تعریف دقیق
توکن کردن یعنی ثبت یک دارایی یا ادعای مالی به شکل توکن روی دفتر کل توزیعشده. در مورد سهام، دو ساختار اصلی دیده میشود. در ساختار پشتوانهدار، شرکت یا امینی سهم واقعی را نگه میدارد و توکن ادعایی بر آن است. در ساختار مشتقه یا مصنوعی، توکن فقط قیمت سهم را دنبال میکند و پشتش سهمی برای دارنده نگهداری نمیشود. حقوق خریدار در این دو فرق اساسی دارد.
ناظران بازار سرمایه دقیقاً روی همین ابهام انگشت گذاشتهاند. به گزارش Finance Magnates، ESMA در سپتامبر ۲۰۲۵ هشدار داد این توکنها اغلب حقوق واقعی سهامداری مثل حق رأی یا سود سهام نمیدهند و ممکن است خریدار درک نادرستی از داراییاش داشته باشد. IOSCO هم در گزارش ۱۱ نوامبر ۲۰۲۵ از ابهام سرمایهگذار دربارهٔ مالکیت دارایی پایه، ریسک طرف مقابل صادرکنندهٔ ثالث و سرریز ریسک از بازار رمزارز نوشت.
فدراسیون جهانی بورسها هم در اوت ۲۰۲۵ در نامهای به ناظران نوشت این محصولات «شبیه» سهام عرضه میشوند اما حمایتهای بازار سنتی را ندارند. در آمریکا، هستر پیرس از اعضای کمیسیون بورس گفته است اوراق توکنیزه، از جمله سهام، همچنان باید از قوانین اوراق بهادار پیروی کنند.
پرسشهای پیش از خرید
- آیا سهم واقعی نزد امین نگهداری میشود؟
- حق رأی و سود سهام به دارنده میرسد؟
- صادرکننده کیست و اگر ورشکست شود چه میشود؟
- توکن در چه ساعتهایی و کجا قابلمعامله است؟
مثال: توکن یک سهم فناوری آمریکایی
فرض کنید پلتفرمی توکنی عرضه میکند که قیمت سهم یک شرکت بزرگ فناوری آمریکایی را دنبال میکند. خریدار در ظاهر سهم آن شرکت را دارد و نمودار توکن هم با سهم حرکت میکند.
اما اگر شرایط محصول را بخواند، ممکن است ببیند صادرکننده یک شرکت ثالث است، توکن حق رأی ندارد و فقط قیمت را بازتاب میدهد. در این حالت ریسک او به سلامت صادرکننده و قواعد بازخرید توکن هم وابسته است، نه فقط به عملکرد شرکت.
اشتباه رایج: خرید سهام توکنیزه یعنی سهامدار شدن
سهامدار کسی است که نامش، مستقیم یا از طریق کارگزار و امین، در دفاتر مالکیت سهم ثبت شده است. دارندهٔ بسیاری از توکنهای سهام فقط طلبی از صادرکننده یا قراردادی روی قیمت دارد.
سهام توکنیزه را با دارایی مصنوعی هم کاملاً یکی ندانید؛ نسخهٔ پشتوانهدار آن به سهم واقعی وصل است، اما نسخهٔ مشتقه عملاً یک دارایی مصنوعی با نام سهم است.
خلاصهٔ کاربردی
- سهام توکنیزه توکنی است که قیمت سهم یک شرکت را دنبال میکند.
- ساختار پشتوانهدار و مشتقه حقوق خریدار را کاملاً متفاوت میکنند.
- ESMA و IOSCO دربارهٔ ابهام مالکیت و حقوق سهامداری هشدار دادهاند.
- پیش از خرید، صادرکننده، امین و حقوق دارنده را بررسی کنید.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
سهام توکنیزه سود سهام میدهد؟
بستگی به ساختار دارد. ESMA هشدار داده که بسیاری از این توکنها حق سود سهام یا رأی نمیدهند؛ برخی صادرکنندهها معادل سود را بهصورت جداگانه پرداخت میکنند.
قیمت توکن همیشه با قیمت سهم برابر است؟
نه لزوماً. خارج از ساعت بورس، در بازار کمنقد یا هنگام مشکل صادرکننده، قیمت توکن ممکن است از قیمت سهم فاصله بگیرد.
منابع
- Finance Magnates (2025) — EU Watchdog Warns Tokenized Stocks Could Mislead Investorsهشدار ESMA در سپتامبر ۲۰۲۵ به نقل از ناتاشا کازناو: سهام توکنیزه اغلب حق رأی یا سود سهام نمیدهد و ممکن است خریدار بد بفهمد چه دارد.
- Finance Magnates (2025) — IOSCO Highlights Spill-Over Risks as Tokenized Assets Reach Mainstream Financeگزارش IOSCO در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۵: ابهام سرمایهگذار دربارهٔ مالکیت دارایی پایه یا فقط توکن، ریسک طرف مقابل صادرکنندهٔ ثالث و سرریز از بازار رمزارز.
- Cointelegraph (2025) — Global regulators crackdown on tokenized stocks (WFE letter)نامهٔ فدراسیون جهانی بورسها در اوت ۲۰۲۵: سهام توکنیزه شبیه سهام عرضه میشود اما حمایتهای بازار سنتی را ندارد؛ هستر پیرس: اوراق توکنیزه هم باید از قانون اوراق بهادار پیروی کنند.