تعریف دقیق
آموزش مقررات بازار CME Group معاملهٔ صوری را معاملهای تعریف میکند که در آن خرید و فروش همزمان یک قرارداد با قیمت و مقدار یکسان انجام میشود، مالکیت ذینفع تغییر نمیکند و طرفها قصد دارند از ریسک واقعی بازار دوری کنند. این نوع معامله در قوانین بورس ممنوع است و بخش 4c قانون بورس کالای آمریکا (7 U.S.C. 6c) هم انجام معاملهٔ صوری در قراردادهای آتی را صراحتاً منع میکند.
ویکیپدیا یادآوری میکند که هدف معاملات صوری معمولاً گمراه کردن دیگران است: نشان دادن نقدشوندگی و علاقهای که وجود ندارد، بالا بردن رتبهٔ یک دارایی در فهرستهای حجم، یا حرکت دادن قیمت برای جذب خریدار. ساختن حجم کاذب در بازار سهام و کالا در بسیاری از کشورها نوعی دستکاری بازار به شمار میرود.
این پدیده در بازارهای کمنظارت، بهویژه برخی صرافیهای ارز دیجیتال و بازار توکنهای غیرمثلی، بیشتر گزارش شده است؛ جایی که حجم بالا به رتبهٔ بهتر صرافی یا توکن کمک میکند. برای همین تحلیلگران حجم گزارششدهٔ یک بازار را همیشه با منبع داده و کیفیت نظارت آن میسنجند.
مثال: توکنی با حجم بالا و عمق کم
فرض کنید یک توکن تازه در یک صرافی کوچک حجم روزانهٔ بسیار بالایی نشان میدهد، اما دفتر سفارش آن چند سطح بیشتر عمق ندارد و معاملهها در فواصل منظم و با اندازههای تکراری ثبت میشوند. قیمت هم در صرافیهای دیگر به همین شکل حرکت نکرده است.
تحلیلگر این ناهماهنگی میان حجم گزارششده و عمق واقعی را نشانهٔ احتمالی معاملات صوری ثبت میکند و حجم آن صرافی را مبنای قضاوت دربارهٔ نقدشوندگی توکن قرار نمیدهد.
اشتباه رایج: معاملات صوری را با قاعدهٔ وش سیل یکی گرفتن
قاعدهٔ وش سیل (Wash Sale) یک قاعدهٔ مالیاتی است که اجازه نمیدهد سرمایهگذار زیان فروش یک دارایی را ثبت کند اگر در بازهٔ کوتاهی همان دارایی را دوباره بخرد. این کار غیرقانونی نیست و فقط اثر مالیاتی دارد، اما معاملات صوری فریب بازار و در بسیاری از قوانین ممنوع است.
معاملات صوری را با «اسپوفینگ» هم نباید یکی دانست. در اسپوفینگ سفارشهای بزرگ گذاشته و پیش از اجرا لغو میشوند تا دیگران فریب بخورند، اما در معاملات صوری معامله واقعاً ثبت میشود و فقط دو طرفش در اصل یکیاند.
خلاصهٔ کاربردی
- معاملات صوری خرید و فروش همزمان بی تغییر مالکیت برای ساختن حجم یا قیمت کاذب است.
- قانون بورس کالای آمریکا و مقررات بورسها این کار را ممنوع کردهاند.
- ناهماهنگی میان حجم گزارششده و عمق واقعی بازار از نشانههای رایج آن است.
- قاعدهٔ مالیاتی وش سیل مفهومی جدا و قانونی است.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
مقالههای مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
تمرین کن
پرسشهای رایج
چرا کسی معاملهٔ صوری انجام میدهد؟
معمولاً برای اینکه دارایی پرمعاملهتر از واقعیت به نظر برسد، رتبهٔ آن در فهرستهای حجم بالا برود یا خریداران تازه جذب شوند.
معاملهگر چطور میتواند از حجم ساختگی دوری کند؟
با مقایسهٔ حجم در چند بازار معتبر، نگاه کردن به عمق دفتر سفارش و ترجیح دادههای بورسها و منابعی که نظارت شفاف دارند. حجم بسیار بالا با عمق بسیار کم یک نشانهٔ هشدار رایج است.
منابع
- CME Group Education — Wash Trades: Definition of a Wash Tradeتعریف معاملهٔ صوری در مقررات بورس: خرید و فروش همزمان بی تغییر مالکیت ذینفع و ممنوعیت آن.
- U.S. Code — 7 U.S.C. § 6c (Commodity Exchange Act section 4c), GovInfoبخش 4c قانون بورس کالای آمریکا که معاملهٔ صوری و دیگر معاملات فریبنده در قراردادهای آتی را منع میکند.
- Wikipedia — Wash tradeمعاملهٔ صوری بهعنوان نوعی دستکاری بازار برای ساختن فعالیت گمراهکننده و نمونههای آن در بازارهای مختلف.