تعریف دقیق
در قرارداد آتی هر پوزیشن خرید یک پوزیشن فروش در برابر خود دارد. اگر پوزیشنی لیکوئید شود و بازار آنقدر تند حرکت کند که بستنش در بازار زیانی بیش از وثیقه بسازد، این کسری اول از صندوق بیمه پرداخت میشود. وبلاگ BitMEX مینویسد اگر سهم صندوق بیمه برای یک قرارداد به صفر برسد، ADL برای آن قرارداد فعال میشود.
شرط دقیق در صرافیها فرق دارد. در راهنمای Bybit یکی از شرطها این است که افت صندوق بیمهٔ یک جفت در ۸ ساعت گذشته به خط آستانهٔ تعیینشده برسد. انتخاب پوزیشنها بر پایهٔ بازده اهرمی است: پوزیشنهای سودده با اهرم بالاتر جلوتر صف میایستند. Bybit جایگاه هر پوزیشن را با چراغ نشان میدهد و پنج چراغ یعنی پوزیشن در ۲۰ درصد بالای صف است.
پوزیشن انتخابشده در قیمت ورشکستگی پوزیشن لیکوئیدشده بسته میشود، نه لزوماً قیمت جاری بازار. طبق Bybit صاحب پوزیشن کاهشیافته کارمزد میکر میپردازد، سفارشهای فعالش لغو میشود و پیام اطلاعرسانی میگیرد.
مثال فرضی: شورت سودده در یک ریزش تند
فرض کنید معاملهگری با اهرم بالا در قرارداد دائمی اتر پوزیشن فروش دارد و قیمت در چند دقیقه سقوط میکند. پوزیشنهای خرید زیادی لیکوئید میشوند، دفتر سفارش خالی شده و صندوق بیمهٔ آن قرارداد به آستانهٔ افت میرسد. پوزیشن این معاملهگر چون سودده و پراهرم است، در صدر صف قرار دارد.
صرافی بخشی از پوزیشن او را در برابر پوزیشنهای لیکوئیدشده میبندد. سود تا قیمت ورشکستگی به حسابش میآید، اما او دیگر آن بخش از پوزیشن را ندارد. اگر این شورت پوشش ریسک یک پوزیشن خرید جای دیگری بود، آن پوشش ناگهان شکسته است.
اشتباه رایج: ADL برای پوزیشن سودده بیخطر است
ADL زیان مستقیم نمیسازد، اما اختیار زمان خروج را از معاملهگر میگیرد. CoinGecko در گزارش ریزش اکتبر ۲۰۲۵ مینویسد ADL پوزیشنهای شورت سودده را بست و زیان پوزیشنهای خرید در استراتژیهای بیطرف از نظر جهت بیپوشش ماند.
ADL را با لیکوئید یکی ندانید. لیکوئید برای پوزیشنی است که وثیقهاش تمام شده؛ ADL برای پوزیشن سالمی است که طرف مقابل لیکوئیدشده را جذب میکند. Bybit میگوید کاهش اهرم رتبهٔ صف را پایین میآورد و بستن بخشی از پوزیشن فقط تعداد قراردادهای در معرض را کم میکند.
خلاصهٔ کاربردی
- ADL وقتی فعال میشود که صندوق بیمه نتواند کسری لیکوئیدها را بپوشاند.
- پوزیشنهای سودده با اهرم بالاتر زودتر انتخاب میشوند.
- بستن در قیمت ورشکستگی انجام میشود و میتواند پوشش ریسک را بشکند.
- کاهش اهرم جایگاه پوزیشن را در صف پایین میآورد.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
مقالههای مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
تمرین کن
پرسشهای رایج
از کجا بفهمم پوزیشنم در صف ADL کجاست؟
بسیاری از صرافیها در بخش پوزیشنها شاخص یا چراغ ADL نشان میدهند. در Bybit پنج چراغ یعنی پوزیشن در ۲۰ درصد بالای صف است و یک چراغ یعنی انتهای صف.
آیا صرافیهای غیرمتمرکز هم ADL دارند؟
بعضی پلتفرمهای قرارداد دائمی غیرمتمرکز هم برای جذب کسری لیکوئید سازوکار مشابهی دارند. جزئیات و شرطها در مستندات هر پلتفرم آمده و باید پیش از معامله خوانده شود.
منابع
- Bybit Help Center — Auto-Deleveraging (ADL) MechanismADL وقتی افت صندوق بیمهٔ یک جفت در ۸ ساعت به خط آستانه برسد؛ رتبهبندی بر پایهٔ بازده اهرمی و اولویت پوزیشن سودده؛ پنج چراغ یعنی ۲۰ درصد بالای صف؛ بستن در قیمت ورشکستگی؛ کارمزد میکر برای طرف ADL؛ کاهش اهرم رتبه را پایین میآورد.
- BitMEX Blog — BitMEX Insurance Fund: Your Questions Answeredصندوق بیمه زیان پوزیشنهای لیکوئیدشدهٔ تحویلگرفته را جذب میکند؛ خروج بهتر از قیمت ورشکستگی به صندوق اضافه میشود؛ هزینهٔ جاری صرافی را نمیپوشاند؛ اگر سهم یک قرارداد به صفر برسد ADL فعال میشود؛ حدود ۳۴٬۶۷۸ XBT در ۱۹ مارس ۲۰۲۰، اوج ۳۷٬۸۳۶ XBT در ۱۲ و ۱۳ مارس و بیشترین افت ۲٬۶۰۶ XBT در ۱۳ مارس.
- CoinGecko Learn — October 10 Crypto Crash Explainedریزش ۱۰ و ۱۱ اکتبر ۲۰۲۵: بیش از ۱۹ میلیارد دلار لیکوئید به نقل از Coinglass؛ ۶٫۹۳ میلیارد دلار در ۴۰ دقیقه از ۲۰:۵۰ UTC به نقل از Amberdata؛ اوپن اینترست نزدیک ۲۱۷ میلیارد دلار پیش از ریزش؛ نقش کراس مارجین، قطعی صرافیها و ADL پوزیشنهای شورت سودده.