تعریف دقیق
مؤسسهٔ مالی شرکتی (CFI) میانگین حجم روزانه را جمع حجم معاملات روزانه در یک دوره تقسیم بر تعداد روزهای همان دوره تعریف میکند. حاصل این میانگین ساده نشان میدهد در یک روز «عادی» چه مقدار از آن دارایی معامله میشود.
کاربرد اصلی این سنجه نقدشوندگی است. داراییای که میانگین حجم روزانهٔ بالایی دارد، معمولاً اسپرد کمتری دارد و سفارش بزرگتری را بی جابهجایی محسوس قیمت جذب میکند. صندوقها و معاملهگران نهادی اندازهٔ سفارش خود را اغلب بهصورت درصدی از میانگین حجم روزانه میسنجند تا اثر قیمتی معاملهشان کنترل شود. واژهنامهٔ Capital.com هم این عدد را ملاک مقایسهٔ حجم امروز با حالت عادی میداند.
در بازار نقدی فارکس، که بورس متمرکز ندارد، حجم کل معاملات یک جفتارز منتشر نمیشود و پلتفرمها معمولاً حجم تیکی، یعنی تعداد تغییرات قیمت در هر کندل، را نشان میدهند. برای همین میانگین حجم روزانه به معنای دقیق بیشتر در سهام، صندوقهای قابل معامله و قراردادهای آتی بورسی به کار میرود.
مثال: مقایسهٔ دو سهم برای اندازهٔ سفارش
فرض کنید دو سهم در بورس نزدک قیمت نزدیک به هم دارند، اما میانگین حجم روزانهٔ اولی چند میلیون سهم و دومی فقط چند ده هزار سهم است. سفارشی با اندازهٔ ثابت برای سهم اول کسر کوچکی از حجم یک روز عادی است، ولی برای سهم دوم بخش بزرگی از حجم روزانه را میگیرد و احتمال لغزش قیمت را بالا میبرد.
تحلیلگر همین عدد را برای پیدا کردن روزهای غیرعادی هم به کار میبرد: اگر حجم یک روز چند برابر میانگین باشد، آن روز را برای بررسی خبر یا رویداد پشت آن علامت میزند.
اشتباه رایج: حجم بالا را با جهت قیمت یکی گرفتن
میانگین حجم روزانه فقط میگوید چقدر معامله شده، نه اینکه خریداران قویتر بودهاند یا فروشندگان. هر معامله یک خریدار و یک فروشنده دارد و حجم بالا بهتنهایی جهت ندارد؛ جهت را باید از رفتار قیمت و ابزارهایی مثل حجم صعودی و نزولی خواند.
این سنجه را نباید با ارزش معاملات روزانه یکی دانست. میانگین حجم روزانه تعداد واحدها را میشمارد، اما ارزش معاملات حاصلضرب حجم در قیمت است؛ سهم ارزان میتواند حجم بالا ولی ارزش معاملات کمی داشته باشد.
خلاصهٔ کاربردی
- میانگین حجم روزانه متوسط حجم معاملات هر روز در یک بازهٔ مشخص است.
- این عدد سنجهٔ ساده و رایج نقدشوندگی و ملاک سنجش اندازهٔ سفارش است.
- حجم بالا بهتنهایی جهت قیمت را نشان نمیدهد.
- در فارکس نقدی حجم متمرکز وجود ندارد و حجم تیکی جای آن را میگیرد.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
میانگین حجم روزانه را برای چند روز حساب میکنند؟
بازهٔ رایج ۲۰ یا ۳۰ روز معاملاتی است که تقریباً یک ماه بازار را پوشش میدهد، اما بسیاری از پلتفرمها بازهٔ سهماهه را هم نشان میدهند. انتخاب بازه به هدف تحلیل بستگی دارد.
آیا میانگین حجم روزانه برای فارکس هم معنا دارد؟
در فارکس نقدی دادهٔ حجم کل بازار منتشر نمیشود، پس این سنجه دقیق نیست. معاملهگران بهجای آن از حجم تیکی بروکر یا حجم قراردادهای آتی ارز در بورس CME استفاده میکنند.
منابع
- Corporate Finance Institute — Average Daily Trading Volume (ADTV)میانگین حجم روزانه بهعنوان جمع حجم روزانه تقسیم بر تعداد روزها در یک بازه، معمولاً ۲۰ یا ۳۰ روز و کاربرد آن در سنجش نقدشوندگی.
- Capital.com Glossary — Average daily trading volume definitionتعریف میانگین حجم روزانه و نقش آن بهعنوان ملاک مقایسهٔ حجم امروز با حالت عادی.