تریدپدیادانشنامهٔ تریدآکا

استوکاستیک چیست؟ فرمول، پارامترها و محدودیت‌ها

اشتراک‌گذاری:

وقتی خط استوکاستیک از ۸۰ بالاتر می‌رود، ممکن است وسوسه شوید این حرکت را نشانهٔ برگشت قیمت بخوانید. نام «اشباع خرید» هم همین برداشت را القا می‌کند. اما این عدد فقط می‌گوید قیمت پایانی کجای دامنهٔ اخیر نشسته است. فرمول، پارامترها، تفاوت پلتفرم‌ها و مرز درست این خوانش را در ادامه می‌بینید.

مسیر خواندن

این مقاله برای معامله‌گری است که می‌خواهد فرمول و پارامترهای استوکاستیک را بفهمد؛ برای مقایسه با اندیکاتورهای هم‌خانواده سراغ RSI و MACD بروید.

در یک نگاه

  • %K جایگاه قیمت پایانی را در دامنهٔ اخیر نشان می‌دهد.
  • %D میانگین %K است؛ روش میانگین بین پلتفرم‌ها فرق دارد.
  • سریع و کند فقط در هموارسازی %K تفاوت دارند.
  • پیش‌فرض ۱۴، ۳ و ۳ تنظیم جهانی نیست.
  • سطح ۸۰ و ۲۰ توصیف جایگاه است، نه فرمان ورود.

استوکاستیک چیست و چه چیزی را اندازه می‌گیرد؟

استوکاستیک (Stochastic Oscillator) اسیلاتور مومنتوم محدود به یک بازه است که جایگاه قیمت پایانی را در دامنهٔ بالاترین و پایین‌ترین قیمت یک دورهٔ اخیر، از ۰ تا ۱۰۰ نشان می‌دهد. جورج لین آن را در اواخر دههٔ ۱۹۵۰ ساخت. خط %K خود این جایگاه است و خط %D میانگین هموارشدهٔ آن. دمای هوا را در نظر بگیرید. اگر دمای امروز را با سردترین و گرم‌ترین روز چند هفتهٔ اخیر بسنجید، عدد ۸۰ یعنی امروز به گرم‌ترین روزها نزدیک است. این عدد نمی‌گوید فردا هوا خنک می‌شود. تریدینگ‌ویو این اندیکاتور را اسیلاتور مومنتوم محدود به بازه توصیف می‌کند. اسیلاتور (Oscillator) اندیکاتوری است که بالا و پایین می‌رود، ولی لزوماً سقف و کف ثابت ندارد؛ محدودبودن میان ۰ و ۱۰۰ ویژگی استوکاستیک است. مومنتوم (Momentum) یعنی سرعت حرکت قیمت. به گفتهٔ StockCharts، لین ابزارش را دنبال‌کنندهٔ سرعت یا مومنتوم قیمت می‌دانست.

فرمول %K و %D چیست و سریع، کند و کامل چه فرقی دارند؟

خط %K نسبت فاصلهٔ قیمت پایانی از کف دامنه به کل دامنه است، ضرب در ۱۰۰. فرمول پایه به روایت StockCharts این است:

فرمول

%K = (Close - Lowest Low) / (Highest High - Lowest Low) × 100
  • Close: قیمت پایانی آخرین دوره.
  • Lowest Low: پایین‌ترین قیمت در دورهٔ نگاه‌به‌عقب.
  • Highest High: بالاترین قیمت در همان دوره.

چون قیمت پایانی همیشه میان سقف و کف همان دوره است، صورت کسر از مخرج بزرگ‌تر نمی‌شود و %K میان ۰ و ۱۰۰ می‌ماند. اگر سقف و کف دوره برابر باشند، مخرج صفر و فرمول تعریف‌نشده است. خط %D میانگین متحرک خود %K است. تریدینگ‌ویو %D را میانگین ساده با دورهٔ periodD می‌گیرد و پیش از آن، خود %K را هم با میانگین ساده به اندازهٔ smoothK هموار می‌کند. تفاوت نسخه‌های سریع، کند و کامل فقط در همین هموارسازی است. ChartSchool این سه را چنین شرح می‌دهد:

  • سریع (۱۴،۳): %K خام از فرمول بالا می‌آید و %D میانگین سادهٔ سه‌دوره‌ای آن است.
  • کند (۱۴،۳): %K سریع با میانگین سادهٔ ۳ هموار می‌شود و %D کند میانگین سادهٔ سه‌دوره‌ای این خط است.
  • کامل (۱۴،۳،۳): دورهٔ نگاه‌به‌عقب، هموارسازی %K و دورهٔ %D جداگانه تنظیم می‌شوند.

در متاتریدر ۵ همین تفاوت با پارامتر %K Slowing بیان می‌شود: مقدار ۱ استوکاستیک سریع و مقدار ۳ استوکاستیک کند است. هموارسازی بیشتر نوسان‌های کوتاه خط را کم می‌کند. در عوض، میانگین‌گیری اضافه واکنش خط به قیمت را دیرتر می‌کند. این تفاوت در شکل و سرعت خط است، نه در اعتبار آن.

پارامترهای استوکاستیک و پیش‌فرض‌ها در پلتفرم‌ها

پیاده‌سازی‌های استوکاستیک معمولاً همین چند تنظیم یا بخشی از آن‌ها را دارند، هرچند نامشان در پلتفرم‌ها فرق می‌کند:

  1. دورهٔ K: تعداد دوره‌هایی که بالاترین و پایین‌ترین قیمت از آن‌ها گرفته می‌شود.
  2. هموارسازی %K: میانگینی که روی %K خام اعمال می‌شود.
  3. دورهٔ %D: طول میانگینی که از %K گرفته می‌شود.
  4. روش میانگین %D: ساده، نمایی یا روش‌های دیگر.
  5. سطوح مرجع: خط‌های افقی بالا و پایین نمودار.

پیش‌فرض‌ها تصمیم سازندهٔ هر پلتفرم‌اند، نه استاندارد جهانی. در تریدینگ‌ویو سطح پیش‌فرض اشباع فروش ۲۰ و خط %D میانگین ساده از %K است؛ ترکیب (۱۴،۳،۳) را ChartSchool برای نسخهٔ کامل می‌آورد. روش میانگین %D هم یکسان توصیف نشده است: در توضیح مستندات cTrader، %D میانگین نمایی سه‌دوره‌ای %K تعریف شده و متاتریدر انتخاب روش را به کاربر می‌سپارد.

تنظیم‌های مستند هر پلتفرم و روش ساخت خط %D در آن

پلتفرم یا مرجعروش میانگین %Dتنظیم مستند
تریدینگ‌ویومیانگین ساده (SMA)سطح پیش‌فرض اشباع فروش ۲۰
cTraderمیانگین نمایی (EMA) در توضیح مستندات«سه‌دوره‌ای» در متن توصیفی مستندات
متاتریدر ۵قابل انتخاب: نمایی، ساده، هموارشده، وزنی%K Slowing؛ ۱ سریع، ۳ کند
StockCharts ChartSchoolمیانگین ساده سه‌دوره‌ایسریع (۱۴،۳)، کند (۱۴،۳)، کامل (۱۴،۳،۳)

سطوح ۸۰ و ۲۰ در عمل چه معنایی دارند؟

در خوانش سنتی که ChartSchool آورده، %K بالای ۸۰ منطقهٔ اشباع خرید (Overbought) و زیر ۲۰ منطقهٔ اشباع فروش (Oversold) است. معنای دقیق این دو برچسب فقط این است که قیمت پایانی نزدیک سقف یا کف دامنهٔ اخیر نشسته است.

مثال محاسبه‌ای %K با اعداد آموزشی

فرض کنید در دورهٔ نگاه‌به‌عقب، بالاترین قیمت ۱۱۰ و پایین‌ترین قیمت ۱۰۰ بوده است. این اعداد آموزشی‌اند، نه دادهٔ بازار.

  1. دامنه: ۱۱۰ منهای ۱۰۰ برابر ۱۰ است.
  2. با قیمت پایانی ۱۰۸، صورت کسر ۱۰۸ منهای ۱۰۰، یعنی ۸ است.
  3. %K برابر ۸ تقسیم بر ۱۰، ضرب در ۱۰۰، یعنی ۸۰ می‌شود.
  4. با قیمت پایانی ۱۰۳، صورت کسر ۳ و %K برابر ۳۰ است.

با قیمت پایانی ۱۰۸، %K خام (سریع) درست روی مرز ۸۰ می‌نشیند و با ۱۰۳ به نیمهٔ پایینی دامنه می‌رود.

چرا در روند قوی سطح ۸۰ یا ۲۰ ممکن است مدت طولانی بماند؟

در صعود پیوسته، قیمت‌های پایانی اغلب نزدیک بالاترین قیمت دوره بسته می‌شوند و گاهی خودشان سقف دامنه را بالا می‌برند. در این حالت صورت کسر به مخرج نزدیک می‌ماند و %K می‌تواند نزدیک ۱۰۰ بماند. در نزول پیوسته همین سازوکار وارونه عمل می‌کند. راهنمای متاتریدر ۵ کنار تقاطع سطح‌ها، واگرایی (Divergence) را هم شرح می‌دهد: حالتی که قیمت سقف تازه می‌سازد ولی اسیلاتور از سقف قبلی خودش عبور نمی‌کند. ابزار فقط این ناهمخوانی را نشان می‌دهد و تفسیرش با معامله‌گر است.

هشدار

برچسب، نه فرمان

برچسب اشباع خرید یا فروش فقط جایگاه قیمت پایانی را توصیف می‌کند. این برچسب نه جهت حرکت بعدی را تعیین می‌کند و نه زمان آن را.

اشتباه‌های رایج و محدودیت‌های استوکاستیک

سه خطای رایج در خوانش این ابزار یک ریشه دارند: هر سه، آنچه را ابزار نشان می‌دهد با نتیجه‌گیری معامله‌گر یکی می‌گیرند.

  • تلقی ۸۰ و ۲۰ به‌عنوان فرمان ورود: این دو عدد سطح سنتی‌اند، نه مرزی با معنای معاملاتی قطعی.
  • فرض یکسان‌بودن پلتفرم‌ها: ترکیب ۱۴، ۳ و ۳ تنظیم نسخهٔ کامل در ChartSchool است، نه تنظیم جهانی. مستندات پلتفرم‌ها هم روش میانگین %D را یکسان توصیف نمی‌کنند.
  • خوانش برگشتی در حرکت یک‌طرفه: این ابزار سرعت حرکت را دنبال می‌کند و در صعود یا نزول پیوسته ممکن است مدت‌ها در منطقهٔ ۸۰ یا ۲۰ بماند. در چنین حالتی، برچسب اشباع به معنای پایان حرکت نیست.

برای دیدن اینکه اسیلاتورهای دیگر چه چیزی را اندازه می‌گیرند، مقالهٔ اندیکاتور RSI و اندیکاتور MACD را ببینید؛ برتری یکی بر دیگری بدون معیار مشخص معنایی ندارد. استوکاستیک دربارهٔ آینده چیزی تضمین نمی‌کند؛ اگر تصمیم معاملاتی را فقط بر یک عدد آن بگذارید، ممکن است بخشی از سرمایه یا همهٔ آن را از دست بدهید.

نکته

پیش از خواندن عدد، تنظیم را ببینید

وقتی عدد استوکاستیک را در نمودار یا پلتفرمی دیگر می‌بینید، اول دورهٔ K، هموارسازی %K و روش میانگین %D را بررسی کنید. بدون این سه، عدد ۸۰ در دو نمودار لزوماً یک معنا ندارد.

یک تذکر لازم

هرچه اینجا می‌خوانید آموزشی است — نه سیگنالِ ترید، نه توصیهٔ خرید و فروش، نه وعدهٔ نتیجه. تصمیم آخر با خود شماست.

پرسش‌های پرتکرار

بهترین تنظیمات استوکاستیک چیست؟
تنظیم «بهترین» و جهانی برای استوکاستیک وجود ندارد. ChartSchool ترکیب (۱۴،۳،۳) را برای نسخهٔ کامل و (۱۴،۳) را برای نسخه‌های سریع و کند در میان تنظیمات رایج می‌آورد. پلتفرم‌ها هم یکسان نیستند: در تریدینگ‌ویو %D میانگین ساده است، مستندات cTrader آن را میانگین نمایی %K توصیف می‌کند و متاتریدر روش میانگین را به انتخاب کاربر می‌گذارد. انتخاب به این بستگی دارد که خطی سریع‌تر یا هموارتر بخواهید؛ هیچ‌کدام دقت بیشتری تضمین نمی‌کند.
خط %K و %D در استوکاستیک یعنی چه؟
خط %K نشان می‌دهد قیمت پایانی کجای دامنهٔ بالاترین و پایین‌ترین قیمت دورهٔ اخیر قرار دارد و عددی میان ۰ و ۱۰۰ می‌دهد. خط %D میانگین متحرک %K است و حرکت آن را آرام‌تر نشان می‌دهد. روش این میانگین در پلتفرم‌ها یکی نیست: در تریدینگ‌ویو میانگین ساده است و در توضیح مستندات cTrader میانگین نمایی، پس خط %D دو پلتفرم ممکن است یکسان نباشد.
تفاوت استوکاستیک سریع و کند چیست؟
فرق این دو نسخه فقط در هموارسازی خط %K است. در نسخهٔ سریع، %K مستقیم از فرمول پایه می‌آید و %D میانگین سادهٔ سه‌دوره‌ای آن است. در نسخهٔ کند، همان %K سریع یک بار دیگر با میانگین سادهٔ سه‌دوره‌ای هموار می‌شود و %D از این خط هموارشده ساخته می‌شود. در متاتریدر ۵، مقدار ۱ برای پارامتر %K Slowing نسخهٔ سریع و مقدار ۳ نسخهٔ کند را می‌سازد.
استوکاستیک در روند قوی چرا خطا می‌دهد؟
در روند قوی، خود ابزار خطا نمی‌کند؛ خطا در برداشت از آن است. در صعود پیوسته، اگر قیمت‌های پایانی پیاپی نزدیک بالاترین قیمت دوره بسته شوند، طبق فرمول %K می‌تواند مدتی نزدیک ۱۰۰ و بالای سطح ۸۰ بماند. اگر این وضعیت را نشانهٔ برگشت فوری بگیرید، برچسب «اشباع خرید» را با پیش‌بینی یکی گرفته‌اید. در نزول پیوسته همین سازوکار می‌تواند خط را زیر ۲۰ نگه دارد.

واژه‌های این مقاله

منابع

این مقاله با کمکِ ابزارهای هوش مصنوعی تهیه شده است. سیاست تحریریه

دیدگاه خود را ارسال کن

ارسال دیدگاه

مطالب مرتبط

دیدگاه‌ها (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باش.

ارسال دیدگاه

دیدگاه‌ها پیش از انتشار بررسی می‌شوند. به پرسش‌های معاملاتی پاسخ نمی‌دهیم و سیگنال نمی‌دهیم.

دوره‌های آموزش تریدآکا

دورهٔ بعدی یادگیری‌ات را پیدا کن

دوره‌ها را ببین، سبک‌ها را مقایسه کن و آموزش مناسب خودت را انتخاب کن.

مشاهده همه دوره‌ها
ادامهٔ مسیر تو

قدم بعدی را انتخاب کن

مسیر یادگیریت را پیدا کن

راهنمای شروع، انتخاب سبک و ترتیب یادگیری دوره‌ها را متناسب با هدفت ببین.

دیدن مسیر یادگیری

سبک معامله‌گریت را بشناس

با تست Trader DNA، الگوی تصمیم‌گیری و سبک‌های نزدیک‌تر به خودت را بشناس.

شناخت DNA معاملاتی

مقایسهٔ پلن‌ها

پوشش دوره‌ها و شرایط اشتراک طلایی و الماس را کنار هم مقایسه کن.