تعریف دقیق
Corporate Finance Institute همبستگی منفی را رابطهای میان دو متغیر تعریف میکند که در آن یکی بالا میرود و دیگری پایین میآید. در زبان آمار، این رابطه با علامت ضریب همبستگی شناخته میشود: هر عدد کوچکتر از صفر تا ۱- همبستگی منفی است و ۱- یعنی حرکت مخالف کامل.
نکتهٔ کلیدی جدا کردن علامت از قدرت است. علامت منفی جهت رابطه را میگوید و فاصلهٔ عدد از صفر قدرت آن را. ضریب ۰٫۱- و ضریب ۰٫۹- هر دو منفیاند، ولی اولی تقریباً بیرابطه است و دومی رابطهٔ مخالف بسیار منظمی را نشان میدهد. The Motley Fool هم یادآوری میکند که این ضریب فقط رابطهٔ خطی را میسنجد.
در مدیریت سبد، داراییهایی که همبستگی منفی دارند ابزار کاهش نوسان کل سبد شمرده میشوند، چون زیان یکی میتواند با حرکت دیگری بخشی از جبران شود. ولی همبستگی منفی تاریخی ضمانتی برای آینده نیست.
سه سطح همبستگی منفی
- نزدیک صفر (مثلاً ۰٫۱-): رابطهٔ مخالف ضعیف و کماعتبار.
- میانه (حدود ۰٫۵-): گرایش روشن ولی با استثنای زیاد.
- نزدیک ۱-: حرکت مخالف تقریباً منظم.
مثال فرضی: سنجیدن ضریب در دو بازه
فرض کنید معاملهگری ضریب همبستگی بازدهی روزانهٔ دو دارایی را حساب میکند. در بازهٔ ششماهه عدد ۰٫۶- به دست میآید، ولی در بازهٔ یکماههٔ اخیر به ۰٫۱- رسیده است.
این یعنی علامت هنوز منفی است، ولی قدرت رابطه افت کرده و تکیه بر آن برای پوشش ریسک دیگر به اندازهٔ قبل معنا ندارد.
اشتباه رایج: هر علامت منفی را رابطهٔ قوی دانستن
بسیاری فقط به علامت ضریب نگاه میکنند. ضریبی مثل ۰٫۰۵- عملاً به صفر نزدیک است و نباید آن را مبنای تصمیم قرار داد.
فرق این صفحه با «همبستگی معکوس» هم در کاربرد است: همبستگی منفی اصطلاحی آماری برای علامت ضریب است، در حالی که همبستگی معکوس بیشتر برای توصیف جفت داراییهایی به کار میرود که بازار آنها را مخالف هم میشناسد.
خلاصهٔ کاربردی
- همبستگی منفی یعنی ضریب همبستگی بین صفر و ۱-.
- علامت جهت رابطه را میگوید و فاصله از صفر قدرت آن را.
- ضریب منفی نزدیک صفر رابطهٔ قابل اتکایی نیست.
- همبستگی منفی گذشته برای آینده تعهدی نمیدهد.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
ضریب ۱- در بازار واقعی دیده میشود؟
بهندرت. در دادهٔ بازار، عددها معمولاً بین دو حد قرار میگیرند و ضریب کامل بیشتر در رابطههای ساختگی یا ریاضی دیده میشود.
برای محاسبهٔ همبستگی منفی از قیمت استفاده کنیم یا بازدهی؟
بسیاری از تحلیلگران بازدهی (تغییر درصدی) را به کار میبرند، چون قیمت خام دو دارایی با روند بلندمدت میتواند همبستگی گمراهکننده بسازد.
منابع
- Corporate Finance Institute — Negative Correlationهمبستگی منفی: افزایش یک متغیر با کاهش دیگری؛ کاربرد در تنوعبخشی سبد.
- The Motley Fool — Correlation Coefficientضریب همبستگی عددی بین ۱- و ۱+ برای جهت و قدرت رابطهٔ خطی دو متغیر.