تعریف دقیق
بیکچندانی و شارما در مقالهٔ ۲۰۰۱ خود در IMF Staff Papers تعریفی دقیق میدهند: سرمایهگذاری رفتار گلهای دارد که اگر از تصمیم دیگران خبر نداشت، تصمیم دیگری میگرفت. آنها رفتار گلهای عمدی را از همجهتی ظاهری جدا میکنند؛ وقتی همه به اطلاعات مشابهی واکنش مشابه نشان میدهند، این تقلید نیست.
همین پژوهش چند علت را برمیشمارد. در آبشار اطلاعاتی، افراد فرض میکنند دیگران اطلاعات بهتری دارند و اطلاعات خود را کنار میگذارند. نگرانی از اعتبار باعث میشود مدیر صندوق ترجیح دهد همراه جمع اشتباه کند تا تنها. ساختار پاداش که عملکرد را با میانگین رقبا میسنجد هم به همرنگی دامن میزند. BehavioralEconomics.com این رفتار را عمل جمعی افراد بی هدایت مرکزی توصیف میکند.
در بازار، رفتار گلهای میتواند حرکت قیمت را از ارزش بنیادی دور کند. موج خرید جمعی به حباب کمک میکند و فروش هراسان جمعی به سقوط تند. برای معاملهگر، خطر اصلی ورود دیرهنگام به حرکتی است که بیشتر مسیرش طی شده و جمعیت همزمان برای خروج به صف میشوند.
مثال: معاملهٔ شلوغ در یک جفتارز
فرض کنید پس از چند هفته رشد USD/JPY، تقریباً همهٔ تحلیلها و شبکههای اجتماعی از ادامهٔ آن حرف میزنند. معاملهگری بی بررسی طرح خود و فقط به این دلیل که همه خریدارند، وارد خرید میشود.
چند روز بعد خبری غیرمنتظره میآید و بسیاری همزمان پوزیشن خود را میبندند. قیمت تند برمیگردد و او متوجه میشود دلیل معاملهاش فقط شلوغی جمع بوده است.
اشتباه رایج: رفتار گلهای را با روندگرایی یکی دانستن
روندگرایی روشی قاعدهمند است که به حرکت خود قیمت واکنش نشان میدهد و ورود، خروج و ریسک را از پیش تعریف میکند. رفتار گلهای تقلید از رفتار دیگران است، بی قاعده و بی تحلیل مستقل.
فومو هم با رفتار گلهای فرق دارد؛ فومو احساس ترس از جا ماندن است و رفتار گلهای عملی است که اغلب از همین احساس سر میزند.
خلاصهٔ کاربردی
- رفتار گلهای یعنی تصمیمی که بدون خبر از کار دیگران گرفته نمیشد.
- آبشار اطلاعاتی، نگرانی از اعتبار و ساختار پاداش از علتهای آناند.
- این رفتار در شکلگیری حباب و سقوط تند نقش دارد.
- روندگرایی قاعدهمند با تقلید از جمع فرق دارد.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
آیا همیشه مخالفت با جمع درست است؟
نه. جمع گاهی بر اطلاعات درستی تکیه دارد و حرکت جمعی میتواند مدتها ادامه یابد. مهم این است که تصمیم از تحلیل و طرح خود معاملهگر بیاید، چه همجهت با جمع باشد و چه خلاف آن.
چطور رفتار گلهای را در خودم تشخیص دهم؟
از خود بپرسید اگر نمیدانستید دیگران چه میکنند، باز هم این معامله را میگرفتید یا نه. اگر دلیل اصلی شلوغی بحثها یا حرکت تند اخیر است و نه شرطهای طرح، احتمالاً پای رفتار گلهای در میان است.
منابع
- Bikhchandani & Sharma — Herd Behavior in Financial Markets, IMF Staff Papers 47(3), 2001تعریف رفتار گلهای عمدی و ظاهری و علتهای آن: آبشار اطلاعاتی، نگرانی از اعتبار و ساختار پاداش.
- BehavioralEconomics.com — Herd behaviorرفتار گلهای بهعنوان عمل جمعی افراد بی هدایت مرکزی و نقش آن در تصمیمهای مالی.