تعریف دقیق
هر قرارداد آتی ماه سررسید مشخصی دارد که بورس در مشخصات قرارداد اعلام میکند. CME Group در درس طول عمر قرارداد آتی توضیح میدهد که این عمر محدود است و معاملهگری که نمیخواهد به تحویل یا تسویهٔ نهایی برسد، باید پیش از سررسید موقعیت را ببندد یا آن را به ماه بعد منتقل کند؛ کاری که رول (Roll) نام دارد.
در عمل چند تاریخ نزدیک به هم اهمیت دارند. آخرین روز معامله (Last Trading Day) روزی است که پس از آن قرارداد دیگر معامله نمیشود. در قراردادهای با تحویل فیزیکی، اولین روز اعلام (First Notice Day) هم وجود دارد؛ روزی که فروشنده میتواند اعلام کند قصد تحویل دارد. NinjaTrader یادآوری میکند که بیشتر سفتهبازان پیش از این روز از قرارداد خارج میشوند تا ناخواسته در فرایند تحویل قرار نگیرند.
روش تسویه به نوع قرارداد بستگی دارد. قراردادهای شاخص سهام معمولاً نقدی تسویه میشوند و در روز سررسید فقط اختلاف قیمت پرداخت میشود. قراردادهای انرژی، فلزات و ارز ممکن است به تحویل فیزیکی برسند. برای نمونه، در قرارداد آتی یورو در CME، معامله تا دو روز کاری پیش از چهارشنبهٔ سوم ماه قرارداد ادامه دارد.
مثال: رول قرارداد آتی شاخص S&P 500
فرض کنید معاملهگری موقعیت خرید در قرارداد آتی شاخص S&P 500 با سررسید نزدیک دارد و میخواهد دیدگاهش را چند ماه دیگر نگه دارد. چند روز پیش از سررسید، بیشتر حجم معاملات به قرارداد ماه بعد منتقل میشود و قرارداد قدیمی کمحجمتر میشود.
او قرارداد فعلی را میفروشد و همزمان قرارداد ماه بعد را میخرد. اختلاف قیمت دو قرارداد در لحظهٔ رول، که از هزینهٔ نگهداری میآید، بخشی از هزینه یا درآمد نگه داشتن موقعیت است و ربطی به سود یا زیان جهت بازار ندارد.
اشتباه رایج: پرش نمودار پیوسته را حرکت واقعی بازار دانستن
بسیاری از پلتفرمها نمودار پیوستهای از قراردادهای آتی میسازند که در هر سررسید از یک قرارداد به قرارداد بعدی میپرد. اگر دو قرارداد با فاصلهٔ قیمتی معامله شوند، روی نمودار گپی دیده میشود که حرکت واقعی بازار نیست و فقط اثر جابهجایی قرارداد است.
اشتباه دیگر یکی گرفتن سررسید با پایان بازار است. با سررسید یک قرارداد، فقط همان ماه تمام میشود و معاملات دارایی پایه در قراردادهای ماههای بعد ادامه دارد.
خلاصهٔ کاربردی
- تاریخ سررسید پایان عمر قرارداد آتی یا اختیار معامله است.
- آخرین روز معامله و اولین روز اعلام دو تاریخ کلیدی نزدیک سررسیدند.
- بیشتر معاملهگران پیش از سررسید موقعیت را میبندند یا رول میکنند.
- پرش نمودار پیوسته در زمان رول، حرکت واقعی قیمت نیست.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
اگر قرارداد آتی را تا سررسید نگه دارم چه میشود؟
بسته به نوع قرارداد، یا اختلاف قیمت نقدی تسویه میشود یا فرایند تحویل فیزیکی دارایی آغاز میشود. بسیاری از کارگزاران برای جلوگیری از تحویل ناخواسته، موقعیتهای باز را پیش از اولین روز اعلام میبندند.
تاریخ دقیق سررسید را از کجا بفهمم؟
هر بورس مشخصات قرارداد و تقویم سررسید را منتشر میکند. این تاریخها برای هر دارایی قاعدهٔ خودش را دارد و در تعطیلات رسمی ممکن است جابهجا شوند.
منابع
- CME Group Education — Understanding Futures Expiration & Contract Rollعمر محدود قرارداد آتی، سررسید و انتقال موقعیت به ماه بعد (رول).
- NinjaTrader Blog — Understanding Contract Expiration and First Notice Date in the Futures Marketsفرق آخرین روز معامله و اولین روز اعلام در قراردادهای با تحویل فیزیکی و خروج پیش از آن.
- CME Group — Euro FX Futures Contract Specsمشخصات قرارداد آتی یورو: اندازهٔ ۱۲۵٬۰۰۰ یورو، نمایش قیمت به دلار برای هر یورو، چرخهٔ فصلی سررسید و قاعدهٔ آخرین روز معامله.