تعریف دقیق
این نسبت به نام فرانک سورتینو شناخته میشود که پژوهشهایش دربارهٔ ریسک نزولی پایهٔ آن شد. ایدهٔ اصلی این است که سرمایهگذار از بازده بیشتر از انتظار ناراضی نیست و ریسک واقعی برای او بازده کمتر از هدف است. به همین دلیل مخرج کسر، برخلاف نسبت شارپ، کل انحراف معیار نیست.
صورت کسر بازده سبد منهای حداقل بازده قابل قبول (MAR) یا بازده هدف است؛ هدف میتواند صفر، نرخ بیریسک یا بازدهی باشد که سرمایهگذار لازم دارد. مخرج انحراف نزولی است: فاصلهٔ بازدههای زیر هدف با هدف به توان دو میرسد، دورههای بالای هدف صفر حساب میشوند، میانگین گرفته میشود و از آن جذر گرفته میشود. به توضیح Charles Schwab، نتیجه نشان میدهد به ازای هر واحد ریسک نزولی چقدر بازده مازاد به دست آمده است.
عدد سورتینو به هدف انتخابی حساس است؛ تغییر هدف از صفر به نرخ بیریسک هم صورت و هم مخرج را تغییر میدهد.
فرمول
- نسبت سورتینو = (بازده سبد − بازده هدف) ÷ انحراف نزولی
- انحراف نزولی = جذر میانگین مربع فاصلهٔ بازدههای زیر هدف؛ بازدههای بالای هدف صفر حساب میشوند
مثال: شش ماه بازده یک استراتژی شاخص
فرض کنید بازده ماهانهٔ یک استراتژی روی شاخصهای سهام در شش ماه چنین بوده: ۴، ۳، منفی ۲، ۵، منفی ۱ و ۳ درصد و هدف صفر است. میانگین بازده ۲ درصد است. دو ماه زیر هدف بودهاند با فاصلههای ۲ و ۱ درصد؛ مجموع مربعها ۵ است، تقسیم بر ۶ ماه حدود ۰٫۸۳ میشود و جذرش حدود ۰٫۹۱ درصد است. سورتینو ماهانه حدود ۲ ÷ ۰٫۹۱ = ۲٫۲ است.
اگر استراتژی دیگری همین میانگین و همین دو ماه منفی را داشته باشد، ولی ماههای مثبتش ناهموارتر باشند، انحراف معیار کل بزرگتر و شارپ آن کوچکتر میشود، در حالی که سورتینو تغییری نمیکند.
اشتباه رایج: سورتینو بالا را نشانهٔ امن بودن دانستن
سورتینو فقط نوسان ماههای زیر هدف را در نمونه میبیند. اگر نمونه کوتاه باشد یا استراتژی هنوز با یک زیان بزرگ و نادر روبهرو نشده باشد، انحراف نزولی کوچک و سورتینو بزرگ به نظر میرسد. این عدد دربارهٔ عمق بزرگترین افت پیاپی هم چیزی نمیگوید؛ برای آن حداکثر افت سرمایه و نسبت کالمار را ببینید.
اشتباه دیگر مقایسهٔ سورتینوهایی است که با هدف یا روش متفاوت محاسبه شدهاند. برخی منابع در مخرج فقط بر تعداد ماههای زیر هدف تقسیم میکنند و برخی بر کل ماهها؛ همین تفاوت عدد را عوض میکند.
خلاصهٔ کاربردی
- سورتینو فقط نوسان زیر هدف را ریسک حساب میکند.
- هدف یا حداقل بازده قابل قبول را همیشه کنار عدد گزارش کنید.
- فاصلهٔ شارپ و سورتینو جهت نوسان را نشان میدهد.
- نمونهٔ کوتاه میتواند ریسک نزولی را کم نشان دهد.
اصطلاحات مرتبط
برای یادگیری عمیقتر
از این موضوع بیشتر بدانید
مقالههای مرتبط
الگو، ستاپ و واژهٔ مرتبط
تمرین کن
پرسشهای رایج
سورتینو بهتر از شارپ است؟
هیچکدام بهتنهایی کافی نیست. سورتینو برای استراتژیهایی که بازده نامتقارن دارند تصویر دقیقتری از ریسک نزولی میدهد، اما شارپ رایجتر است و مقایسه با گزارشهای دیگر را سادهتر میکند.
اگر هیچ بازدهی زیر هدف نباشد چه میشود؟
انحراف نزولی صفر و نسبت تعریفنشده یا بینهایت میشود. این معمولاً نشانهٔ نمونهٔ کوتاه است، نه ریسک صفر؛ دادهٔ بیشتر و دورههای پرنوسان بازار را هم بررسی کنید.
منابع
- Charles Schwab — Using the Sortino Ratio to Gauge Downside Riskانحراف نزولی و تفاوت سورتینو با شارپ.
- Wall Street Prep — Sortino Ratioفرمول سورتینو و حداقل بازده قابل قبول.