تعریف دقیق
Investor.gov تعصب در رویداد اخیر را گرایش به این باور تعریف میکند که آنچه اخیراً رخ داده، در آینده هم ادامه خواهد داشت. Schwab در مجموعهٔ سوگیریهای سرمایهگذاری خود توضیح میدهد که این سوگیری باعث میشود سرمایهگذاران پس از دورهای رشد، ریسک را کمتر و پس از دورهای افت، ریسک را بیشتر از واقع برآورد کنند.
CNBC یادآوری میکند که حافظهٔ انسان رویدادهای تازه و پرهیجان را راحتتر به یاد میآورد و همین باعث میشود چند هفتهٔ اخیر بازار جای تصویر کامل چند سال را بگیرد. در روانشناسی، این پدیده با اثر تازگی در حافظه و میانبُر ذهنی دسترسپذیری خویشاوند است.
در ترید، این سوگیری چند شکل دارد: کنار گذاشتن طرحی که پس از چند زیان پیاپی کار نکرده، بی آنکه آمار بلندمدتش دیده شود؛ بالا بردن حجم پس از چند سود پیاپی؛ و فرض اینکه نوسان کم یا زیاد این هفته، وضع عادی بازار است.
مثال فرضی: کنار گذاشتن طرح پس از چهار زیان
فرض کنید معاملهگری طرحی دارد که در آزمون صد معاملهٔ گذشتهاش کارکرد قابلقبولی نشان داده و در آن رشتههای پنجتایی زیان هم دیده میشود. پس از چهار زیان پیاپی در این هفته، او طرح را کنار میگذارد و سراغ روشی میرود که در ویدئویی تازه دیده است.
تصمیم او بر چهار معاملهٔ اخیر بنا شده، نه بر صد معاملهٔ ثبتشده. اگر ژورنال و آمار طرح را کنار دستش داشت، میدید این رشتهٔ زیان در دامنهٔ رفتار عادی همان طرح است.
اشتباه رایج: یکی گرفتن تعصب در رویداد اخیر با توجه به دادهٔ تازه
بازار تغییر میکند و دادهٔ تازه ارزش دارد. سوگیری وقتی است که دادهٔ تازه بی سنجش با تصویر بلندمدت، تنها مبنای تصمیم شود. پرسش درست این است که آیا رویداد تازه واقعاً وضع را عوض کرده یا فقط در دامنهٔ نوسان عادی است.
این سوگیری با تعصب در تأیید هم فرق دارد؛ آن دربارهٔ ترجیح شواهد موافق است و این دربارهٔ ترجیح شواهد تازه.
خلاصهٔ کاربردی
- تعصب در رویداد اخیر یعنی وزن بیش از حد به رویدادهای تازه.
- پس از رشد ریسک را کم و پس از افت ریسک را زیاد برآورد میکند.
- باعث کنار گذاشتن زودهنگام طرح یا بالا بردن بیقاعدهٔ حجم میشود.
- ژورنال و آمار بلندمدت طرح، تصویر کاملتری میدهند.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
چطور اثر تعصب در رویداد اخیر را کم کنم؟
تصمیم دربارهٔ طرح را بر نمونهٔ بزرگی از معاملهها بگذارید، نه چند معاملهٔ اخیر؛ پیش از تغییر طرح آمار ژورنال را بازبینی کنید.
آیا این سوگیری فقط پس از زیان رخ میدهد؟
نه. پس از چند سود پیاپی هم دیده میشود و معاملهگر را به بالا بردن حجم و اعتماد بیش از حد میکشاند.
منابع
- Investor.gov (SEC) — Glossary: Recency Biasباور به ادامهٔ آنچه اخیراً رخ داده است.
- Charles Schwab — Investing Bias: Recencyکمبرآوردی ریسک پس از رشد و بیشبرآوردی پس از افت.
- CNBC (2023) — Recency bias: what it is and why it causes poor investment choicesرویدادهای تازه و پرهیجان راحتتر به یاد میآیند.