تعریف دقیق
بیتکوین تازه فقط از راه پاداش بلاک ساخته میشود: ماینری که بلاک بعدی را میسازد، مقدار مشخصی بیتکوین تازه بهاضافهٔ کارمزد تراکنشها دریافت میکند. قاعدهٔ شبکه این است که این پاداش پس از هر ۲۱۰ هزار بلاک نصف شود؛ با زمان متوسط حدود ده دقیقه برای هر بلاک، این فاصله تقریباً چهار سال طول میکشد. نتیجهٔ این کاهش پلکانی، سقف کل عرضه است که به ۲۱ میلیون بیتکوین محدود میشود.
پاداش در آغاز ۵۰ بیتکوین بود و نخستین هاوینگ در سال ۲۰۱۲ آن را به ۲۵ رساند. هاوینگهای بعدی در ۲۰۱۶ و ۲۰۲۰ انجام شد و چهارمین هاوینگ در آوریل ۲۰۲۴ با استخراج بلاک ۸۴۰٬۰۰۰ پاداش را از ۶٫۲۵ به ۳٫۱۲۵ بیتکوین کاهش داد. طبق همین گزارش، این روند تا حدود سال ۲۱۴۰ ادامه دارد و پس از آن درآمد ماینرها فقط از کارمزد تراکنشها خواهد بود.
هاوینگ دو اثر مستقیم دارد: سرعت ورود بیتکوین تازه به بازار را کم میکند و درآمد ماینرها بر حسب بیتکوین را نصف میکند. ماینرهایی که هزینهٔ برق و تجهیزاتشان بالاست ممکن است پس از هاوینگ زیانده شوند و از شبکه خارج شوند.
آنچه در هاوینگ تغییر میکند و آنچه نمیکند
- تغییر میکند: پاداش هر بلاک تازه و نرخ ساخت بیتکوین جدید
- تغییر نمیکند: موجودی کیف پولها و بیتکوینهایی که پیشتر ساخته شدهاند
- تغییر نمیکند: سقف کل عرضه که از ابتدا در کد تعیین شده است
مثال: درآمد یک ماینر فرضی
فرض کنید یک شرکت ماینینگ در آمریکای شمالی پیش از هاوینگ ۲۰۲۴ بهطور میانگین روزی چند بلاک کامل استخراج میکرده است. با همان توان پردازشی، پس از بلاک ۸۴۰٬۰۰۰ پاداش هر بلاک از ۶٫۲۵ به ۳٫۱۲۵ بیتکوین رسید؛ یعنی درآمد بیتکوینی پاداش نصف شد، در حالی که هزینهٔ برق تغییری نکرده بود.
این شرکت باید کارایی تجهیزات را بالا ببرد یا برق ارزانتر پیدا کند؛ همین فشار هزینه هاوینگ را در تحلیلهای بازار پررنگ میکند.
اشتباه رایج: هاوینگ یعنی رشد قطعی قیمت
هاوینگ فقط عرضهٔ تازه را کم میکند؛ قیمت از برخورد عرضه و تقاضا ساخته میشود و تقاضا به عوامل زیادی، از نرخ بهره تا مقررات و جریان سرمایهٔ نهادی، بستگی دارد. چون تاریخ هاوینگ از قبل معلوم است، بازار ممکن است بخشی از اثرش را پیشاپیش در قیمت لحاظ کند.
تعداد هاوینگهای گذشته هم برای نتیجهگیری آماری بسیار کم است؛ الگوی چند چرخهٔ قبلی لزوماً تکرار نمیشود.
خلاصهٔ کاربردی
- هاوینگ پس از هر ۲۱۰ هزار بلاک پاداش ماینرها را نصف میکند.
- چهارمین هاوینگ در آوریل ۲۰۲۴ پاداش را به ۳٫۱۲۵ بیتکوین رساند.
- هاوینگ عرضهٔ تازه را کم میکند، نه موجودی کیف پولها را.
- اثر هاوینگ بر قیمت قطعی نیست و با عوامل دیگر بازار ترکیب میشود.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
هاوینگ بعدی کی است؟
هاوینگ با شمارهٔ بلاک تعیین میشود، نه تاریخ تقویمی. هاوینگ بعدی ۲۱۰ هزار بلاک پس از بلاک ۸۴۰٬۰۰۰ رخ میدهد و زمان دقیقش به سرعت واقعی ساخته شدن بلاکها بستگی دارد.
آیا رمزارزهای دیگر هم هاوینگ دارند؟
برخی شبکههایی که از کد بیتکوین الهام گرفتهاند، مثل لایتکوین، سازوکار مشابهی دارند. بسیاری از شبکهها اما قاعدهٔ عرضهٔ کاملاً متفاوتی دارند.
منابع
- Blockstream Help — What is the Bitcoin halving?نصف شدن پاداش بلاک پس از هر ۲۱۰ هزار بلاک و سقف ۲۱ میلیون بیتکوین.
- Cointelegraph (2024) — Bitcoin halving 2024 completion confirmedهاوینگ چهارم با بلاک ۸۴۰٬۰۰۰؛ پاداش از ۶٫۲۵ به ۳٫۱۲۵ بیتکوین؛ هاوینگهای ۲۰۱۲، ۲۰۱۶ و ۲۰۲۰ و ادامه تا حدود ۲۱۴۰.
- Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System (2008)متن پایهٔ بیتکوین: پرداخت همتا به همتا، امضای دیجیتال و زنجیرهٔ بلاکها.