تعریف دقیق
به تعبیر Investor.gov، خریدار اوراق در واقع به ناشر وام میدهد. هر اوراق سه جزء اصلی دارد: ارزش اسمی که در سررسید پس داده میشود، نرخ کوپن که درصدی از ارزش اسمی است و هر سال بهصورت بهره پرداخت میشود، و تاریخ سررسید. اوراق دولتی معمولاً ریسک اعتباری کمتری از اوراق شرکتی دارند.
اوراق پس از انتشار در بازار ثانویه خرید و فروش میشود و قیمتش ثابت نمیماند. همانطور که فدرال رزرو سنتلوئیس و FINRA توضیح میدهند، قیمت و بازده رابطهٔ معکوس دارند: وقتی نرخهای بازار بالا میرود، اوراق قدیمی با کوپن پایینتر جذابیت کمتری دارد و قیمتش پایین میآید تا بازده آن به نرخهای تازه برسد. هرچه سررسید دورتر باشد، این حساسیت بیشتر است.
برای معاملهگر فارکس، بازار اوراق یکی از مهمترین منابع اطلاعات است. بازده اوراق دوساله بیشتر انتظار بازار از نرخ بهرهٔ بانک مرکزی را نشان میدهد و بازده دهساله به رشد و تورم بلندمدت هم حساس است. تفاوت بازده اوراق دو کشور یکی از عاملهایی است که جریان سرمایه را میان ارزها جابهجا میکند.
ریسکهای اصلی اوراق قرضه
- ریسک نرخ بهره: افت قیمت اوراق موجود با بالا رفتن نرخها
- ریسک اعتباری: احتمال ناتوانی ناشر در پرداخت بهره یا اصل مبلغ
- ریسک نقدشوندگی: دشواری فروش اوراق کممعامله بدون تخفیف
- ریسک تورم: کاهش ارزش واقعی پرداختهای ثابت
مثال فرضی: بازده اوراق دوساله و جفتارز
فرض کنید دادهٔ تورم آمریکا بالاتر از انتظار منتشر میشود و بازار احتمال نرخ بهرهٔ بالاتر فدرال رزرو را بیشتر میداند. معاملهگران اسناد خزانهٔ دوساله را میفروشند، قیمت آن پایین میآید و بازده بالا میرود. همزمان بازده اوراق دوسالهٔ آلمان تغییر چندانی نمیکند، پس فاصلهٔ بازده دو کشور به سود دلار بیشتر میشود.
در چنین وضعی EUR/USD معمولاً زیر فشار قرار میگیرد، اما این رابطه همیشگی نیست. اگر همان داده نگرانی از رکود را هم بالا ببرد، تصویر پیچیدهتر میشود.
اشتباه رایج: یکی دانستن نرخ کوپن و بازده
نرخ کوپن هنگام انتشار ثابت میشود و تا سررسید عوض نمیشود، اما بازده با قیمت بازار تغییر میکند. اوراقی با کوپن فرضی ۳ درصد ممکن است امروز بازدهی نزدیک ۴ درصد داشته باشد، چون زیر ارزش اسمی معامله میشود. وقتی خبرها از «بالا رفتن بازده اوراق» حرف میزنند، یعنی قیمت اوراق پایین آمده است.
اشتباه دیگر این است که اوراق دولتی را بیریسک بدانیم. احتمال نکول اوراق دولتهای بزرگ کم است، اما قیمت آنها با تغییر نرخها میتواند بهطور محسوس پایین بیاید.
خلاصهٔ کاربردی
- اوراق قرضه وامی به ناشر است با کوپن، ارزش اسمی و سررسید.
- قیمت و بازده اوراق رابطهٔ معکوس دارند و اوراق بلندمدت حساسترند.
- بازده اوراق دوساله نمایندهٔ انتظار بازار از نرخ بهرهٔ بانک مرکزی است.
- فاصلهٔ بازده اوراق دو کشور یکی از محرکهای جفتارز است.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
چرا وقتی بازده اوراق بالا میرود میگویند بازار اوراق ریزش کرده؟
چون بالا رفتن بازده اوراق موجود فقط با پایین آمدن قیمت آنها ممکن است؛ کوپن ثابت است و تنها قیمت تغییر میکند.
معاملهگر فارکس کدام بازده را دنبال کند؟
برای انتظار نرخ بهره بازده دوساله و برای تصویر رشد و تورم بلندمدت بازده دهساله. مقایسهٔ بازده دو کشور یک جفتارز مفیدتر از نگاه به یکی است.
منابع
- Investor.gov (SEC) — What Are Corporate Bonds? (Investor Bulletin)اوراق قرضه وامی است که سرمایهگذار به ناشر میدهد؛ ناشر بهرهٔ دورهای (کوپن) میپردازد و اصل مبلغ را در سررسید برمیگرداند؛ ریسک نرخ بهره، ریسک اعتباری و ریسک نقدشوندگی.
- FINRA — Understanding Bond Yield and Returnفرق نرخ کوپن، بازده جاری و بازده تا سررسید و رابطهٔ معکوس قیمت اوراق با بازده.
- Federal Reserve Bank of St. Louis, Page One Economics (2023) — Why Do Bond Prices and Interest Rates Move in Opposite Directions?بازده اوراق به قیمت پرداختی، کوپن و زمان تا سررسید بستگی دارد؛ با بالا رفتن نرخها اوراق موجود ارزش بازار از دست میدهند و با پایین آمدن نرخها گرانتر میشوند؛ مثال اوراق ۱۰۰۰ دلاری با ۵۰ دلار پرداخت سالانه یعنی بازده ۵ درصد؛ اسناد خزانهٔ ۵ ساله در مه ۲۰۲۰ بازده ۰٫۳۴ درصد و سه سال بعد ۳٫۵۸ درصد داشتند.