تعریف دقیق
به تعریف NerdWallet، یک واحد پایه یک صدم یک درصد است و ۱۰۰ واحد پایه برابر یک درصد کامل. دلیل ساخته شدن این واحد رفع ابهام است. اگر نرخی از ۵ درصد به ۵٫۲۵ درصد برسد، میشود گفت «۰٫۲۵ درصد افزایش» یا «۵ درصد افزایش نسبی» و این دو جمله دو معنای متفاوت دارند؛ اما «۲۵ واحد پایه افزایش» فقط یک معنا دارد. برای همین در بیانیهها، گزارشها و خبرهای اقتصادی این واحد استاندارد شده است.
فدرال رزرو برای نرخ وجوه فدرال یک دامنهٔ هدف اعلام میکند و تغییر آن دامنه معمولاً با واحد پایه گزارش میشود. همین زبان در بازار اوراق هم به کار میرود: وقتی میگویند بازده اوراق دهسالهٔ یک کشور ۱۰ واحد پایه بالا رفت، یعنی بازده ۰٫۱ واحد درصد افزایش یافته است، نه ۱۰ درصد.
در بازار ارز، تفاوت نرخ بهرهٔ دو کشور که با واحد پایه سنجیده میشود یکی از عاملهای بنیادی قیمت جفتارزهاست و هزینه یا درآمد سواپ شبانهٔ پوزیشنها هم تا حد زیادی از همین تفاوت میآید.
تبدیل سریع
- ۱ واحد پایه = ۰٫۰۱ درصد
- ۲۵ واحد پایه = ۰٫۲۵ درصد
- ۵۰ واحد پایه = ۰٫۵ درصد
- ۱۰۰ واحد پایه = ۱ درصد
مثال: خواندن خبر نرخ بهره
فرض کنید خبری میگوید بانک مرکزی یک اقتصاد بزرگ نرخ سیاستی را ۵۰ واحد پایه افزایش داد و به ۴٫۵ درصد رساند. یعنی نرخ قبلی ۴ درصد بوده است. اگر نظرسنجیها و قیمتگذاری بازار پیشتر فقط ۲۵ واحد پایه افزایش را انتظار داشتند، تصمیم تندتر از انتظار است و ارز آن کشور ممکن است به آن واکنش نشان دهد.
در همان روز ممکن است بازده اوراق دوسالهٔ آن کشور هم چند ده واحد پایه جابهجا شود. معاملهگر با مقایسهٔ این جابهجاییها میفهمد غافلگیری بازار چقدر بوده است.
فرق واحد پایه با پیپ و درصد نسبی
پیپ کوچکترین واحد رایج تغییر قیمت جفتارز است، مثلاً ۰٫۰۰۰۱ در EURUSD و ربطی به نرخ بهره ندارد. درصد نسبی هم با واحد پایه فرق دارد: رسیدن نرخ از ۲ به ۳ درصد، ۱۰۰ واحد پایه افزایش است، اما افزایش نسبی آن ۵۰ درصد است.
اشتباه دیگر این است که تغییر چند واحد پایه را بیاهمیت بدانیم. برای وام بزرگ یا پوزیشن اهرمی، حتی ۲۵ واحد پایه تفاوت در نرخ میتواند هزینهٔ نگهداری را محسوس تغییر دهد.
خلاصهٔ کاربردی
- ۱ واحد پایه = ۰٫۰۱ درصد؛ ۱۰۰ واحد پایه = ۱ درصد.
- تغییر نرخ بهره، بازده اوراق و اسپرد با واحد پایه اعلام میشود.
- واحد پایه را با پیپ یا درصد نسبی یکی نگیرید.
- اثر خبر به فاصلهٔ تصمیم از انتظار بازار بستگی دارد، نه فقط به عدد آن.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
چرا گاهی میگویند «بیپ»؟
تلفظ کوتاه و رایج bp در گفتوگوی معاملهگران اوراق است و همان واحد پایه است.
واحد پایه در اسپرد اوراق هم کاربرد دارد؟
بله؛ فاصلهٔ بازده دو اوراق، مثلاً اوراق دوساله و دهساله یا اوراق دو کشور، هم با واحد پایه بیان میشود.
منابع
- NerdWallet — What Are Basis Points? Definition, How to Use and How to Calculateیک واحد پایه برابر یک صدم یک درصد (۰٫۰۱٪) است و ۱۰۰ واحد پایه یک درصد؛ این واحد برای بیان روشن تغییر نرخ بهره و بازده به کار میرود.
- Federal Reserve — The Fed Explained: Monetary PolicyFOMC برای نرخ وجوه فدرال دامنهٔ هدف تعیین میکند و با ابزارهای اداری مثل بهرهٔ ذخایر نرخ را در آن دامنه نگه میدارد؛ تغییر این نرخ از راه نرخهای دیگر بازار و شرایط مالی به اقتصاد میرسد.
- Federal Reserve — Federal Open Market Committeeبیانیهها و تصمیمهای نرخ بهرهٔ فدرال رزرو، با تغییرهایی که برحسب واحد پایه اعلام میشوند.
- Frank J. Fabozzi, Bond Markets, Analysis, and Strategies, 10th ed. (2021)واحد پایه در بیان بازده و اسپرد اوراق.