تعریف دقیق
در سبد ارزی هر ارز وزنی دارد که سهم آن را در عدد نهایی تعیین میکند. وزنها معمولاً بر پایهٔ معیارهای اقتصادی مثل سهم کشور در صادرات جهانی یا حجم مبادلهٔ دوجانبه انتخاب میشوند. وقتی یک ارز در برابر سبد سنجیده میشود، اثر حرکت تکجفتها کم میشود و تصویر عمومیتری از قدرت آن ارز به دست میآید.
شناختهشدهترین نمونه، حق برداشت ویژه (SDR) صندوق بینالمللی پول است. طبق بیانیهٔ صندوق دربارهٔ بازبینی ارزشگذاری SDR در سال ۲۰۲۲، این سبد از پنج ارز ساخته شده است: دلار آمریکا با وزن ۴۳٫۳۸ درصد، یورو ۲۹٫۳۱، یوان چین ۱۲٫۲۸، ین ژاپن ۷٫۵۹ و پوند انگلیس ۷٫۴۴ درصد. صندوق این ترکیب را معمولاً هر پنج سال بازبینی میکند.
شاخص دلار آمریکا (DXY) نمونهٔ آشنای دیگری برای معاملهگران است که ارزش دلار را در برابر سبدی از شش ارز اصلی میسنجد. برخی بانکهای مرکزی هم نرخ ارز ملی خود را به جای یک ارز، به سبدی از ارزهای شریکان اقتصادی میخکوب یا مدیریت میکنند تا نوسان یک ارز خارجی کمتر به اقتصادشان منتقل شود.
مثال: سنجش قدرت یورو با سبد
فرض کنید یورو در یک هفته در برابر دلار بالا رفته ولی در برابر فرانک سوئیس و ین پایین آمده است. نگاه به نمودار EUR/USD بهتنهایی این تصور را میسازد که یورو قوی شده است.
تحلیلگری که ارزش یورو را در برابر سبدی وزندار از ارزهای اصلی دنبال میکند، میبیند حرکت EUR/USD بیشتر از ضعف دلار آمده تا قدرت یورو. این تمایز در انتخاب جفتارز برای تحلیل اهمیت دارد.
اشتباه رایج: سبد ارزی را با سبد دارایی یکی گرفتن
سبد ارزی فقط از ارزها ساخته میشود و هدفش سنجش یا تعیین نرخ است، نه سرمایهگذاری متنوع. سبد دارایی ممکن است سهام، اوراق و کالا را هم در بر بگیرد.
اشتباه دوم این است که وزنهای یک سبد را ثابت بدانیم. وزن ارزهای SDR در هر بازبینی میتواند تغییر کند و سبدهای وزندار بانکهای مرکزی هم بهروزرسانی دورهای دارند.
خلاصهٔ کاربردی
- سبد ارزی ارزش چند ارز را با وزن مشخص در یک عدد جمع میکند.
- SDR صندوق بینالمللی پول سبدی از پنج ارز است.
- شاخص دلار ارزش دلار را در برابر شش ارز اصلی میسنجد.
- سنجش یک ارز در برابر سبد، اثر حرکت تکجفتها را کم میکند.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
سبد ارزی چه کاربردی برای معاملهگر فارکس دارد؟
کمک میکند بفهمد حرکت یک جفتارز از قدرت ارز پایه آمده یا از ضعف ارز مظنه. شاخصهایی مثل شاخص دلار نمونهٔ عملی این سنجشاند و تصویر کلیتری از یک ارز میدهند.
میخکوب کردن ارز به سبد چه فرقی با میخکوب به یک ارز دارد؟
در میخکوب به یک ارز، نرخ ملی همهٔ نوسان آن ارز را دنبال میکند. در میخکوب به سبد، اثر نوسان هر ارز به اندازهٔ وزنش در سبد است و نرخ ملی پایدارتر میماند.
منابع
- IMF Press Release No. 22/153 — IMF Board Concludes SDR Valuation Review (14 May 2022)سبد SDR از پنج ارز با وزنهای تازه از اوت ۲۰۲۲: دلار آمریکا ۴۳٫۳۸، یورو ۲۹٫۳۱، یوان ۱۲٫۲۸، ین ۷٫۵۹ و پوند ۷٫۴۴ درصد.
- IMF Policy Paper (2022) — Review of the Method of Valuation of the SDRروش وزندهی ارزهای سبد SDR بر پایهٔ صادرات و شاخصهای مالی و بازبینی پنجسالهٔ ترکیب سبد.
- FOREX.com — What is the Dollar Index?شاخص دلار در برابر سبد شش ارز با وزن حدود ۵۷٫۶ درصدی یورو.