تعریف دقیق
عنوان متن پایهٔ بیتکوین «سیستم پول الکترونیکی همتا به همتا» است. ایدهٔ آن این بود که پرداخت آنلاین بدون بانک واسط از یک نفر به نفر دیگر برسد و بهجای اعتماد به یک نهاد، شبکه با اثبات رمزنگاری درستی تراکنش را تأیید کند. در این معنا هر انتقال روی بلاکچین همتا به همتاست.
معنای دوم بازار P2P صرافیهاست. کاربران آگهی خرید یا فروش میگذارند و قیمت و روش پرداخت را خودشان تعیین میکنند. وقتی خریدار سفارش را باز میکند، ارز دیجیتال فروشنده به حساب امانی موقت (اسکرو) میرود و تا تأیید پرداخت همانجا میماند. پرداخت پول رسمی اما بیرون از صرافی و مستقیم بین دو نفر انجام میشود.
همین ساختار جای ریسک را نشان میدهد. راهنمای بایننس دربارهٔ کلاهبرداریهای P2P به رسید جعلی، برگشت پرداخت (چارجبک)، ادعای واریز اشتباه و استفاده از فروشندهٔ بیخبر بهعنوان واسطهٔ پول کلاهبرداری اشاره میکند.
قاعدههای پایهٔ امنیت در بازار P2P
- ارز را فقط پس از دیدن کامل مبلغ در حساب خودتان آزاد کنید، نه با تصویر رسید
- نام صاحب حساب پرداختکننده را با نام حساب صرافی تطبیق دهید
مثال: رسیدی که پول نبود
فروشندهای در اروپا آگهی فروش استیبلکوین گذاشته است. خریدار سفارش را باز میکند و پس از چند دقیقه تصویری از رسید انتقال بانکی میفرستد و با عجله میخواهد ارز آزاد شود. فروشنده حساب بانکیاش را بررسی میکند و واریزی نمیبیند. او منتظر میماند و معلوم میشود رسید ساختگی بوده است.
در نمونهٔ دیگر پول واقعاً میرسد، اما از حسابی به نام فردی دیگر. اگر فروشنده ارز را آزاد کند، ممکن است صاحب واقعی حساب بعدها پرداخت را پس بگیرد و فروشنده هم ارز و هم پول را از دست بدهد. معیار در هر دو حالت موجودی و نام در حساب خود فروشنده است، نه حرف طرف مقابل.
تفاوت P2P با صرافی غیرمتمرکز
بازار P2P صرافیها را با صرافی غیرمتمرکز یکی ندانید. در صرافی غیرمتمرکز، قرارداد هوشمند دو توکن را روی بلاکچین با هم مبادله میکند و هر دو طرف روی زنجیره تسویه میشوند. در P2P صرافی، یک طرف پول رسمی است که بیرون از زنجیره منتقل میشود و معامله به اسکروی متمرکز صرافی و احراز هویت کاربران تکیه دارد.
خلاصهٔ کاربردی
- P2P در بلاکچین یعنی انتقال مستقیم و در صرافی یعنی خرید و فروش رمزارز با پول رسمی میان کاربران.
- در بازار P2P صرافی، اسکرو ارز را نگه میدارد اما پرداخت پول رسمی بیرون از صرافی است.
- رسید جعلی، چارجبک و پرداخت از حساب شخص ثالث ریسکهای اصلیاند.
- ارز را فقط پس از دیدن کامل پول در حساب خودتان و تطبیق نام آزاد کنید.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
آیا معامله در بازار P2P امن است؟
اسکرو ارز فروشنده را نگه میدارد، اما پرداخت پول رسمی بیرون از صرافی است. امنیت به تطبیق نام و دیدن کامل مبلغ بستگی دارد.
اسکرو در P2P چه میکند؟
پس از باز شدن سفارش، ارز فروشنده موقتاً قفل میشود تا جای دیگری فروخته نشود و پس از تأیید پرداخت به خریدار برسد.
منابع
- Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System (2008)متن پایهٔ بیتکوین: پرداخت همتا به همتا، امضای دیجیتال و زنجیرهٔ بلاکها.
- Binance Blog — 6 Bitcoin Scams To Avoid When Using P2Pانتقال ارز فروشنده به اسکروی موقت پس از ثبت سفارش؛ کلاهبرداریهای رسید جعلی، چارجبک، ادعای واریز اشتباه و استفاده از فروشندهٔ بیخبر؛ آزاد کردن ارز فقط پس از دیدن کامل مبلغ در حساب و تطبیق نام.
- NIST IR 8202 — Blockchain Technology Overview (2018)مرور فنی بلاکچین: کلیدها، کیف پول، فورک و اجماع.