تعریف دقیق
مؤسسهٔ مالی شرکتی (CFI) حجم معاملات را تعداد کل سهام یا قراردادهایی تعریف میکند که در یک دورهٔ مشخص معامله شدهاند. هر معامله یک بار شمرده میشود: اگر یک خریدار صد سهم از یک فروشنده بخرد، حجم صد سهم است، نه دویست. پلتفرمها این عدد را معمولاً به شکل ستونهایی زیر نمودار قیمت نشان میدهند تا فعالیت هر کندل در یک نگاه دیده شود.
واژهنامهٔ IG حجم را سنجهای برای قوت حرکت قیمت و نقدشوندگی میداند: حرکتی که با حجم بالا رخ میدهد، مشارکت گستردهتری پشت خود دارد و بازار پرحجم معمولاً اسپرد کمتر و اجرای روانتری دارد. حجم کم، بهویژه در ساعتهای خلوت، احتمال جهشهای نامنظم و لغزش قیمت را بالا میبرد.
در بورسها، مثل قراردادهای آتی CME یا سهام، حجم واقعی از سامانهٔ معاملات بورس میآید. فارکس نقدی بورس متمرکز ندارد و هیچ نهادی حجم کل آن را لحظهای منتشر نمیکند؛ عددی که بیشتر پلتفرمهای فارکس با نام حجم نشان میدهند حجم تیکی است، یعنی تعداد دفعاتی که قیمت در یک کندل تغییر کرده است.
مثال: مقایسهٔ حجم یک روز عادی و یک روز خبری
فرض کنید حجم قرارداد آتی یورو در CME در روزهای عادی حول یک سطح مشخص نوسان میکند. در روز انتشار تصمیم نرخ بهرهٔ بانک مرکزی اروپا، حجم چند برابر میشود و کندلهای اطراف زمان اعلام، بلندترین ستونهای حجم هفته را دارند.
تحلیلگر از این مقایسه نتیجه میگیرد که حرکت آن روز مشارکت گستردهای پشت خود داشته است. اما جهت حرکت را از خود حجم نمیخواند، بلکه از بسته شدن قیمت و رفتار آن در روزهای بعد.
اشتباه رایج: حجم تیکی فارکس را حجم واقعی دانستن
حجم تیکی فقط تعداد تغییرات قیمت در نمودار یک بروکر است. این عدد تقریبی از شدت فعالیت بازار میدهد، اما مقدار پولی که معامله شده را نشان نمیدهد و از بروکری به بروکر دیگر فرق میکند.
حجم معاملات را نباید با «حجم باز» (Open Interest) در بازار آتی یکی گرفت. حجم تعداد معاملههای انجامشده در یک بازه است، اما حجم باز تعداد قراردادهایی است که در پایان روز هنوز باز ماندهاند.
خلاصهٔ کاربردی
- حجم معاملات مقدار کل واحدهای معاملهشده در یک بازه است و هر معامله یک بار شمرده میشود.
- حجم بالا یعنی مشارکت گستردهتر و معمولاً نقدشوندگی بهتر.
- در فارکس نقدی حجم نمایشدادهشده معمولاً حجم تیکی است، نه حجم واقعی.
- حجم با حجم باز قراردادهای آتی فرق دارد.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
مقالههای مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
تمرین کن
پرسشهای رایج
حجم معاملات را با چه واحدی میشمارند؟
به بازار بستگی دارد: در سهام تعداد سهم، در بازار آتی تعداد قرارداد و در فارکس معمولاً لات یا تعداد تیک. برای مقایسهٔ دو دارایی بهتر است ارزش معاملات، یعنی حجم ضرب در قیمت، را هم دید.
آیا حجم بالا همیشه نشانهٔ حرکت قوی است؟
نه. حجم بالا مشارکت زیاد را نشان میدهد، اما اگر قیمت با وجود آن حرکت نکند، ممکن است نشانهٔ جذب سفارشها و توقف حرکت باشد. حجم را همیشه باید کنار رفتار قیمت خواند.
منابع
- Corporate Finance Institute — Volume of Tradeتعریف حجم معاملات بهعنوان تعداد کل سهام یا قراردادهای معاملهشده در یک دوره.
- IG Glossary — Volume definitionحجم بهعنوان سنجهٔ فعالیت بازار، قوت حرکت قیمت و نقدشوندگی.