تعریف دقیق
سیاست پولی ین را بانک ژاپن تعیین میکند. این بانک سالها نرخ بهره را نزدیک صفر یا منفی نگه داشت تا با رشد ضعیف قیمتها مقابله کند. همین نرخ پایین، ین را به ارزی تبدیل کرد که معاملهگران آن را ارزان قرض میگیرند و در داراییهای پربازدهتر نگه میدارند؛ این همان کری ترید است. به گزارش BIS، در آوریل ۲۰۲۵ ین در ۱۶٫۸ درصد معاملات بازار ارز حضور داشت و سومین ارز پرمعامله بود.
ین همزمان ارز امن شناخته میشود. یکی از توضیحهای رایج این است که ژاپن دارایی خارجی خالص بزرگی دارد؛ وقتی ترس در بازار بالا میرود، سرمایهگذاران ژاپنی بخشی از سرمایه را به کشور برمیگردانند و معاملهگران کری ترید پوزیشنهایشان را میبندند. هر دو جریان به خرید ین منجر میشود.
طرف دیگر ین، مداخلهٔ دولت است. وزارت دارایی ژاپن تصمیم مداخله را میگیرد و بانک ژاپن آن را اجرا میکند؛ در سپتامبر ۲۰۲۲ ژاپن برای نخستین بار از ۱۹۹۸ برای حمایت از ین وارد بازار شد.
نکتههای فنی ین
- در جفتهای ینی پیپ رقم دوم اعشار، یعنی ۰٫۰۱ است.
- ین معمولاً در ریسکگریزی قوی و در ریسکپذیری ضعیف میشود.
- هشدار لفظی مقامهای ژاپنی اغلب پیش از مداخلهٔ واقعی میآید.
مثال فرضی: افت بازار سهام و ین
فرض کنید شاخصهای سهام جهانی در یک روز پرتنش تند پایین بیایند. معاملهگرانی که ین قرض گرفته و دلار استرالیا خریده بودند، پوزیشن را میبندند و برای بازپرداخت باید ین بخرند. نتیجه ممکن است افت سریع AUD/JPY و USD/JPY باشد.
این حرکت به خبر اقتصادی ژاپن ربطی ندارد؛ موتورش تغییر حال و هوای ریسک در کل بازار است.
اشتباه رایج: ین را همیشه امن دانستن
رفتار پناهگاهی ین قانون ثابت نیست. در دورههایی که فاصلهٔ نرخ بهرهٔ ژاپن با کشورهای دیگر بسیار زیاد بوده، ین حتی در روزهای پرتنش ضعیف مانده است. پس برچسب «امن» را با وضع نرخ بهره و جریان کری ترید با هم بسنجید.
ین را با فرانک سوییس هم یکی ندانید؛ هر دو پناهگاهاند، اما سیاست بانک مرکزی و حساسیتشان به نرخ بهره متفاوت است.
خلاصهٔ کاربردی
- ین سومین ارز پرمعامله بازار جهانی است.
- نرخ بهرهٔ پایین ژاپن ین را ارز تأمین کری ترید کرد.
- در ترس بازار، بستن کری ترید و بازگشت سرمایه ین را قوی میکند.
- خطر مداخلهٔ دولت ژاپن را در جفتهای ینی جدی بگیرید.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
مقالههای مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
تمرین کن
پرسشهای رایج
چرا ین در بحرانها قوی میشود؟
چون بستن کری تریدها و بازگشت سرمایهٔ ژاپنی به کشور هر دو به خرید ین منجر میشود؛ البته این رفتار همیشگی نیست و به فاصلهٔ نرخ بهره هم بستگی دارد.
مداخلهٔ ارزی ژاپن چطور انجام میشود؟
وزارت دارایی ژاپن تصمیم میگیرد و بانک ژاپن به نمایندگی از آن در بازار ارز دلار میفروشد و ین میخرد تا سرعت افت ین کم شود.
منابع
- BIS — OTC foreign exchange turnover in April 2025 (Triennial Survey)گردش روزانهٔ بازار ارز ۹٫۶ تریلیون دلار در آوریل ۲۰۲۵؛ دلار در ۸۹٫۲ درصد معاملهها یک طرف بوده، یورو ۲۸٫۹، ین ۱۶٫۸ و پوند ۱۰٫۲ درصد؛ ده جفت پرمعامله همگی دلار دارند؛ اعداد قابل بازنگریاند.
- KVIA (CNN Business) — Japan intervenes to prop up the yen for first time in 24 yearsمداخلهٔ ژاپن برای حمایت از ین در سپتامبر ۲۰۲۲ و نخستین بودنش پس از ۱۹۹۸ را تأیید میکند.
- LGIM Blog — Does the yen still work as a safe-haven currency?بررسی رفتار پناهگاهی ین و شرایطی که این رفتار در آن ضعیف میشود.