تعریف دقیق
DOM معمولاً به شکل یک ستون عمودی قیمت نمایش داده میشود که به آن نردبان قیمت هم میگویند. در یک طرف حجم سفارشهای خرید منتظر (Bid) و در طرف دیگر حجم سفارشهای فروش منتظر (Ask) در هر سطح نوشته میشود. بالاترین Bid و پایینترین Ask در وسط نردبان قرار میگیرند و فاصلهٔ آنها اسپرد است. راهنماهای TradingView و CFI عمق بازار را معیاری از نقدینگی و توانایی بازار برای جذب سفارشهای بزرگ توصیف میکنند.
بازاری که در هر سطح حجم زیادی دارد، عمیق خوانده میشود؛ در چنین بازاری یک سفارش بزرگ قیمت را کمتر جابهجا میکند. بازار کمعمق برعکس است و سفارش متوسط هم ممکن است چند سطح قیمت را مصرف کند و لغزش ایجاد کند.
کیفیت DOM به منبع داده بستگی دارد. در بورسهای متمرکز مانند بازار آتی، DOM دفتر سفارش واقعی همان قرارداد را نشان میدهد. در فارکس نقدی که بازاری غیرمتمرکز است، DOM هر پلتفرم فقط نقدینگی تأمینکنندگان همان کارگزار را نشان میدهد و تصویر کل بازار نیست.
مثال: دیوار سفارش در قرارداد آتی نفت
فرض کنید در DOM قرارداد آتی نفت خام، چند سطح بالاتر از قیمت جاری حجم فروش منتظری چند برابر سطوح اطراف دیده میشود. معاملهگری که فقط نمودار را میبیند از آن خبر ندارد، اما معاملهگر DOM آن را ناحیهای میداند که شاید حرکت قیمت در آن کند شود.
وقتی قیمت به آن سطح نزدیک میشود، دو حالت ممکن است: یا خریدهای تهاجمی آن حجم را مصرف میکنند و قیمت عبور میکند، یا سفارش پیش از رسیدن قیمت لغو میشود. معاملهگر باید رفتار سفارش را در لحظهٔ برخورد ببیند، نه اینکه از صرف وجودش نتیجهٔ قطعی بگیرد.
اشتباه رایج: DOM را با Level 2 یا با داده قطعی یکی دانستن
عمق بازار و Level 2 نزدیکاند اما یکی نیستند. Level 2 نام سطحی از دادهٔ بازار است که چند قیمت پشت بالاترین Bid و پایینترین Ask را منتشر میکند؛ DOM ابزار نمایشی است که این داده را به شکل نردبان قیمت نشان میدهد و اغلب امکان ارسال سفارش هم دارد.
اشتباه دیگر این است که حجم دیدهشده در DOM را تعهد قطعی بدانیم. سفارشهای منتظر میتوانند در کسری از ثانیه لغو شوند و سفارشهای پنهان یا بخش نامرئی سفارشهای کوه یخ اصلاً دیده نمیشوند.
خلاصهٔ کاربردی
- DOM حجم سفارشهای خرید و فروش منتظر را در هر سطح قیمت نشان میدهد.
- بازار عمیق سفارش بزرگ را با جابهجایی کمتر قیمت جذب میکند.
- در فارکس نقدی DOM فقط نقدینگی منبع همان پلتفرم را نشان میدهد.
- سفارش منتظر ممکن است لغو شود؛ DOM تصویری لحظهای است، نه تعهد.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
آیا DOM در فارکس قابل اعتماد است؟
تا حدی. چون فارکس نقدی مرکز معاملاتی واحد ندارد، DOM هر پلتفرم فقط سفارشهای منبع نقدینگی خودش را نشان میدهد. برای تصویر کاملتر، تحلیلگران به دفتر سفارش قراردادهای آتی ارز در بورسهای متمرکز نگاه میکنند.
تفاوت DOM و نمودار عمق (Depth Chart) چیست؟
هر دو یک داده را نشان میدهند. DOM آن را به شکل جدول قیمت و حجم نمایش میدهد، اما نمودار عمق حجم تجمعی سفارشها را به شکل دو منحنی پلکانی خرید و فروش رسم میکند.
منابع
- TradingView Support — Depth of market (DOM): what it is and how traders can use itعمق بازار سفارشهای خرید و فروش منتظر را در سطوح قیمتی نشان میدهد و معیاری از نقدینگی است.
- Corporate Finance Institute — Depth of Market (DOM)تعریف عمق بازار، رابطهٔ آن با نقدینگی و توانایی بازار در جذب سفارشهای بزرگ.
- Nasdaq — Depth of Market: Definition, Components, Pros, Cons, Strategiesاجزای عمق بازار، مزایا و محدودیتهای آن، از جمله امکان لغو سفارشهای منتظر.