وین ریت چیست؟ فرمول، نرخ سربهسر و محدودیتها
بسیاری از معاملهگران درصد معاملات سودده را مهمترین عدد کارنامهٔ خود میدانند و فرض میکنند هرچه بالاتر باشد، روش بهتر است. ولی روشی با درصد برد پایینتر میتواند از روشی با درصد برد بالاتر جلو بزند، چون اندازهٔ سود و زیان هر معامله در این عدد دیده نمیشود. این صفحه فرمول وین ریت، حد سربهسر آن و جاهایی را که گمراه میکند نشان میدهد.
این مقاله برای معاملهگری است که میخواهد وین ریت را درست محاسبه و تفسیر کند. بعد از آن میتواند سراغ ریسک به ریوارد و بازبینی عملکرد برود.
در یک نگاه
- وین ریت درصد معاملات سودده از کل معاملات است.
- وین ریت بالا بهتنهایی سودآوری را تضمین نمیکند.
- وین ریت سربهسر از نسبت ریوارد به ریسک به دست میآید.
- عدد «خوب» ثابتی ندارد؛ به تعریف برد و هزینهها بستگی دارد.
- امید ریاضی، سود و زیان میانگین را هم وارد حساب میکند.
وین ریت چیست و چگونه محاسبه میشود؟
وین ریت (Win Rate) درصد معاملاتی است که در یک بازهٔ مشخص با سود بسته شدهاند. برای محاسبه، تعداد معاملات سودده را بر کل معاملات تقسیم و به درصد بیان میکنند. این عدد بهتنهایی سودآوری را نشان نمیدهد، چون سودآوری به اندازهٔ سود و زیان هر معامله و هزینهها هم بستگی دارد. در زبان فارسی به آن درصد برد هم میگویند. به زبان ساده، وین ریت جواب این پرسش است: از میان معاملاتی که بستهاید، چه سهمی با سود تمام شده است؟ فرمول آن در نمایش لاتین چنین است:
فرمول Win Rate
Win Rate = Winning Trades ÷ Total Closed Trades
در این فرمول Winning Trades تعداد معاملات سودده و Total Closed Trades تعداد همهٔ معاملات بستهشده در همان بازه است. معاملات باز در شمارش نمیآیند، چون نتیجهشان هنوز معلوم نیست. پیش از شمارش، سه تصمیم باید روشن باشد تا عدد معنا داشته باشد:
- تعریف برد: معاملهای که با هر مقدار سود بسته شد، یا فقط معاملهای که پس از کسر کارمزد و اسپرد همچنان سودده ماند.
- تکلیف معاملات سربهسر: جزو برد شمرده میشوند، جزو باخت، یا کنار گذاشته میشوند.
- دامنهٔ داده: همهٔ معاملات حساب، یا فقط معاملات یک روش، یک نماد و یک دورهٔ مشخص.
در ژورنال معاملاتی میتوان این نکات را بررسی کرد. وقتی هر معامله با تاریخ، نماد، روش و نتیجه ثبت شده باشد، میتوانید وین ریت هر روش را جداگانه حساب کنید و عددهای ناهمگون را با هم مخلوط نکنید. وین ریت در اصل یک شمارش است: نشان میدهد چند معاملهٔ موفق داشتهاید، نه اینکه درستبودن در هر بار چقدر ارزش داشته است.
چرا وین ریت بالا سودآوری را تضمین نمیکند و رابطهاش با ریسک به ریوارد چیست؟
وین ریت بالا سودآوری را تضمین نمیکند، چون فقط تعداد بردها را میشمارد و اندازهٔ آنها را نادیده میگیرد. مغازهداری را در نظر بگیرید که بیشتر جنسهایش را با سودی اندک میفروشد، ولی هر از گاهی یک جنس گران را با ضرر سنگین از دست میدهد. دفتر فروشش پر از فروش سودده است و باز ممکن است آخر ماه زیان داده باشد. معاملهگران برای سنجیدن میزان سود و زیان با یک واحد مشخص، از R استفاده میکنند. حرف R از واژهٔ انگلیسی Risk به معنای ریسک گرفته شده است و نشاندهندهٔ مقدار سرمایهای است که معاملهگر در یک معامله در معرض ریسک قرار میدهد. برای مثال، اگر در یک معامله ۱۰۰ دلار ریسک کنید، مقدار 1R برابر با ۱۰۰ دلار خواهد بود. نسبت ریوارد به ریسک (Reward-to-Risk Ratio) میگوید سود میانگین هر برد چند برابر همین R است. به همین مفهوم نسبت ریسک به ریوارد هم میگویند. وین ریت و این نسبت دو کفهٔ یک ترازو هستند. هرچه سود هر برد نسبت به زیان هر باخت کوچکتر باشد، برای اینکه حساب فقط سربهسر بماند به درصد برد بالاتری نیاز است. به گفتهٔ BabyPips، وقتی نسبت ریوارد به ریسک ۰٫۴ به ۱ است، یعنی سود هدف از ریسک کوچکتر است، حدود ۷۱٪ برد فقط برای رسیدن به نقطهٔ سربهسر لازم است. برعکس، وقتی سود هر برد چند برابر زیان هر باخت باشد، وین ریت پایین هم میتواند کافی باشد. اینجا باید دو چیز را از هم جدا کرد. آنچه وین ریت نشان میدهد سهم معاملات سودده است. اینکه روش سودآور است یا نه، نتیجهای است که معاملهگر فقط با کنار هم گذاشتن وین ریت، اندازهٔ سود و زیان و هزینهها میتواند بگیرد. [S4]
وین ریت سربهسر برای نسبتهای ریوارد مختلف چقدر است؟
وین ریت سربهسر حداقل درصد بردی است که با یک نسبت ریوارد به ریسک مشخص، مجموع سودها را با مجموع زیانها برابر میکند. فرمول آن به گفتهٔ BabyPips چنین است:
فرمول Breakeven Win Rate
Breakeven Win Rate = 1 ÷ (1 + RR)
در این فرمول RR همان نسبت ریوارد به ریسک (R/R) است. این نسبت از تقسیم سود میانگین هر برد بر زیان میانگین هر باخت به دست میآید. منطق فرمول ساده است: در نقطهٔ سربهسر، وین ریت ضرب در RR باید با نرخ باخت ضرب در یک برابر شود. اگر این معادله را برای وین ریت حل کنید، به همین کسر میرسید.
وین ریت سربهسر برای چند نسبت ریوارد به ریسک، بدون احتساب هزینهها، برپایهٔ فرمول BabyPips
| نسبت ریوارد به ریسک | وین ریت سربهسر |
|---|---|
| ۰٫۴ به ۱ | حدود ۷۱٪ |
| ۱ به ۱ | ۵۰٪ |
| ۱٫۵ به ۱ | ۴۰٪ |
| ۲ به ۱ | حدود ۳۳٪ |
| ۳ به ۱ | ۲۵٪ |
جدول را از دو طرف میتوان خواند. اگر نسبت ریوارد به ریسک روش شما معلوم است، ستون دوم کف وین ریت لازم را میدهد؛ با نسبت ۳ به ۱ کافی است ۲۵٪ معاملات برنده باشند تا حساب سربهسر شود. اگر وین ریت معلوم است، از ستون دوم به ستون اول برگردید؛ روشی با وین ریت ۴۰٪ دستکم به نسبت ۱٫۵ به ۱ نیاز دارد. این فرمول کارمزد، اسپرد و لغزش قیمت (Slippage) را حساب نمیکند. لغزش قیمت یعنی فاصلهٔ قیمت اجرای واقعی با قیمت درخواستی. پس وین ریت لازم در عمل از عدد جدول بالاتر است. جدول دربارهٔ میانگین بلندمدت است و نمیگوید در یک دنبالهٔ کوتاه از معاملات چه رخ میدهد. [S4,S3]
مثال عددی: چرا ۴۰٪ با سود ۳R از ۷۰٪ با سود ۱R جلوتر است؟
فرض کنید دو روش فرضی دارید که فقط در وین ریت و اندازهٔ سود میانگین با هم فرق دارند. برای مقایسهٔ آنها به سنجهای نیاز است که هر سه ورودی را با هم ببیند. این سنجه امید ریاضی (Expectancy) است، یعنی میانگین نتیجهٔ هر معامله وقتی وین ریت، سود میانگین و زیان میانگین با هم وارد حساب شوند. فرمول آن چنین است:
فرمول Expectancy
Expectancy = (Win Rate × Average Win) − (Loss Rate × Average Loss)
Loss Rate = 1 − Win Rate
در این فرمول Average Win سود میانگین هر برد، Average Loss زیان میانگین هر باخت و Loss Rate نرخ زیان است. هر دو اندازه بر حسب R بیان میشوند تا روشها با سرمایههای مختلف قابل مقایسه باشند.
مقایسهٔ دو روش فرضی، بدون هزینهٔ معامله
| سنجه | روش الف | روش ب |
|---|---|---|
| وین ریت | ۴۰٪ | ۷۰٪ |
| سود میانگین هر برد | ۳R | ۱R |
| زیان میانگین هر باخت | ۱R | ۱R |
| امید ریاضی هر معامله | ۰٫۶۰R | ۰٫۴۰R |
محاسبهٔ ردیف آخر برای هر روش چنین است:
- روش الف: 0.40×3 − 0.60×1 = 0.60R
- روش ب: 0.70×1 − 0.30×1 = 0.40R [S4]
روش الف در بیشتر معاملاتش میبازد. ولی هر برد آن سه برابر هر باخت است، پس میانگین نتیجهٔ هر معاملهاش از روش ب بیشتر است. روش ب بیشتر میبرد، اما سود هر برد فقط با زیان هر باخت برابر است. تفاوت دو مفهوم همینجا روشن میشود: وین ریت میگوید چند بار بردهاید و امید ریاضی میگوید هر معامله بهطور میانگین چه چیزی به حساب اضافه یا از آن کم میکند. هر دو روش فرضیاند، هزینه در آنها لحاظ نشده و ادعایی دربارهٔ هیچ روش واقعی نیستند.
وین ریت خوب چقدر است و چرا عدد ثابتی ندارد؟
وین ریت خوب عدد ثابتی ندارد. وین ریتی کافی است که پس از کسر هزینهها از وین ریت سربهسر همان روش بالاتر باشد. این حد سربهسر هم به نسبت ریوارد به ریسک بستگی دارد. برای نمونه، وین ریت ۷۰٪ در نگاه اول بالا به نظر میرسد، ولی اگر نسبت ریوارد به ریسک ۰٫۴ به ۱ باشد، از حد سربهسر حدود ۷۱٪ پایینتر است. عامل دوم تعریف «برد» است. بولکوفسکی ۱۳٬۹۳۲ الگوی نموداری از ۲۳ نوع را در بازهٔ ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۸ بررسی کرد و نشان داد نرخ ناکامی الگو (Failure Rate) به آستانهای بستگی دارد که برای موفقیت انتخاب میشود. با آستانهٔ ۱۰٪ برای حرکت پس از شکست رو به بالا، نرخ ناکامی در بازار صعودی دههٔ ۱۹۹۰ حدود ۱۴٪ و در ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷ حدود ۲۸٪ بود. با آستانهٔ ۴۰٪، همین نرخ از ۶۴٪ در ۱۹۹۱ تا ۸۸٪ در ۲۰۰۸ متغیر بود. پس همان الگوها، با معیار و دورهٔ متفاوت، عددهای کاملاً متفاوتی میدهند. وین ریتی که یک فروشندهٔ روش یا یک گزارش اعلام میکند، بدون این قیدها با وین ریت شما قابل مقایسه نیست. [S4,S3]
نکته
وین ریت را همیشه با سه قید بخوانید
تعریف برد، تعداد و دورهٔ معاملات و اینکه هزینهها کسر شدهاند یا نه. وین ریتی که یکی از این قیدها را ندارد، عدد ناقصی است.
وین ریت پایین یک پیامد عملی هم دارد: دنبالههای باخت طولانیتر محتملتر میشوند. پیش از ارزیابی یک روش، تحمل خود را در برابر سری ضررهای متوالی هم بسنجید.
کدام اشتباهها وین ریت را گمراهکننده میکنند؟
رایجترین اشتباه این است که وین ریت را معیار کیفیت روش بگیرید. این خطا چند شکل آشنا دارد:
- بستن زودهنگام سودها و نگهداشتن زیانها: وین ریت بالا میرود، اما سود میانگین کوچک و زیان میانگین بزرگ میشود.
- مقایسهٔ وین ریتهای گزارششده با تعریفهای متفاوت از برد، دوره و نمونه.
- محاسبهٔ وین ریت پیش از کسر کارمزد و اسپرد، طوری که معاملات با سود ناچیز برد شمرده شوند.
- نتیجهگیری از چند معاملهٔ محدود که ممکن است حاصل تصادف باشد.
پژوهشهای زیر دربارهٔ معاملهگران روزانه بهجای شمردن بردها، بازده پس از کارمزد و عملکرد کل را سنجیدهاند. باربر، لی، لیو و اودین معاملهگران روزانهٔ بازار سهام تایوان را در دورهٔ ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۶ بررسی کردند (چاپشده در Journal of Financial Markets، ۲۰۱۴). طبق یافتهٔ آنها، کمتر از ۱٪ جمعیت معاملهگران روزانه توانستند پس از کارمزد بهطور قابلپیشبینی و پایدار بازده غیرعادی مثبت به دست آورند. بازده غیرعادی یعنی بازدهی فراتر از معیار مقایسهای که پژوهشگران برگزیدهاند. پژوهش دیگری با عنوان «Learning Fast or Slow?» روی معاملهگران روزانهٔ تایوان (چاپشده در Review of Asset Pricing Studies، ۲۰۲۰) نشان داد عملکرد کل معاملهگران روزانه منفی بوده است. همچنین ۷۴٪ حجم معاملات روزانه را کسانی انجام دادهاند که سابقهٔ زیان داشتهاند. هر دو یافته به یک نمونهٔ مشخص تعلق دارند و به همهٔ بازارها تعمیم داده نمیشوند. عدد ۷۴٪ هم سهم حجم معاملات است، نه سهم شمار معاملهگران. معیار سنجش روش شما هم باید همین نتیجهٔ خالص باشد، نه شمار بردها. [S1,S4,S2]
هشدار
وین ریت بالا ریسک را از بین نمیبرد
حتی اگر یک استراتژی معاملاتی درصد برد بالایی داشته باشد، در صورتی که میزان زیان معاملات ناموفق بیشتر از سود معاملات موفق باشد، ممکن است سرمایهٔ شما بهمرور کاهش پیدا کند. استفاده از اهرم معاملاتی نیز این ریسک را افزایش میدهد و میتواند باعث از دست رفتن بخشی یا حتی تمام سرمایه شود.
وین ریت چه محدودیتهایی دارد؟
وین ریت عددی مفید اما محدود است و پنج محدودیت اصلی دارد:
- اندازهٔ نمونه: وین ریتی که از معاملات کم به دست آمده، میتواند حاصل تصادف باشد. هرچه شمار معاملات کمتر باشد، عدد ناپایدارتر است.
- تعریف برد: همانطور که دادهٔ الگوهای نموداری نشان داد، تغییر آستانهٔ موفقیت عدد را جابهجا میکند.
- تغییر شرایط بازار: نتیجهٔ یک دوره خودبهخود به دورهٔ دیگر منتقل نمیشود، چون رفتار بازار در دورههای صعودی و پرنوسان یکسان نیست.
- هزینهها: کارمزد، اسپرد و لغزش در خود فرمول نیستند و باید جداگانه از نتیجه کم شوند؛ جزئیاتشان در هزینههای واقعی ترید آمده است.
- ترتیب نتیجهها: وین ریت نمیگوید باختها پراکنده بودهاند یا پشت سر هم آمدهاند، در حالی که ترتیب، عمق افت سرمایه را تعیین میکند.
وین ریتی که از بکتست به دست میآید هم همین قیدها را دارد. افزون بر این، اجرای واقعی سفارشها ممکن است با فرضهای آزمون روی دادهٔ گذشته فرق کند. حاصل این محدودیتها یک قاعدهٔ کاری است: وین ریت را کنار نسبت ریوارد به ریسک، امید ریاضی و هزینهها بخوانید، نه بهجای آنها. جای درست این عدد در بازبینی عملکرد است، جایی که همهٔ این سنجهها کنار هم دیده میشوند.
هرچه اینجا میخوانید آموزشی است — نه سیگنالِ ترید، نه توصیهٔ خرید و فروش، نه وعدهٔ نتیجه. تصمیم آخر با خود شماست.
مرجع و تمرین مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
پرسشهای پرتکرار
وین ریت در فارکس یعنی چه؟
حداقل وین ریت برای سودآوری چقدر است؟
تفاوت وین ریت و امید ریاضی چیست؟
واژههای این مقاله
منابع
این مقاله با کمکِ ابزارهای هوش مصنوعی تهیه شده است. سیاست تحریریه
دیدگاه خود را ارسال کن
ارسال دیدگاهمطالب مرتبط
ارسال دیدگاه
دیدگاهها پیش از انتشار بررسی میشوند. به پرسشهای معاملاتی پاسخ نمیدهیم و سیگنال نمیدهیم.
دیدگاهها (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باش.