تریدپدیادانشنامهٔ تریدآکا

مالیات درآمد معاملاتی در ایران: سهام، ارز و رمزارز

اشتراک‌گذاری:

سهمی را در بورس تهران می‌فروشید و مبلغی که به حسابتان می‌نشیند کمی کمتر از انتظار است. ممکن است گمان کنید درصدی از سودتان مالیات گرفته شده است، چون عبارت «مالیات سود بورس» همین را القا می‌کند. اما مالیات فروش سهام بر ارزش فروش بسته می‌شود، نه بر سود و ارز و رمزارز قاعدهٔ جداگانه‌ای دارند. این مقاله مرز این قاعده‌ها را روشن می‌کند.

مسیر خواندن

این مقاله برای معامله‌گری است که می‌خواهد بداند سهام، ارز و رمزارز در ایران زیر کدام رژیم مالیاتی قرار می‌گیرند. پس از آن می‌تواند سراغ مالیات ارز دیجیتال و قوانین ارز دیجیتال در ایران برود.

در یک نگاه

  • مالیات فروش سهام در بورس مقطوع و بر ارزش فروش است.
  • کارگزار مالیات را از فروشنده وصول و واریز می‌کند.
  • متن ماده ۱۴۳ مکرر نرخ را نیم‌درصد می‌گوید.
  • بخشودگی ماده ۱۴۳ به مالیات شرکت مربوط است، نه معامله‌گر.
  • قانون عایدی سرمایهٔ ۱۴۰۴ ارز و رمزارز را هدف می‌گیرد.

مالیات درآمد معاملاتی در ایران چیست و کدام درآمدها را در بر می‌گیرد؟

مالیات درآمد معاملاتی در ایران به نوع دارایی بستگی دارد. فروش سهام در بورس طبق ماده ۱۴۳ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم مالیات مقطوعی بر ارزش فروش دارد؛ متن ماده نرخ را نیم‌درصد می‌گوید و کارگزار آن را از فروشنده وصول می‌کند. به گزارش رسانه‌ها، قانون عایدی سرمایهٔ ۱۴۰۴ ارز را هدف گرفته؛ شمول رمزارز و جزئیات اجرا تأییدنشده است.

«مالیات درآمد معاملاتی» نام یک قانون واحد نیست. معامله‌گران این نام را برای همهٔ مالیات‌های مربوط به خرید و فروش دارایی به کار می‌برند و پشت آن چند مسیر قانونی جدا قرار دارد. یک مسیر فروش سهام و حق تقدم در بورس‌ها و بازارهای دارای مجوز است که ماده ۱۴۳ مکرر آن را تنظیم می‌کند. حق تقدم همان حق خرید سهام تازه در افزایش سرمایهٔ شرکت است و در این ماده هم‌ردیف سهام آمده است.

مسیر دیگر قانونی است که با نام مالیات بر عایدی سرمایه یا مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی شناخته می‌شود. به گزارش رسانه‌ها، این قانون ارز، طلا، ملک و خودرو را هدف گرفته است؛ جای رمزارز در آن روشن نیست. مسیر سوم قاعده‌هایی است که به خود شرکت‌های بورسی مربوط است و گاهی با مالیات معامله‌گر یکی گرفته می‌شود.

تفاوت این مسیرها فقط در نرخ نیست. مبنای محاسبه، کسی که مالیات را می‌پردازد و نهادی که آن را وصول می‌کند در هر کدام فرق دارد. در بازارهای جهانی، مالیاتی که بر مبلغ معامله بسته می‌شود به مالیات معاملات (transaction tax) نزدیک است. در همان بازارها، به مالیاتی که بر سود ناشی از افزایش قیمت بسته می‌شود مالیات بر عایدی سرمایه (capital gains tax) می‌گویند. اگر هنوز با پرسش ترید چیست و مفاهیم پایهٔ خرید و فروش آشنا نیستید، بهتر است پیش از ادامه آن را بخوانید.

مالیات فروش سهام در بورس ایران چقدر است و چه کسی آن را می‌پردازد؟

مالیات فروش سهام در بورس ایران مقطوع است و بر ارزش فروش محاسبه می‌شود. متن ماده ۱۴۳ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم نرخ آن را نیم‌درصد (۰٫۵٪) ارزش فروش سهام و حق تقدم سهام تعیین می‌کند. پرداخت‌کننده انتقال‌دهنده است، یعنی کسی که سهم را می‌فروشد. قانون وصول را هم از همین شخص می‌خواهد.

«مقطوع» در این‌جا یعنی مالیات به سود یا زیان شما کاری ندارد و مبنایش فقط مبلغ کل فروش است. قیاس روزمره‌اش کمیسیون بنگاه املاک است. بنگاه درصدی از مبلغ قرارداد را می‌گیرد، چه فروشنده خانه را گران‌تر از قیمت خرید فروخته باشد و چه ارزان‌تر. مالیات فروش سهام هم همین منطق را دارد؛ اگر سهمی را با زیان بفروشید، مالیات باز هم بر ارزش همان فروش محاسبه می‌شود.

ماده ۱۴۳ مکرر قید مهم دیگری هم دارد. بابت همان انتقال، مالیات بر درآمد جداگانه‌ای از فروشنده مطالبه نمی‌شود. به زبان ساده، مالیات مقطوع تنها مالیات بر درآمد آن انتقال است.

همین ویژگی این مالیات را از مالیات بر عایدی سرمایه جدا می‌کند. مالیات بر عایدی به اختلاف قیمت خرید و فروش نگاه می‌کند، اما مالیات ماده ۱۴۳ مکرر فقط حجم ریالی معامله را می‌بیند.

هشدار

نرخ جاری را پیش از محاسبه تأیید کنید

نیم‌درصد نرخی است که متن ماده ۱۴۳ مکرر در نسخهٔ بازنشرشدهٔ قانون می‌گوید و تاریخ آخرین اصلاح در همان نسخه نیامده است. این نرخ در گذشته دست‌کم یک بار تغییر کرده است. پیش از هر محاسبه، نرخ مصوب جاری را از سازمان امور مالیاتی کشور یا کارگزار خود بپرسید.

کارگزار مالیات نقل‌وانتقال سهام را چگونه وصول و واریز می‌کند؟

قانون تکلیف وصول این مالیات را بر عهدهٔ کارگزار گذاشته است، نه فروشنده. به گفتهٔ ماده ۱۴۳ مکرر، کارگزاران بورس‌ها و بازارهای خارج از بورس مکلف‌اند این مالیات را هنگام هر انتقال از انتقال‌دهنده وصول کنند. مسیر کار را می‌شود در این گام‌ها دید:

  1. شما دستور فروش را از طریق کارگزار ثبت می‌کنید و معامله در بورس انجام می‌شود.
  2. کارگزار هنگام انتقال سهام، مالیات مقطوع را از شما به‌عنوان انتقال‌دهنده وصول می‌کند.

برای این‌که بدانید مبلغ وصول‌شده چگونه و در چه مهلتی واریز و گزارش می‌شود، به متن رسمی ماده ۱۴۳ مکرر یا کارگزار خود مراجعه کنید.

برای معامله‌گر، این سازوکار یک پیامد عملی دارد. مالیات فروش بخشی از هزینهٔ هر فروش است و کنار کارمزد کارگزاری و دیگر هزینه‌ها می‌نشیند. برای آشنایی با هزینه‌های رایج معامله در بازارهای جهانی، مانند اسپرد و کمیسیون، مقالهٔ هزینه‌های واقعی ترید را ببینید.

حالا که مسیر وصول روشن شد، می‌شود دید چرا معامله‌گری که زیاد خرید و فروش می‌کند این مالیات را بیشتر حس می‌کند. هر فروش، مستقل از نتیجه‌اش، یک بار مشمول آن است. کسی که سهمی را مدت‌ها نگه می‌دارد و یک بار می‌فروشد، همین مالیات را یک بار می‌پردازد؛ کسی که همان سرمایه را بارها جابه‌جا می‌کند، با هر فروش دوباره آن را می‌پردازد.

نرخ مالیات فروش سهام ثابت است یا تغییر کرده؟

نرخ مالیات فروش سهام ثابت تاریخی نیست و یک نمونهٔ واقعی از تغییر آن وجود دارد. به گزارش مؤسسهٔ حقوقی نور (Nour Law)، برای سال ۱۳۹۷ نرخ این مالیات بر فروش سهام و حق تقدم سهام از ۰٫۵٪ به ۰٫۱٪ ارزش کاهش یافت. این کاهش موقت بود و فقط به همان سال مربوط می‌شد؛ هدف اعلام‌شده‌اش تشویق سرمایه‌گذاری بیشتر بود.

سنا، رسانهٔ بازار سرمایه، هم خبری با عنوان «افزایش جذابیت معاملات بورس با کاهش مالیات نقل و انتقال سهام» منتشر کرده است. این عنوان فقط نشان می‌دهد کاهش این مالیات در گذشته در رسانهٔ بازار سرمایه مطرح شده است؛ از خود عنوان نمی‌توان فهمید آن کاهش پیشنهاد بوده یا اجرا شده است.

پیامد این تاریخچه برای خواننده ساده است. نرخ نیم‌درصد را باید به متن ماده و تاریخ آن نسبت داد، نه این‌که آن را عددی همیشگی دانست.

نکته

فاصلهٔ دو نرخ

در سال ۱۳۹۷، مالیات هر فروش یک‌پنجم حالت عادی بود، چون ۰٫۱٪ یک‌پنجم ۰٫۵٪ است. تغییری که روی کاغذ کسری از یک درصد به نظر می‌رسد، سهم مالیات را در هزینهٔ معامله به‌شدت جابه‌جا می‌کند.

آیا سود سهام و سود صندوق‌های سهامی مالیات دارد؟

پاسخ این پرسش را نباید در ماده ۱۴۳ مکرر جست. موضوع آن ماده انتقال سهام است و مالیاتش بر ارزش فروش بسته می‌شود. سود تقسیمی، یعنی سودی که شرکت از محل سود سالانه میان سهامداران پخش می‌کند، و سودی که صندوق‌های سهامی به دارندگان واحد می‌پردازند، رویداد دیگری است. وقتی سهمی را نمی‌فروشید و فقط سود نقدی آن را دریافت می‌کنید، انتقالی رخ نداده که مالیات مقطوع این ماده را فعال کند.

حکم مالیاتی سود تقسیمی و سود صندوق‌ها در قاعدهٔ جداگانه‌ای است و این مقاله آن را قطعی اعلام نمی‌کند، نه به‌عنوان معافیت و نه به‌عنوان مشمولیت. اگر تصمیم شما به این حکم بستگی دارد، پاسخ را از سازمان امور مالیاتی کشور یا یک مشاور مالیاتی بپرسید.

بخشودگی‌های ماده ۱۴۳ را هم نباید پاسخ این پرسش دانست. آن بخشودگی‌ها به مالیات بر درآمد خود شرکت مربوط‌اند، نه به سودی که شما به‌عنوان سهامدار یا معامله‌گر دریافت می‌کنید. تفاوت این دو در بخش مقایسهٔ مالیات معامله‌گر و شرکت با جدول آمده است.

قانون مالیات بر عایدی سرمایه ۱۴۰۴ ارز و رمزارز را چگونه در بر می‌گیرد؟

به گزارش ایران اینترنشنال (Iran International)، ارز خارجی در فهرست دارایی‌هایی است که این قانون عایدی سرمایهٔ آن‌ها را هدف گرفته است؛ ملک، خودرو، طلا و جواهر هم در همین فهرست‌اند. شمول رمزارز در این قانون تأیید نشده است. این قانون با نام مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی هم شناخته می‌شود.

عایدی سرمایه یعنی افزایش ارزش دارایی میان زمان خرید و زمان فروش. برخلاف مالیات فروش سهام که بر کل مبلغ معامله بسته می‌شود، این نوع مالیات به اختلاف قیمت نگاه می‌کند. شیوهٔ دقیق محاسبهٔ عایدی در این قانون را باید از متن رسمی آن گرفت.

همان گزارش نرخ فروش دارایی در کمتر از یک سال را ۲۰ تا ۴۰ درصد ذکر کرده است. منبع رسانه‌ای دیگری جدول متفاوتی گزارش کرده است. به همین دلیل هیچ‌کدام از این ارقام را نباید نرخ قطعی دانست. معافیت‌هایی که ایران اینترنشنال نام می‌برد عبارت‌اند از خانهٔ اصلی، یک خودروی خانوادگی و دارایی‌های تولیدی مانند مزرعه و کارخانه.

قانون و اجرا را هم باید جدا دید. آنچه بالا آمد مضمون قانون به روایت رسانه است؛ زمان آغاز اجرای آن در گزارش‌های مختلف یکسان نیامده است.

مهم

گزارش رسانه، نه متن قانون

ارقام و فهرست‌های این بخش از گزارش رسانه‌ای آمده‌اند و جای متن رسمی قانون را نمی‌گیرند. تا تاریخ نگارش، برای نرخ، معافیت و تاریخ اجرا باید به متن منتشرشده در روزنامهٔ رسمی یا اطلاعیهٔ سازمان امور مالیاتی کشور مراجعه کرد.

وضعیت سهام در این قانون چیست؟

در گزارشی که دارایی‌های هدف و معافیت‌های این قانون را فهرست کرده، تکلیف سهام بورسی مشخص نیست. پس نمی‌توان از روی آن گفت سهام مشمول این قانون است یا بیرون از آن.

آنچه دربارهٔ فروش سهام در بورس روشن است، قاعدهٔ ماده ۱۴۳ مکرر است: مالیات مقطوع بر ارزش فروش که کارگزار وصول می‌کند. این‌که قانون تازه چیزی به این قاعده اضافه می‌کند یا سهام را بیرون از دامنهٔ خود نگه می‌دارد، پرسشی است که پاسخش باید از متن رسمی قانون بیاید، نه از برداشت رسانه‌ها.

درآمد ارزی و رمزارزی معامله‌گر در ایران از نظر مالیاتی چه وضعی دارد؟

برخلاف فروش سهام که ماده‌ای مشخص و نرخی مقطوع دارد، وضعیت مالیاتی درآمد ارزی و رمزارزی معامله‌گر تثبیت نشده است. به گزارش رسانه‌ها، قانون عایدی سرمایهٔ ۱۴۰۴ عایدی سرمایهٔ ارز را هدف می‌گیرد؛ اما این‌که هر نوع درآمد معاملاتی ارزی یا رمزارزی، از جمله سود معامله از راه کارگزار خارجی، زیر همین قانون قرار بگیرد، تأیید نشده است. جزئیات اجرای قانون هم تأیید نشده است.

به روایت همان گزارش‌ها، این قانون عایدی سرمایه را هدف می‌گیرد، یعنی اختلاف قیمت فروش و خرید دارایی. با این حال، مبنای مالیات همهٔ معاملات ارزی و رمزارزی تثبیت نشده است و نمی‌توان مطلقاً گفت فقط سود معامله مشمول مالیات است و کل مبلغ آن نه. برای ابهام‌های مبنای مالیات رمزارز، مقالهٔ مالیات ارز دیجیتال در ایران را ببینید که پیوندش کمی پایین‌تر آمده است. معامله‌گری که با مالیات مقطوع سهام آشناست، نباید هیچ‌کدام از این دو منطق را بدون متن رسمی به ارز و رمزارز تعمیم دهد.

سند رسمی دیگری هم در این حوزه هست که خواندن نادرستش به خلط می‌انجامد. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در ۷ فروردین ۱۴۰۱ به گمرک ابلاغ کرد که ورود هر میزان ارز به کشور، چه اسکناس و چه حواله، از مالیات معاف است؛ خبر آن ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۱ در پایگاه بانک مرکزی منتشر شد. این معافیت به ورود ارز به کشور مربوط است، نه به درآمدی که از خرید و فروش ارز به دست می‌آید. بنابراین آن را نه می‌توان دلیل معافیت سود معاملات ارزی دانست و نه دلیل مشمولیت آن.

معامله با کارگزاران خارجی پرسش‌های حقوقی جداگانه‌ای دارد که در مقالهٔ قانونی بودن فارکس در ایران آمده است. برای جزئیات رمزارز، مقاله‌های مالیات ارز دیجیتال در ایران و قوانین ارز دیجیتال در ایران را ببینید.

نکته

دو رویداد جدا با دو حکم جدا

ورود ارز به کشور و سود خرید و فروش ارز دو رویداد متفاوت‌اند. معافیتی که بانک مرکزی برای اولی ابلاغ کرده، دربارهٔ دومی حکمی نمی‌دهد.

اگر مقیم ایران سهام را در بورس خارجی بفروشد چه می‌شود؟

پاسخ قطعی این پرسش را باید از متن رسمی ماده ۱۴۳ مکرر و تبصره‌های آن گرفت و این مقاله حکمی دربارهٔ آن اعلام نمی‌کند. چنین فروشی زمانی معنا دارد که سهم پذیرفته‌شده در بورس ایران در بورس خارجی هم قابل معامله باشد؛ به این وضعیت در بازارهای جهانی پذیرش دوگانه (dual listing) می‌گویند.

آنچه از ماده ۱۴۳ مکرر روشن است، تکلیف کارگزاران بورس‌ها و بازارهای خارج از بورس به وصول مالیات از انتقال‌دهنده است. این‌که فروش همان سهم در یک بورس خارجی، بیرون از این مسیر وصول، در ایران چه حکمی دارد، پرسشی باز است.

این پرسش دامنهٔ بسیار باریکی دارد. موضوعش سهام پذیرفته‌شده در بورس ایران است که در بورس خارجی فروخته می‌شود. بنابراین پاسخ آن را نمی‌توان به سهام شرکت‌های خارجی، معاملات ارز یا رمزارز تعمیم داد.

اگر این وضعیت به تصمیم شما مربوط است، متن کامل تبصره‌های ماده را از نسخهٔ رسمی قانون مالیات‌های مستقیم در پایگاه سازمان امور مالیاتی کشور بخوانید یا از ادارهٔ مالیاتی بپرسید.

مالیات معامله‌گر چه تفاوتی با مالیات شرکت‌های بورسی در ماده ۱۴۳ دارد؟

مالیات معامله‌گر و بخشودگی شرکت‌های بورسی دو چیز جدا هستند که فقط شمارهٔ ماده‌شان به هم نزدیک است. ماده ۱۴۳ مکرر مالیاتی است که شما هنگام فروش سهم می‌پردازید؛ ماده ۱۴۳ تخفیفی است که خود شرکت در مالیات بر درآمدش می‌گیرد.

طبق ماده ۱۴۳، شرکت‌هایی که سهامشان در بورس پذیرفته شده است ۱۰٪ بخشودگی مالیات بر درآمد می‌گیرند و شرکت‌های بازار خارج از بورس ۵٪. اگر دست‌کم ۲۵٪ سهام شرکت شناور آزاد باشد، این بخشودگی دو برابر می‌شود. سهام شناور آزاد بخشی از سهام است که در بازار دست‌به‌دست می‌شود و در اختیار سهامدار عمده نیست. [S1]

این بخشودگی مالیات سود شرکت را کم می‌کند، اما در مالیاتی که کارگزار هنگام فروش سهم از شما وصول می‌کند تغییری نمی‌دهد. پس عدد ۱۰٪ را نباید نرخ مالیات معامله‌گر یا تخفیفی بر آن خواند. جدول زیر دو مالیات را کنار هم می‌گذارد: [S1]

مقایسهٔ مالیات فروش سهام با بخشودگی مالیاتی شرکت‌های بورسی

[S1]
ویژگیماده ۱۴۳ مکرر: فروش سهامماده ۱۴۳: بخشودگی شرکت
مؤدیفروشندهٔ سهام یا انتقال‌دهندهشرکت پذیرفته‌شده در بورس یا خارج از بورس
مبناارزش فروش سهام و حق تقدممالیات بر درآمد شرکت
عدد در متن قانون۰٫۵٪ ارزش فروش۱۰٪ بورس، ۵٪ خارج از بورس، دو برابر با دست‌کم ۲۵٪ شناور آزاد
سازوکاروصول کارگزار هنگام هر انتقالکاهش مالیات بر درآمد خود شرکت

کدام درآمد معاملاتی زیر کدام رژیم مالیاتی است؟

هر درآمد معاملاتی را می‌شود با چند پرسش در جای درستش گذاشت. این پرسش‌ها مبنای مالیات، نهادی که قاعده را گذاشته و میزان قطعیت آن قاعده را می‌سنجند. جدول زیر همین پرسش‌ها را برای درآمدهای رایج معامله‌گر پاسخ می‌دهد. ستون قطعیت مهم‌ترین ستون است، چون قاعده‌ای که از متن ماده می‌آید با گزارشی رسانه‌ای هم‌وزن نیست.

رژیم مالیاتی درآمدهای رایج معاملاتی در ایران، تا تاریخ نگارش

[S1]
نوع درآمدمبنا و قاعدهمرجعقطعیت
فروش سهام در بورس ایرانمالیات مقطوع بر ارزش فروش؛ متن ماده: ۰٫۵٪ماده ۱۴۳ مکرر، سازمان امور مالیاتیمتوسط؛ نرخ جاری باید تأیید شود
فروش سهام بورس ایران در بورس خارجی از سوی فرد مقیمدر این مقاله تثبیت نشدهمتن رسمی ماده ۱۴۳ مکرر و تبصره‌هاتعیین‌نشده؛ پرسش باز
سود تقسیمی و سود صندوق سهامیدر این مقاله تثبیت نشدهقاعدهٔ جداگانهتعیین‌نشده
ورود ارز به کشورمعاف از مالیات، ابلاغ ۷ فروردین ۱۴۰۱بانک مرکزیمتوسط؛ فقط ورود ارز، نه سود معامله
عایدی ارز و رمزارزارز: هدف قانون عایدی سرمایهٔ ۱۴۰۴؛ رمزارز: شمول تأییدنشدهگزارش رسانهپایین؛ جزئیات اجرا تأییدنشده
بخشودگی شرکت‌ها۱۰٪ بورس، ۵٪ خارج از بورسماده ۱۴۳مربوط به شرکت، نه معامله‌گر

دو ردیف این جدول بیشترین خطر خلط را دارند. ردیف ورود ارز را نباید پاسخ مالیات سود ارزی دانست و ردیف بخشودگی شرکت‌ها را نباید تخفیفی بر مالیات معامله‌گر خواند. بقیهٔ ردیف‌ها هم با تغییر مصوبه‌ها جابه‌جا می‌شوند؛ به همین دلیل جدول به‌جای نرخ لحظه‌ای، بر مبنا و نهاد تکیه می‌کند.

مثال گام‌به‌گام: مالیات یک فروش سهام را چگونه حساب کنیم؟

فرض کنید سهمی را در بورس فروخته‌اید و می‌خواهید بدانید چه مبلغی بابت مالیات فروش از شما وصول می‌شود. برای این‌که مثال به قیمت خاصی گره نخورد، ارزش کل فروش را V بنامید. V یعنی تعداد سهم فروخته‌شده ضرب در قیمت فروش هر سهم.

  1. ارزش فروش را مشخص کنید: V، یعنی مبلغ کل فروش پیش از هر کسر.
  2. نرخ را تعیین کنید: متن ماده ۱۴۳ مکرر نرخ را ۰٫۵٪ می‌گوید؛ نرخ مصوب جاری را با کارگزار یا سازمان امور مالیاتی تطبیق دهید.
  3. حاصل‌ضرب را حساب کنید: مالیات = V × ۰٫۵٪. سود یا زیان شما در این فرمول جایی ندارد.
  4. مسیر وصول را بشناسید: کارگزار همین مبلغ را هنگام انتقال از شما وصول می‌کند.

از همین فرمول ساده دو نتیجه بیرون می‌آید. نتیجهٔ اول این است که مالیات با ارزش فروش متناسب است. اگر V دو برابر شود، مالیات هم دو برابر می‌شود، چه آن فروش سودده باشد و چه زیان‌ده.

نتیجهٔ دوم این است که تغییر نرخ اثر مستقیم دارد. با نرخ موقت سال ۱۳۹۷، یعنی ۰٫۱٪، مالیات همان فروش برابر V × ۰٫۱٪ می‌شد؛ نرخ ۰٫۵٪ پنج برابر آن است. همین مقایسه نشان می‌دهد چرا عدد نرخ را باید به سال و مصوبهٔ آن نسبت داد.

در برنامهٔ معاملاتی، این مالیات را کنار کارمزد کارگزاری به‌عنوان هزینهٔ هر فروش بنویسید. معامله‌گری که بارها می‌فروشد، باید جمع این هزینه را در طول دوره ببیند، نه فقط هزینهٔ یک معامله را.

این محاسبه‌ها در چه شرایطی از کار می‌افتند؟

محاسبهٔ بالا فقط وقتی درست است که نرخ واردشده همان نرخ مصوب جاری باشد. چند وضعیت این شرط را می‌شکند:

  • نرخ نیم‌درصد از نسخهٔ بازنشرشدهٔ متن ماده ۱۴۳ مکرر آمده و تاریخ آخرین اصلاح در آن نیست؛ اگر ماده بعداً اصلاح شده باشد، فرمول با نرخ کهنه کار می‌کند.
  • نرخ ممکن است برای دوره‌ای موقت تغییر کند، همان‌طور که در سال ۱۳۹۷ تغییر کرد؛ فرمولی که این را نبیند، برای آن دوره عدد نادرست می‌دهد.
  • ارقام قانون عایدی سرمایهٔ ۱۴۰۴، از جمله نرخ گزارش‌شده برای فروش کمتر از یک سال، از گزارش‌های رسانه‌ای آمده‌اند و میان منابع ناسازگارند؛ محاسبهٔ مالیات ارز یا رمزارز بر پایهٔ آن‌ها قطعی نیست.
  • اگر درآمد شما از نوعی است که در جدول رژیم‌ها «تثبیت‌نشده» آمده، مانند سود تقسیمی، هیچ‌کدام از این فرمول‌ها برایش کاربرد ندارد.

برای پیگیری، سازمان امور مالیاتی کشور بخشنامه‌ای با شمارهٔ ۲۰۰/۹۷/۱۷۷ دارد که به نقل‌وانتقال سهام و تبصرهٔ ۱ ماده ۱۴۳ مکرر اشاره می‌کند. این بخشنامه مرجع مناسبی برای طرح پرسش با ادارهٔ مالیاتی است، نه منبعی برای نرخ.

گام بعد روشن است. پیش از هر تصمیم مالی که به مالیات بستگی دارد، نرخ و حکم جاری را از سازمان امور مالیاتی کشور یا یک مشاور مالیاتی بپرسید.

هشدار

برآورد مالیات را بر رقم تأییدنشده بنا نکنید

اگر با نرخ قدیمی یا رقم گزارش‌شدهٔ رسانه برنامه بریزید، ممکن است هزینهٔ واقعی معامله یا بدهی مالیاتی خود را اشتباه برآورد کنید. این مقاله سازوکار را توضیح می‌دهد و جای مشاورهٔ مالیاتی یا متن رسمی قانون را نمی‌گیرد.

یک تذکر لازم

هرچه اینجا می‌خوانید آموزشی است — نه سیگنالِ ترید، نه توصیهٔ خرید و فروش، نه وعدهٔ نتیجه. تصمیم آخر با خود شماست.

پرسش‌های پرتکرار

مالیات فروش سهام چند درصد است؟
متن ماده ۱۴۳ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم نرخ مالیات مقطوع فروش سهام و حق تقدم را نیم‌درصد ارزش فروش تعیین می‌کند. این نرخ ثابت تاریخی نیست و برای سال ۱۳۹۷ به‌طور موقت به ۰٫۱٪ کاهش یافت. چون تاریخ آخرین اصلاح در متن بازنشرشده نیامده، پیش از محاسبه نرخ مصوب جاری را از سازمان امور مالیاتی کشور یا کارگزارتان بپرسید.
مالیات فروش سهام را چه کسی می‌پردازد؟
این مالیات را فروشنده می‌پردازد، یعنی انتقال‌دهندهٔ سهام یا حق تقدم. طبق ماده ۱۴۳ مکرر، وصول آن هنگام هر انتقال تکلیف کارگزار است و کارگزار مبلغ را از فروشنده می‌گیرد. مبنای این مالیات مقطوع ارزش فروش است، پس سود یا زیان معامله آن را تغییر نمی‌دهد. شیوه و مهلت واریز مبلغ وصول‌شده را می‌توانید از کارگزار خود بپرسید.
مالیات بر عایدی سرمایه شامل بورس می‌شود؟
گزارشی رسانه‌ای دربارهٔ قانون مالیات بر عایدی سرمایهٔ ۱۴۰۴، ملک، خودرو، طلا، جواهر و ارز را دارایی‌های هدف این قانون می‌داند. همین گزارش معافیت‌هایی مانند خانهٔ اصلی و یک خودروی خانوادگی را نام می‌برد، اما تکلیف سهام بورسی در آن روشن نیست. فروش سهام در بورس قاعدهٔ خود را در ماده ۱۴۳ مکرر دارد. برای پاسخ قطعی، متن رسمی قانون را ببینید.
مالیات ارز دیجیتال در ایران چگونه است؟
به گزارش رسانه‌ها، قانون مالیات بر عایدی سرمایهٔ ۱۴۰۴ عایدی ارز، طلا و ملک را هدف گرفته است، اما این‌که رمزارز را هم در بر بگیرد تأیید نشده است. مبنای مالیات همهٔ معاملات رمزارزی هم تا تاریخ نگارش تثبیت نشده و نمی‌توان مطلقاً گفت فقط اختلاف خرید و فروش مشمول است، نه کل مبلغ. نرخ‌ها و زمان اجرای این قانون در گزارش‌ها هم‌خوان نیستند. پیش از تصمیم، متن رسمی قانون و مقالهٔ مالیات ارز دیجیتال در ایران را ببینید.

واژه‌های این مقاله

منابع

این مقاله با کمکِ ابزارهای هوش مصنوعی تهیه شده است. سیاست تحریریه

دیدگاه خود را ارسال کن

ارسال دیدگاه

مطالب مرتبط

دیدگاه‌ها (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باش.

ارسال دیدگاه

دیدگاه‌ها پیش از انتشار بررسی می‌شوند. به پرسش‌های معاملاتی پاسخ نمی‌دهیم و سیگنال نمی‌دهیم.

دوره‌های آموزش تریدآکا

دورهٔ بعدی یادگیری‌ات را پیدا کن

دوره‌ها را ببین، سبک‌ها را مقایسه کن و آموزش مناسب خودت را انتخاب کن.

مشاهده همه دوره‌ها
ادامهٔ مسیر تو

قدم بعدی را انتخاب کن

مسیر یادگیریت را پیدا کن

راهنمای شروع، انتخاب سبک و ترتیب یادگیری دوره‌ها را متناسب با هدفت ببین.

دیدن مسیر یادگیری

سبک معامله‌گریت را بشناس

با تست Trader DNA، الگوی تصمیم‌گیری و سبک‌های نزدیک‌تر به خودت را بشناس.

شناخت DNA معاملاتی

مقایسهٔ پلن‌ها

پوشش دوره‌ها و شرایط اشتراک طلایی و الماس را کنار هم مقایسه کن.