تریدپدیادانشنامهٔ تریدآکا
فارکس‌پدیا · اقتصاد کلان و تحلیل بنیادی

شاخص قیمت مصرف‌کننده (Consumer Price Index یا CPI) چیست؟ (Consumer Price Index (CPI))

شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) میانگین تغییر قیمت‌هایی را که مصرف‌کنندگان شهری برای سبدی نماینده از کالاها و خدمات می‌پردازند در طول زمان می‌سنجد و پرکاربردترین معیار ماهانهٔ تورم آمریکاست.

به‌روزرسانی: نام‌های دیگر: CPI، Consumer Price Index، شاخص CPI، تورم مصرف‌کننده، CPI-U، CPI هسته، Core CPI
نام انگلیسی
Consumer Price Index (CPI)
مخفف
CPI
بخش
فارکس‌پدیا
موضوع
اقتصاد کلان و تحلیل بنیادی

تعریف دقیق

در آمریکا این شاخص را ادارهٔ آمار کار (BLS) هر ماه منتشر می‌کند. به گفتهٔ پرسش‌وپاسخ رسمی همین اداره، نسخهٔ اصلی یعنی CPI-U بیش از ۹۰ درصد جمعیت آمریکا را پوشش می‌دهد و نسخهٔ CPI-W که فقط خانوارهای مزدبگیر و کارکنان دفتری را می‌سنجد حدود ۳۰ درصد جمعیت را. BLS هر ماه قیمت حدود ۸۰ هزار قلم را ثبت می‌کند و آن‌ها را در بیش از ۲۰۰ دسته و هشت گروه اصلی می‌چیند.

مالیات بر درآمد و اقلام سرمایه‌گذاری مثل سهام، اوراق قرضه و املاک در سبد CPI نیستند. BLS شاخصی هم با عنوان «همهٔ اقلام بجز غذا و انرژی» منتشر می‌کند که در بازار به CPI هسته (Core CPI) معروف است؛ چون قیمت غذا و انرژی پرنوسان است، بسیاری از تحلیلگران روند زیرین تورم را از همین نسخه می‌خوانند.

برای معامله‌گر ارز، CPI یکی از پراثرترین ردیف‌های تقویم اقتصادی است، چون تورم مستقیم به تصمیم نرخ بهرهٔ بانک مرکزی وابسته است. با این حال هدف رسمی ۲ درصدی فدرال رزرو بر پایهٔ شاخص دیگری به نام PCE تعریف شده است، نه CPI.

عددهایی که در گزارش CPI خوانده می‌شود

  • تغییر ماهانه: نسبت به ماه قبل
  • تغییر سالانه: نسبت به همان ماه در سال قبل
  • همین دو عدد برای CPI هسته، بدون غذا و انرژی

مثال: عدد هسته بالاتر از انتظار

فرض کنید CPI هستهٔ ماهانهٔ آمریکا کمی بالاتر از پیش‌بینی میانهٔ تحلیلگران منتشر شود. بازار این را نشانهٔ ماندگاری تورم می‌خواند، احتمال ماندن نرخ بهره در سطح بالا برای مدتی طولانی‌تر را بیشتر قیمت‌گذاری می‌کند و دلار در دقیقه‌های پس از انتشار در برابر ارزهای اصلی قوی می‌شود.

حالا فرض کنید هم‌زمان CPI کل به خاطر افت قیمت سوخت پایین‌تر از انتظار باشد. تصویر دوگانه می‌شود و حرکت اولیه ممکن است در هر دو جهت رخ دهد تا بازار تصمیم بگیرد کدام عدد برای بانک مرکزی مهم‌تر است.

اشتباه رایج: CPI همان معیار تورم فدرال رزرو است

فدرال رزرو هدف ۲ درصدی خود را بر اساس شاخص PCE تعریف کرده است که ادارهٔ تحلیل اقتصادی (BEA) منتشر می‌کند و پوشش و وزن‌دهی متفاوتی دارد. پس هر عدد CPI بالاتر از ۲ درصد به‌خودی‌خود به این معنا نیست که هدف فدرال رزرو از دست رفته است؛ دو شاخص معمولاً هم‌جهت‌اند، اما یکی نیستند.

CPI را با PPI هم یکی نگیرید: PPI قیمت‌ها را از دید تولیدکننده می‌سنجد و CPI از دید مصرف‌کننده.

خلاصهٔ کاربردی

  • CPI تغییر قیمت سبد مصرفی خانوارهای شهری را ماهانه می‌سنجد.
  • CPI هسته غذا و انرژی را کنار می‌گذارد و روند زیرین را بهتر نشان می‌دهد.
  • واکنش بازار به فاصلهٔ عدد واقعی با پیش‌بینی است، نه به خود عدد.
  • در ساعت انتشار، اسپرد بیشتر و لغزش قیمت محتمل‌تر است.

اصطلاحات مرتبط

برای یادگیری عمیق‌تر

پرسش‌های رایج

CPI آمریکا هر چند وقت یک بار منتشر می‌شود؟

ماهانه. تاریخ و ساعت هر انتشار در تقویم سالانهٔ ادارهٔ آمار کار آمریکا اعلام می‌شود و در تقویم اقتصادی هم دیده می‌شود.

چرا بازار به CPI هسته توجه بیشتری دارد؟

چون غذا و انرژی پرنوسان‌اند و کنار گذاشتنشان روند پایدار تورم را روشن‌تر نشان می‌دهد؛ تصمیم نرخ بهره به همین روند حساس‌تر است.

منابع

  1. U.S. Bureau of Labor Statistics — Consumer Price Index: Frequently Asked QuestionsCPI میانگین تغییر قیمت سبد نمایندهٔ کالا و خدمات مصرف‌کننده را می‌سنجد و ماهانه منتشر می‌شود؛ CPI-U بیش از ۹۰ درصد و CPI-W حدود ۳۰ درصد جمعیت آمریکا را پوشش می‌دهد؛ حدود ۸۰ هزار قلم در ماه در بیش از ۲۰۰ دسته و هشت گروه اصلی؛ مالیات بر درآمد و اقلام سرمایه‌گذاری بیرون‌اند؛ شاخص «همهٔ اقلام بجز غذا و انرژی» برای تورم هسته.
  2. Federal Reserve Bank of St. Louis, Open Vault — The Fed's Inflation Target: Why 2 Percent? (2019)تعریف تورم به‌عنوان حرکت عمومی و پایدار رو به بالای قیمت‌ها و سنجش آن با درصد تغییر سالانهٔ شاخص؛ هدف ۲ درصدی کمیتهٔ بازار باز بر پایهٔ PCE کل، رسماً از ژانویهٔ ۲۰۱۲؛ سه دلیل هدف مثبت به‌جای صفر: سوگیری اندازه‌گیری، جای کاهش نرخ در رکود و پرهزینه‌تر بودن تورم منفی.
  3. U.S. Bureau of Labor Statistics — Release Calendar 2026زمان انتشار گزارش وضعیت اشتغال (Employment Situation) و دیگر گزارش‌های ادارهٔ آمار کار.
دوره‌های آموزش تریدآکا

دورهٔ بعدی یادگیری‌ات را پیدا کن

دوره‌ها را ببین، سبک‌ها را مقایسه کن و آموزش مناسب خودت را انتخاب کن.

مشاهده همه دوره‌ها
ادامهٔ مسیر تو

قدم بعدی را انتخاب کن

مسیر یادگیریت را پیدا کن

راهنمای شروع، انتخاب سبک و ترتیب یادگیری دوره‌ها را متناسب با هدفت ببین.

دیدن مسیر یادگیری

سبک معامله‌گریت را بشناس

با تست Trader DNA، الگوی تصمیم‌گیری و سبک‌های نزدیک‌تر به خودت را بشناس.

شناخت DNA معاملاتی

مقایسهٔ پلن‌ها

پوشش دوره‌ها و شرایط اشتراک طلایی و الماس را کنار هم مقایسه کن.