تعریف دقیق
سایتهای داده مثل CoinMarketCap سه عدد عرضه را کنار هم نشان میدهند. حداکثر عرضه در تعریف این سایت دقیقترین تخمین موجود از بیشترین تعداد کوینی است که در طول عمر رمزارز وجود خواهد داشت. این عدد با کل عرضه، یعنی کوینهای موجود امروز منهای سوختهها و با عرضهٔ در گردش، یعنی بخشی که واقعاً در بازار دستبهدست میشود، فرق دارد.
مشهورترین نمونه بیتکوین است. بنا بر ethereum.org سقف ۲۱ میلیون واحدی بیتکوین را خود پروتکل اعمال میکند، و Cointelegraph توضیح میدهد که با نصف شدن پاداش بلاک در هر هاوینگ، رسیدن به این سقف حدود سال ۲۱۴۰ پیشبینی میشود. در مقابل، اتر سقف ثابت ندارد؛ صدور آن تابع قواعد پروتکل است و بهروزرسانی EIP-1559 بخشی از کارمزدها را میسوزاند، طوری که در دورههای پرترافیک ممکن است سوخت از صدور بیشتر شود.
در پروژههای تازه، حداکثر عرضه معمولاً در قرارداد هوشمند یا سند توکنومیکس تعیین میشود؛ برای مثال Coinbase حداکثر عرضهٔ آوالانچ را ۷۲۰ میلیون توکن ذکر میکند. اما سقفی که فقط در سند آمده و در کد قفل نشده، ممکن است با رأی حاکمیتی یا بهروزرسانی قرارداد تغییر کند.
سه حالت رایج سقف عرضه
- سقف سخت در پروتکل، مثل ۲۱ میلیون بیتکوین
- بی سقف، با صدور کنترلشده و سوزاندن، مثل اتر
- سقف اعلامشده در قرارداد یا سند پروژه که ممکن است با حاکمیت تغییر کند
مثال: دو توکن با سقف یکسان
فرض کنید دو پروژهٔ فرضی هر کدام حداکثر عرضهٔ یک میلیارد توکن دارند. در اولی بیشتر توکنها در گردش است و در دومی فقط بخش کوچکی، و بقیه طبق جدول آزادسازی در چند سال آینده به بازار میآید. سقف هر دو یکی است، اما دارندهٔ پروژهٔ دوم با رقیقشدن بسیار بیشتری روبهروست.
همینجا ارزش رقیقشدهٔ کامل به کار میآید: قیمت ضرب در حداکثر عرضه نشان میدهد اگر همهٔ توکنها آزاد شوند، بازار با چه ارزش کلی سروکار دارد.
اشتباه رایج: سقف ثابت یعنی کمیابی و ارزش
سقف عرضه فقط میگوید عرضه از چه عددی بالاتر نمیرود؛ دربارهٔ تقاضا چیزی نمیگوید. توکنی با سقف کوچک ولی بیکاربرد ممکن است خریداری نداشته باشد، و نبود سقف هم اگر صدور تازه شفاف باشد لزوماً نشانهٔ ضعف نیست.
حداکثر عرضه را با کل عرضه هم یکی نگیرید: کل عرضه آن چیزی است که امروز ساخته شده و حداکثر عرضه آن چیزی است که در آینده میتواند وجود داشته باشد.
خلاصهٔ کاربردی
- حداکثر عرضه سقف تعداد واحدهایی است که یک رمزارز در کل عمرش خواهد داشت.
- بیتکوین سقف ۲۱ میلیونی در پروتکل دارد؛ اتر سقف ثابت ندارد و با صدور و سوزاندن تنظیم میشود.
- فاصلهٔ عرضهٔ در گردش تا حداکثر عرضه، اندازهٔ رقیقشدن احتمالی را نشان میدهد.
- سقف عرضه بهتنهایی ارزش نمیسازد؛ کاربرد و تقاضا هم لازم است.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
آیا حداکثر عرضهٔ یک توکن قابل تغییر است؟
اگر سقف در منطق پروتکل یا قراردادی غیرقابلتغییر نوشته شده باشد، تغییرش عملاً به اجماع گسترده یا فورک نیاز دارد. سقفی که فقط در سند آمده یا با کلید مدیر کنترل میشود، ممکن است با رأی حاکمیتی یا بهروزرسانی قرارداد عوض شود؛ کد را بررسی کنید.
چرا برخی سایتها برای یک رمزارز حداکثر عرضه نشان نمیدهند؟
چون آن رمزارز سقف ثابت ندارد یا پروژه سقفی اعلام نکرده است. در این حالت نرخ صدور سالانه و سازوکار سوزاندن را جداگانه بررسی کنید.
منابع
- CoinMarketCap — Frequently Asked Questions (supply definitions)عرضهٔ در گردش بهترین تخمین کوینهای در گردش بی کوینهای قفل، رزروشده یا غیرقابلفروش؛ کل عرضه کوینهای موجود منهای سوختههای قابلتأیید؛ حداکثر عرضه بیشترین کوینی که در عمر رمزارز وجود خواهد داشت.
- ethereum.org — Ethereum vs Bitcoinسقف ثابت ۲۱ میلیونی بیتکوین که پروتکل اعمال میکند؛ اتریوم سقف عرضهٔ ثابت ندارد و صدورش با قواعد پروتکل است؛ EIP-1559 بخشی از کارمزد را میسوزاند و در فعالیت زیاد سوخت ممکن است از صدور بیشتر شود.
- Cointelegraph — What is the crypto token supply? Circulating, maximum and total supplyکل عرضه برابر عرضهٔ در گردش بهعلاوهٔ کوینهای قفل در امانت؛ پاداش استیکینگ قفل و توکن پیشاستخراج در کل عرضه، نه در گردش؛ سوخته از هر دو بیرون؛ کوینهای گمشده و ساتوشی در گردش میمانند؛ سقف ۲۱ میلیون بیتکوین و رسیدن به آن حدود ۲۱۴۰؛ اتر بی سقف سخت.
- Coinbase Learn — Tokenomics 101توکنومیکس تحلیل ویژگیهای بنیادی رمزارز: ارزش بازار، عرضه، تورم یا کاهش تورم، توزیع، کاربرد، وستینگ و سوزاندن؛ حداکثر عرضهٔ ۷۲۰ میلیون AVAX؛ مثال ۱ دلار و ۱ میلیون در گردش با سقف ۵ میلیون؛ رقیقشدن ۱ درصد به ۰٫۵ درصد؛ قیمت YFI حدود ۸۰۰ میلیون برابر SHIB.
- Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System (2008)متن پایهٔ بیتکوین: پرداخت همتا به همتا، امضای دیجیتال و زنجیرهٔ بلاکها.