراردادهای شاخص سهام، از ابتدا نقدی تسویه میشوند.
منابع
- CME Group Education — Definition of a Futures Contractقرارداد قانونی برای دارایی استاندارد در تاریخ مشخص، مشخصات استاندارد و تسویهٔ مرکزی.
- CFTC Education Center — Economic Purpose of Futures Marketsپوشش ریسک تولیدکننده و مصرفکنندهٔ کالا با مثال کشاورز گندم.
- CME Group Education — Contract Specificationsاجزای استاندارد قرارداد آتی که بورس تعیین میکند: اندازه، ماه سررسید، حداقل تغییر قیمت و روش تسویه.