تعریف دقیق
شناختهشدهترین نمونه ششم مه ۲۰۱۰ در بازار آمریکاست. به گزارش مشترک کارکنان SEC و CFTC، در بعدازظهر آن روز شاخصهای اصلی سهام در بازار آتی و نقدی که از پیش بیش از ۴ درصد افت کرده بودند، در چند دقیقه ۵ تا ۶ درصد دیگر سقوط کردند و تقریباً به همان سرعت برگشتند. گزارش یکی از محرکها را فروش خودکار ۷۵ هزار قرارداد ایمینی S&P 500 به ارزش حدود ۴٫۱ میلیارد دلار میداند.
بازار ارز هم نمونهٔ خودش را دارد. در هفتم اکتبر ۲۰۱۶ پوند در ساعتهای با نقدینگی پایین آغاز معاملات آسیا بهشدت در برابر دلار افت کرد و بخشی از آن را در همان روز بازپس گرفت. کمیتهٔ بازارهای بانک تسویهٔ بینالمللی (BIS) نتیجه گرفت که این رویداد علت واحدی نداشت و ترکیبی از عوامل، از جمله زمان نقدینگی پایین روز، واکنش به اخبار و سازوکارهای پوشش ریسک، آن را تشدید کرد.
وجه مشترک این رویدادها کمبود ناگهانی سفارش در یک سمت دفتر سفارش است. وقتی بازارسازها و الگوریتمها عقب میکشند، سفارشهای بازار و حد ضررهای پیدرپی با قیمتهایی دورتر و دورتر پر میشوند و افت خودش را تغذیه میکند.
مثال: اثر فلش کرش بر حد ضرر
فرض کنید معاملهگری روی یک جفتارز پوزیشن خرید دارد و حد ضررش را ۵۰ پیپ زیر قیمت گذاشته است. در یک فلش کرش، قیمت در دو دقیقه ۳۰۰ پیپ پایین میرود و بعد بیشتر مسیر را برمیگردد.
حد ضرر عادی در چنین لحظهای با نخستین قیمت در دسترس اجرا میشود که ممکن است بسیار پایینتر از سطح تعیینشده باشد؛ یعنی لغزش قیمت زیاد. پوزیشن او با زیانی بیش از برنامه بسته شده است. اندازهٔ پوزیشن کوچکتر و اهرم کمتر از دفاعهای عملی در برابر این سناریوست.
اشتباه رایج: فلش کرش همان سقوط بازار است
سقوط بازار (Crash) معمولاً افتی شدید است که روزها یا هفتهها پایدار میماند و دلیل بنیادی دارد. فلش کرش در چند دقیقه رخ میدهد و بخش بزرگی از آن جبران میشود؛ مشکلش سازوکار بازار است، نه تغییر ارزش.
فلش کرش را با گپ آخر هفته هم اشتباه نگیرید؛ در گپ بازار بسته است و قیمت با فاصله باز میشود، ولی فلش کرش در ساعتهای باز بازار و با معاملههای واقعی رخ میدهد.
خلاصهٔ کاربردی
- فلش کرش سقوط چندثانیهای تا چنددقیقهای قیمت با بازگشت سریع است.
- علت اصلی کمبود ناگهانی نقدینگی است، نه تغییر ارزش بنیادی.
- ساعتهای با نقدینگی پایین خطر آن را بالاتر میبرند.
- حد ضرر عادی در فلش کرش ممکن است با لغزش زیاد اجرا شود.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
آیا میتوان فلش کرش را پیشبینی کرد؟
نه بهطور مشخص. فقط میتوان شرایطی را که خطرش را بالا میبرد شناخت: ساعتهای با نقدینگی پایین، تعطیلات، پیش و پس از خبرهای مهم و بازارهای کمعمق.
پس از رویداد ۲۰۱۰ چه تغییری رخ داد؟
نهادهای ناظر آمریکا سازوکارهایی مثل توقف موقت معامله در نوسان شدید سهام منفرد را گسترش دادند. این ابزارها خطر را کم میکنند، ولی آن را از میان نمیبرند.
منابع
- CFTC & SEC — Findings Regarding the Market Events of May 6, 2010 (Staff Report)گزارش مشترک کارکنان دو نهاد: شاخصهای اصلی که از پیش بیش از ۴ درصد افت داشتند، در چند دقیقه ۵ تا ۶ درصد دیگر افت کردند و بهسرعت برگشتند؛ فروش خودکار ۷۵ هزار قرارداد ایمینی S&P 500 به ارزش حدود ۴٫۱ میلیارد دلار از محرکها بود.
- BIS Markets Committee — The sterling 'flash event' of 7 October 2016بررسی افت تند پوند در ساعتهای آغاز معاملات آسیا؛ نتیجه: علت واحدی نداشت و ترکیبی از عوامل، از جمله زمان نقدینگی پایین روز، آن را تشدید کرد.