تعریف دقیق
فرمول ساده است: ارزش بازار بیتکوین تقسیم بر ارزش بازار کل ارزهای دیجیتال، ضرب در صد. ارزش بازار هر ارز هم حاصل ضرب قیمت در عرضهٔ در گردش است. پس دامیننس سهم ارزش است، نه قیمت؛ ممکن است قیمت بیتکوین بالا برود و دامیننسش پایین بیاید، اگر بقیهٔ بازار سریعتر رشد کرده باشد.
این عدد را سایتهای داده مثل CoinMarketCap و CoinGecko منتشر میکنند و در TradingView با نماد CRYPTOCAP:BTC.D مثل یک نمودار معمولی قابل تحلیل است. عددی که میبینید به «مخرج کسر» بستگی دارد: هر سایت فهرست متفاوتی از ارزها را در کل بازار حساب میکند، برای همین دامیننس در دو سایت معمولاً کمی فرق دارد.
یک نکتهٔ مهم استیبلکوینهاست. ارزش بازار تتر و دیگر استیبلکوینها در مخرج حساب میشود، در حالی که این پولها برای رشد قیمت با بیتکوین رقابت نمیکنند. وقتی معاملهگران از همهٔ ارزها به استیبلکوین میروند، دامیننس بیتکوین ممکن است پایین بیاید بیآنکه آلتکوینها قوی شده باشند.
سه حالتی که دامیننس را تغییر میدهد
- بیتکوین سریعتر یا کندتر از بقیهٔ بازار رشد یا افت کند
- ارزش بازار استیبلکوینها بزرگ یا کوچک شود
- ارزهای تازه به فهرست ارائهدهندهٔ داده اضافه یا از آن حذف شوند
مثال: افت قیمت و رشد دامیننس
فرض کنید در یک هفتهٔ پرتنش، بیتکوین کمی افت میکند ولی بیشتر آلتکوینها افت بسیار بیشتری دارند. ارزش بازار بیتکوین کم شده، اما سهمش از کل بازار بیشتر شده؛ پس نمودار BTC.D صعودی است. کسی که فقط نمودار دامیننس را ببیند ممکن است فکر کند بیتکوین «قوی» بوده، در حالی که فقط کمتر از بقیه ضرر داده است.
برای همین دامیننس را همیشه کنار نمودار قیمت بیتکوین و کل ارزش بازار بخوانید تا بدانید تغییر سهم از کجا آمده است.
اشتباه رایج: افت دامیننس یعنی فصل آلتکوین
کاهش دامیننس فقط میگوید سهم بیتکوین کم شده، نه اینکه آن سهم به آلتکوینهای پرریسک رفته باشد. ممکن است سهم استیبلکوینها یا فقط اتریوم بزرگ شده باشد. فصل آلتکوین با شاخص جداگانهای سنجیده میشود که عملکرد تکتک آلتکوینها را با بیتکوین مقایسه میکند.
دامیننس بیتکوین را با «دامیننس بازار» بهطور کلی هم یکی ندانید: همین فرمول برای هر ارز دیگری، مثل اتریوم یا تتر، هم محاسبه میشود.
خلاصهٔ کاربردی
- دامیننس سهم ارزش بیتکوین از کل بازار است، نه قیمت آن.
- عدد دامیننس در سایتهای مختلف فرق دارد چون فهرست ارزهای حسابشده فرق دارد.
- استیبلکوینها در مخرج هستند و میتوانند تصویر را عوض کنند.
- دامیننس را همراه نمودار قیمت و کل ارزش بازار تفسیر کنید.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
پرسشهای رایج
BTC.D را کجا ببینم؟
در TradingView با نماد CRYPTOCAP:BTC.D و در صفحههای نمودار کل بازار CoinMarketCap و CoinGecko. اگر عددها کمی با هم فرق دارند، طبیعی است.
دامیننس بدون استیبلکوین چه فرقی دارد؟
در این نسخه، ارزش استیبلکوینها از مخرج کنار گذاشته میشود تا فقط رقابت بیتکوین با داراییهای پرنوسان دیده شود. عددش معمولاً بالاتر از دامیننس معمولی است.
منابع
- CryptoSlate — What Is Bitcoin Dominance and How To Read Its Chartفرمول BTC.D، اثر استیبلکوینها و تفاوت عدد در ارائهدهندهها.
- NIST IR 8202 — Blockchain Technology Overview (2018)مرور فنی بلاکچین: کلیدها، کیف پول، فورک و اجماع.